શતાબ્દી નગર જેવા વિસ્તાર, જ્યાં પરિવારો તાજેતરમાં ટ્રાન્ઝિટ હોમ્સમાં સ્થળાંતરિત થયા છે આ સૅશનએ મહિલાઓને તેમની નવી પરિસ્થિતિઓમાં અનુકૂલન કરવામાં મદદ કરી છે. અહીં, સ્વચ્છતા, કચરા વ્યવસ્થાપન અને દૈનિક દિનચર્યાઓ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર માહિતી પૂરી પાડી.
ધારાવી વૅલનેસ લહેર બે મહિનામાં 10,000 મહિલાઓને સ્પર્શી.
છેલ્લા બે મહિનાથી ધારાવીમાં આશરે 10,000 મહિલાઓ અને યુવતીઓએ મોટા પાયે વૅલનેસ આઉટરીચ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો. આ પહેલને 2026 ના વર્ષોમાં આ વિસ્તારમાં આયોજિત સૌથી મોટા કાર્યક્રમોમાંના એક તરીકે પ્રશંસા મળી છે. શાળાઓ અને સ્થાનિક સમુદાય દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલ, આ અભિયાનનો હેતુ ધારાવીમાં રહેતા લોકોને આરોગ્ય, સ્વચ્છતા અને વ્યક્તિગત સલામતી જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ખૂલીને વાત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. ધારાવી જેવા ગીચ વસ્તીવાળા વિસ્તારમાં, મહિલાઓ અને યુવતીઓ માટે વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપવી એ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પડકાર છે. અસ્વચ્છતા, જગ્યાનો અભાવ અને માસિક સ્રાવ અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્યને લગતા પરિબળોને કારણે જાગૃતિ આજે પણ મર્યાદિત રહી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, આરોગ્ય સમસ્યાઓ વધ્યા પછી જ તે બાબતે પગલાં લેવામાં આવે છે. આ પરિસ્થિતિને સંબોધી પરિવર્તન લાવવા માટે, નવભારત મેગા ડેવલપર્સ પ્રા. લિમિટેડ `ધારાવી સ્વાસ્થ્ય સાથી` (ધારાવી હૅલ્થ કમ્પૅનિયન)ના બૅનર હેઠળ આ કાર્યક્રમનું આયોજન થયું. પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મહિલાઓ અને નાની છોકરીઓમાં સ્વાસ્થ્ય અને સ્વચ્છતા અંગે જાગૃતિ લાવવાનો છે.
શાળામાં આયોજન
ADVERTISEMENT
આ પહેલના ભાગ રૂપે, સાત શાળાઓમાં 3,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીનીઓએ ખાસ સૅશનમાં ભાગ લીધો હતો. આ સૅશન ધારાવી સોશિયલ મિશન અને ફૅમિલી પ્લાનિંગ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયાના સહયોગથી યોજવામાં આવ્યા હતા. દરમિયાન માસિક સ્રાવની સ્વચ્છતા, કિશોરાવસ્થા, ઈમોશનલ વૅલનેસ અને વ્યક્તિગત સલામતી સહિતના વિવિધ વિષયો પર વાત કરવામાં આવી. કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓને આ બાબતે પ્રશ્નો પૂછવા અને વાતચીતમાં જોડાવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા. નવભારત મેગા ડેવલપર્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના એક અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, “આ પહેલમાં વ્યાખ્યાનો કે ઉપદેશોનો ન આપી તેના બદલે મહિલાઓ સાથે વાત કરવામાં આવી હતી. શિક્ષકોના મતે, વિદ્યાર્થીઓનો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો છે, અને તેઓ હવે વગર કોઈ ડરે એવા વિષયો પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે જેના વિશે તેઓ અગાઉ વાત કરવામાં ખચકાટ અનુભવતા હતા.” ફૅમિલી પ્લાનિંગ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયાના કાઉન્સેલર ડૉ. તેજસ્વી હિંદલેકરે જણાવ્યું હતું કે, “કિશોર છોકરીઓને ઘણીવાર તેમના શરીર અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત મુદ્દાઓ વિશે પરિવાર સાથે પણ વાત કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે. આવા સૅશન તેમને શિક્ષણ, સંવાદ માટેનું પ્લેટફોર્મ અને વિશ્વાસ અપાવે છે. જો તેમને નાનપણથી જ ગુડ એન્ડ બૅડ ટચ, માસિક સ્રાવની સ્વચ્છતા અને વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા વિશે માહિતી મળે, તો તેઓ ભવિષ્યમાં તેમના શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવા માટે વધુ સારી રીતે સજ્જ થશે.” આ ઝુંબેશ ફક્ત શાળાઓ પૂરતી મર્યાદિત નથી; તે સમુદાય સ્તર સુધી પણ વ્યાપકપણે વધી છે. ધારાવીમાં આયોજિત હલ્દી કુમકુમ સમારોહ દરમિયાન, 7,000 થી વધુ મહિલાઓએ વૅલનેસ સૅશનમાં ભાગ લીધો હતો. આ સૅશનમાં સ્વચ્છતા, પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય અને કૅન્સર જાગૃતિ જેવા વિષયો પર વાત કરવામાં આવી. અધિકારીઓના મતે, આ સૅશનને સામાજિક કાર્યક્રમો સાથે જોડવાથી મહિલાઓમાં ભય ઓછો થવામાં મદદ મળી, તેમને ચર્ચામાં ભાગ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા.
