લોથલ અને ધોળાવીરા સહિત હેરિટેજ સાઇટ્સ અને માઉન્ટન ટ્રૅક રૂટ્સના પુનરુત્થાનની જાહેરાત

ટૂરિઝમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે લોથલ અને ધોળાવીરા સહિત હેરિટેજ સાઇટ્સ અને માઉન્ટન ટ્રૅક રૂટ્સના પુનરુત્થાનની જાહેરાત

પ્રતીકાત્મક તસવીર

નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરતી વખતે પર્યટનક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માટે લોથલ અને ધોળાવીરા સહિત 15 પુરાતત્ત્વીય સ્થળોના પુનરુત્થાનની જાહેરાત કરી હતી. ટકાઉ પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર અને અન્ય સ્થળોએ પર્યાવરણીય રીતે ટકાઉ પર્વતીય રસ્તાઓ વિકસાવવામાં આવશે. અરુણાચલ પ્રદેશ અને મિઝોરમ જેવાં ઈશાન ભારતનાં રાજ્યોમાં બૌદ્ધ સર્કિટ વિકસાવવાની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

૨૦૨૬-’૨૭ના કેન્દ્રીય બજેટના ભાગરૂપે હેરિટેજ અને સંસ્કૃતિ પર્યટનની થીમ પર બોલતાં નિર્મલા સીતારમણે ગુજરાતના લોથલ અને ધોળાવીરા સહિત રાખીગઢી, આદિચનલ્લુર, સારનાથ, હસ્તિનાપુર અને લેહ પૅલેસ સહિત ૧૫ પુરાતત્ત્વીય સ્થળોને જીવંત, અનુભવ-સ્થળોમાં વિકસાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આ મુદ્દે તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ખોદકામ કરાયેલાં લૅન્ડસ્કેપ્સ મુલાકાતીઓ માટે ક્યુરેટેડ વૉકવે દ્વારા ખુલ્લાં મૂકવામાં આવશે અને મુલાકાતીઓના અનુભવોમાં વધારો કરવામાં આવશે. સંરક્ષણ પ્રયોગશાળાઓ, અર્થઘટન કેન્દ્રો અને માર્ગદર્શિકાઓને ટેકો આપવા માટે ઇમર્સિવ સ્ટોરીટેલિંગ કુશળતા અને ટેક્નૉલૉજી રજૂ કરવામાં આવશે. આ પહેલને સમર્થન આપવા માટે સરકાર દેશભરમાં ૧૦,૦૦૦ પ્રવાસી માર્ગદર્શકોને તાલીમ આપશે. આ તાલીમ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મૅનેજમેન્ટ (IIM) સાથે સહયોગમાં એક પાઇલટ કાર્યક્રમ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવશે, જેનો હેતુ વ્યાવસાયિક કુશળતા અને મુલાકાતીઓના અનુભવમાં સુધારો કરવાનો છે.
આ પહેલથી ગુજરાતના વૈશ્વિક સ્તરે પ્રખ્યાત હડપ્પન યુગની ધોળાવીરા અને લોથલ વસાહતો સહિત આ ઐતિહાસિક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થળોની આસપાસ પ્રવાસન, રોજગાર અને સ્થાનિક અર્થતંત્રને વેગ આપવાની સાથે વારસા-સંરક્ષણને મજબૂત બનાવવાની અપેક્ષા છે.

ADVERTISEMENT

પસંદ કરાયેલાં કેટલાંક સ્થળો
1. લોથલ (ગુજરાત) : સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિના વિશ્વના સૌથી જૂના ડૉકયાર્ડ્‍સમાંનું એક.
2. ધોળાવીરા (ગુજરાત) : યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ જે એની આયોજિત શહેરી ડિઝાઇન માટે જાણીતી છે.
3. રાખીગઢી (હરિયાણા) : અત્યાર સુધી શોધાયેલી સૌથી મોટી હડપ્પા વસાહત.
4. હસ્તિનાપુર (ઉત્તર પ્રદેશ) : મહાભારતમાં ઉલ્લેખિત કુરુ રાજ્યની સુપ્રસિદ્ધ રાજધાની.
5. આદિચનલ્લુર (તામિલનાડુ) : એક પ્રાચીન દફનસ્થળ જે પ્રારંભિક લોહયુગ સંસ્કૃતિને દર્શાવે છે.
6. સારનાથ (ઉત્તર પ્રદેશ) : જ્યાં બુદ્ધે પોતાનો પહેલો ઉપદેશ આપ્યો હતો.
7. લેહ પૅલેસ (લદ્દાખ) : સિંધુ ખીણની નજરે જોતો ૧૭મી સદીનો શાહી મહેલ.