31 August, 2026 08:12 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
સુપ્રીમ કોર્ટ (ફાઈલ તસવીર)
ઍસિડ હુમલાના કેસોની સુનાવણી કરતી વખતે, સુપ્રીમ કોર્ટે રિટેલ સ્ટોર્સમાં ઍસિડના વેચાણ પર સખત પ્રતિબંધ મૂકવાની અથવા સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકવાની શક્યતા પર વિચાર કર્યો. બેન્ચે સંબંધિત અધિકારીઓ પાસેથી જવાબો માગ્યા.
ઍસિડ હુમલા સંબંધિત જાહેર હિતની અરજી (PIL) ની સુનાવણી કરતી વખતે, સુપ્રીમ કોર્ટે રિટેલ સ્ટોર્સમાં ઍસિડના વેચાણ પર સખત પ્રતિબંધ મૂકવાની અથવા સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકવાની શક્યતા પર વિચાર કર્યો. કોર્ટે સંબંધિત અધિકારીઓ પાસેથી જવાબો માંગ્યા. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે સુનાવણી દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (NGO) ઍસિડ હુમલાના પીડિતોને પરંપરાગત સારવાર પદ્ધતિઓથી બચાવવા અને આ મુદ્દા વિશે જાગૃતિ ફેલાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
સુનાવણી દરમિયાન, એક અરજદારે કોર્ટને જાણ કરી કે વર્તમાન સરકારી માર્ગદર્શિકા જૂની છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર સતત કાર્યવાહીનું વચન આપે છે, પરંતુ ઇચ્છિત કાર્યવાહીનો અભાવ છે. અરજદારે સમજાવ્યું કે તે 17 વર્ષ પહેલાં ઍસિડ હુમલાનો ભોગ બન્યો હતો અને હજુ પણ ઊંઘની ગોળીઓ લે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આવા હુમલાની માનસિક અને શારીરિક અસર અત્યંત ગંભીર હોય છે અને વ્યક્તિનું આખું જીવન બરબાદ કરી શકે છે. તેમણે કોર્ટને એ પણ જણાવ્યું કે તેઓ 14 વર્ષના બાળક સહિત ત્રણ અન્ય પીડિતોને ઓળખે છે. અરજદારે જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટ પીડિતો માટે છેલ્લી આશા છે.
સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (NGO) ઍસિડ હુમલાના પીડિતોની સારવાર અંગે જાગૃતિ લાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ખાસ કરીને, તેમણે સારવારની પરંપરાગત પદ્ધતિઓના ઉપયોગ સાથે સંકળાયેલા જોખમો વિશે જાગૃતિ લાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. સુપ્રીમ કોર્ટ ટૂંક સમયમાં ખુલ્લા બજારમાં ઍસિડના વેપાર અને વેચાણને પ્રતિબંધિત અને કડક બનાવશે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે ઍસિડ હુમલા સંબંધિત અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે પીડિતાને કહ્યું કે વિગતવાર માર્ગદર્શિકા ટૂંક સમયમાં જારી કરવામાં આવશે.
અરજદાર NGO લક્ષ્મીના કેસમાં શાહીન મલિકની અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે કોર્ટે NGO ને તેમના સૂચનો આપવા પણ કહ્યું. કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર તેમજ રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ સરકારોને ઍસિડ હુમલાના પીડિતોની સારવાર અને પુનર્વસન પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બનવા અને ઝડપી નિરાકરણ અને રાહત પૂરી પાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
CJI એ આદેશ આપ્યો કે રાજ્ય સરકારો તેમને સરકારી અને અર્ધ-સરકારી સંસ્થાઓમાં પ્રાથમિકતા રોજગાર આપવાનું વિચારે. તેમણે તેમની સામાજિક સુરક્ષા પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ. CJI સૂર્ય કાંતે જણાવ્યું હતું કે ઍસિડના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ અશક્ય છે, પરંતુ એક શરત એ રહેશે કે તે ફક્ત 50 કે 60 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વ્યક્તિઓને જ વેચવામાં આવે. બીજું, વ્યક્તિએ તેમની ખરીદી અને હેતુની વિગતો આપતું લેખિત નિવેદન આપવું પડશે. આ રેકોર્ડ (દસ્તાવેજીકરણ) જાળવી રાખવું આવશ્યક છે.
ત્રીજું, ઓટોમેશન લાગુ કરવું જોઈએ જેથી કોઈ તેને ખરીદે કે તરત જ માહિતી તાત્કાલિક રિપોર્ટિંગ સ્થાન પર પ્રસારિત થાય. બજારમાં પ્રવેશતા ઉત્પાદનનો દૈનિક જથ્થો, કેટલું વેચાઈ ચૂક્યું છે અને હાલમાં કેટલું ઉપલબ્ધ છે તે બધું ટ્રેક કરવું જોઈએ.
