22 June, 2026 07:49 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ફાઈલ તસવીર
ઘણા દેશો ભારતની બ્રહ્મોસ મિસાઇલ ખરીદવા માટે લાઇનમાં છે, અને હવે UAE પણ આ યાદીમાં જોડાઈ ગયું છે. અહેવાલો અનુસાર, ભારત અને UAE વચ્ચે બ્રહ્મોસ મિસાઇલ અને આકાશતીર વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલી માટેના સોદા અંગે વાટાઘાટોનો પ્રથમ તબક્કો ચાલી રહ્યો છે.
ઑપરેશન સિંદૂર દરમિયાન, ભારતની બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઇલે પાકિસ્તાનમાં વિનાશ વેર્યો હતો. વિશ્વભરના ઘણા દેશો નવી દિલ્હી પાસેથી આ ઘાતક મિસાઇલ ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છે. દરમિયાન, મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંકટ વચ્ચે, એવું અહેવાલ છે કે UAE હવે ભારત પાસેથી આકાશતીર વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલી અને બ્રહ્મોસ મિસાઇલ ખરીદવાનું વિચારી રહ્યું છે. જો આ સોદો અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે છે, તો UAE બ્રહ્મોસ મિસાઇલ ખરીદનાર ચોથો વિદેશી દેશ બની શકે છે.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, નવી દિલ્હી અને અબુ ધાબી વચ્ચે આકાશતીર વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલી અને બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સોદા અંગે વાટાઘાટો પ્રારંભિક તબક્કામાં છે પરંતુ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. UAEનો આ નિર્ણય ઈરાન દ્વારા શ્રેણીબદ્ધ હુમલાઓ વચ્ચે આવ્યો છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા ચિંતાઓ વચ્ચે, UAE તેની લશ્કરી ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, UAE એ બ્રહ્મોસ અને આકાશ તીર સહિત અનેક ભારતીય સંરક્ષણ પ્રણાલીઓમાં રસ દાખવ્યો છે. આકાશ તીર એ ભારતીય સેના અને ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) દ્વારા વિકસિત સ્વદેશી હવાઈ સંરક્ષણ કમાન્ડ અને નિયંત્રણ પ્રણાલી છે, જે હવામાં બનતા જોખમોને શોધવા અને નિષ્ક્રિય કરવામાં મદદ કરે છે. ભારત અને રશિયા દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસિત બ્રહ્મોસ મિસાઇલને વિશ્વની સૌથી ઝડપી કાર્યરત સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઇલોમાંની એક માનવામાં આવે છે. તેને જમીન, સમુદ્ર અને હવાઈ પ્લેટફોર્મ પરથી લોન્ચ કરી શકાય છે. જો કે, UAE ને તેના વેચાણ માટે રશિયન મંજૂરીની જરૂર પડશે.
નિષ્ણાતો માને છે કે UAE તેના સંરક્ષણ સાધનો સપ્લાયર્સની શ્રેણીને વિસ્તૃત કરવા માંગે છે, જે તેને વધુ વ્યૂહાત્મક સ્વતંત્રતા આપશે.
ભારત સાથેના તેના મજબૂત સંબંધોને કારણે, આ પગલું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના તેના સંબંધોને અસર કરશે નહીં.
આ સંભવિત સોદાને ભારત અને UAE વચ્ચે વધતા વ્યૂહાત્મક સંબંધોના સંકેત તરીકે જોવામાં આવે છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં, બંને દેશોએ વેપાર, ઊર્જા અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રોમાં સહયોગ ઝડપથી વધાર્યો છે.
આ દરમિયાન, ભારતની સંરક્ષણ નિકાસમાં પણ રેકોર્ડ વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. સરકારી આંકડા અનુસાર, માર્ચ 2026 માં પૂરા થયેલા નાણાકીય વર્ષમાં ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ $4 બિલિયનથી વધુ થઈ ગઈ છે, જે 2013-14 માં માત્ર $7.26 મિલિયન હતી. અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાન સાથેના છેલ્લા સંઘર્ષ દરમિયાન બ્રહ્મોસ મિસાઇલના સફળ ઉપયોગથી ઘણા દેશોમાં મિસાઇલ સિસ્ટમમાં રસ જાગ્યો છે. વિયેતનામ, ઇન્ડોનેશિયા, થાઇલેન્ડ, દક્ષિણ આફ્રિકા, બ્રાઝિલ અને ચિલી જેવા દેશોએ પણ બ્રહ્મોસ મિસાઇલ ખરીદવામાં રસ દર્શાવ્યો છે.
