Hoon, Baavo Ane Mangaldas

વિશ્વ માતૃભાષા દિવસના સંદર્ભમાં ગુજરાતી ભાષાનું વર્તમાન અને ભવિષ્ય કેવું છે? ગુજરાતી ભાષા શા માટે ક્યારેય નહીં મરે અને નવી પેઢીને ગુજરાતી શીખવવા માટે ઘરમાં ગુજરાતી બોલવું કેમ જરૂરી છે? ‘હું બાવો અને મંગળદાસ’ના આ એપિસોડમાં ધાર્મિક પરમાર, મીત પંચાલ અને ચિરંતના ભટ્ટે ગુજરાતી ભાષા, વાંચનની ટેવ, સાહિત્ય, કવિતા, લોકસાહિત્ય અને અનુવાદ વિશે રસપ્રદ ચર્ચા કરી છે. નવી પેઢી ગુજરાતી બોલતી, વાંચતી અને સમજતી થાય એ માટે સૌથી પ્રથમ અને અગત્યની શરૂઆત ઘરેથી થાય છે. માતા-પિતા ઘરમાં બાળકો સાથે ગુજરાતી બોલે, ગુજરાતી શબ્દોનો સહજ ઉપયોગ કરે અને ભાષાને માત્ર એક શાળાકીય વિષય ન બનાવે, તો બાળક માટે ગુજરાતી તેની જીવંત માતૃભાષા બની રહે છે. પરંતુ માત્ર બોલવું પૂરતું છે કે વાંચવું પણ એટલું જ જરૂરી છે? વાંચનની મૂળભૂત ટેવ કેવી રીતે વિકસાવી શકાય? ગુજરાતી સાહિત્યને અઘરું કે જૂના જમાનાનું માનીને તેનાથી દૂર રહેવાને બદલે બાળકો અને યુવાનોને તેમની ઉંમર તથા રસ પ્રમાણે યોગ્ય પુસ્તકો સુધી કેવી રીતે લઈ જઈ શકાય? ચર્ચામાં આધુનિક ગુજરાતી ભાષા અને સાહિત્યના પાયાના સર્જક નર્મદથી લઈને કનૈયાલાલ માણેકલાલ મુનશી, ઝવેરચંદ મેઘાણી, રમેશ પારેખ અને સિતાંશુ યશશ્ચંદ્ર જેવા મહત્ત્વના સાહિત્યકારોનો ઉલ્લેખ થાય છે. ગુજરાતી કવિતા, નવલકથા, લોકસાહિત્ય અને લોકપ્રિય લેખન વચ્ચેના સંબંધની સાથે ‘ક્લાસિક’ સાહિત્ય અને સામાન્ય વાચકને આકર્ષતા સાહિત્ય વચ્ચે ખરેખર કોઈ અંતર હોવું જોઈએ કે નહીં, એ પ્રશ્ન પણ ચર્ચાય છે. મેઘાણીનું લોકસાહિત્ય હોય, રમેશ પારેખની કવિતા હોય કે મુનશીની ઐતિહાસિક કથાઓ, ગુજરાતી સાહિત્યની વિવિધતા દરેક પ્રકારના વાચક માટે કંઈક લઈને આવે છે. સારો વાચક બનવા માટે હંમેશાં ગંભીર કે ક્લાસિક કૃતિથી જ શરૂઆત કરવી જરૂરી નથી; વાંચનનો આનંદ જગાડે એવું કોઈપણ પુસ્તક સાચી શરૂઆત બની શકે છે. આ એપિસોડમાં અનુવાદના મહત્ત્વની પણ ચર્ચા કરવામાં આવી છે. વિશ્વસાહિત્યની શ્રેષ્ઠ કૃતિઓ ગુજરાતી ભાષામાં ઉપલબ્ધ થાય અને ગુજરાતી સાહિત્યનો અન્ય ભારતીય તથા વિદેશી ભાષાઓમાં અનુવાદ થાય, તો ગુજરાતી ભાષાની પહોંચ, વાચકવર્ગ અને સાંસ્કૃતિક અસર વધુ વિસ્તરી શકે છે.

21 Aug, 2026 6:55 PM IST

• Listen On :
• 
• 
• 
• Link Copied