પુનર્વિકાસ ક્ષેત્રોમાં સમર્થન
શતાબ્દી નગર જેવા વિસ્તાર, જ્યાં પરિવારો તાજેતરમાં ટ્રાન્ઝિટ હોમ્સમાં સ્થળાંતરિત થયા છે આ સૅશનએ મહિલાઓને તેમની નવી પરિસ્થિતિઓમાં અનુકૂલન કરવામાં મદદ કરી છે. અહીં, સ્વચ્છતા, કચરા વ્યવસ્થાપન અને દૈનિક દિનચર્યાઓ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી. સ્થાનિક રહેવાસીઓના મતે, ધારાવીમાં લોકોની આટલી મોટી સંખ્યામાં ભાગીદારી એક દુર્લભ ઘટના છે. આ કાર્યક્રમનો હેતુ લાંબા ગાળાની જાગૃતિ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. રાજીવ ગાંધી નગરના રહેવાસી સરોજાએ ટિપ્પણી કરી, “હલ્દી કુમકુમ સમારંભની સાથે આયોજિત વૅલનેસ સૅશન દરમિયાન, મેં માસિક સ્રાવની સ્વચ્છતા તેમજ સૅનિટરી નૅપકિનના યોગ્ય ઉપયોગ અને નિકાલ વિશે જાણ્યું. આવા વિષયો વિશે ખુલ્લેઆમ વાત કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે જેથી છોકરીઓ આ જ્ઞાનથી લાભ મેળવી શકે.” કાલા કિલાની પિંકી સોનીએ જણાવ્યું, “આ સૅશન રોજિંદા જીવન માટે ઉપયોગી છે, અને પૂરી પાડવામાં આવેલી માહિતી વ્યવહારુ હતી.” લક્ષ્મી બાગના રહેવાસી પુષ્પા સિંહે પણ સૅશનને ફાયદાકારક ગણાવી નોંધ્યું કે તે મહિલાઓને તેમની વર્તમાન જીવનશૈલીના પ્રકાશમાં લેવા માટેની જરૂરી સાવચેતીઓ વિશે માહિતી પૂરી પાડવામાં આવે છે. અન્ય એક સ્થાનિક મહિલાએ કહ્યું, “ધારાવીમાં ઘણી સ્ત્રીઓ આરોગ્ય અને સ્વચ્છતાના મુદ્દાઓથી સંપૂર્ણપણે વાકેફ નથી. આવા સૅશન આવશ્યક માહિતી પ્રદાન કરે છે અને વાસ્તવિક પરિવર્તન લાવી શકે છે.”
એક વ્યાપક પહેલનો ભાગ
આ કાર્યક્રમ ધારાવી પુનર્વિકાસ પ્રોજેક્ટના વ્યાપક પ્રયાસોનો એક ભાગ છે. ઘર અને માળખાગત સુવિધાઓ ઉપરાંત, તે મહિલાઓ અને બાળકોના જીવનમાં સુધારો કરવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. અધિકારીઓના મતે, પરિવર્તન ધીમે ધીમે થઈ રહ્યું છે અને તેની અસર પણ સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે; જે વિષયો અગાઉ વર્જિત માનવામાં આવતા હતા તેના પર હવે ચર્ચા થઈ રહી છે, અને મહિલાઓ તેમ સક્રિયપણે ભાગ લઈ રહી છે.
