19 May, 2026 06:43 PM IST | Norway | Gujarati Mid-day Online Correspondent
નરેન્દ્ર મોદી (ફાઈલ તસવીર)
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નોર્વે પ્રવાસના એક વીડિયોએ રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ગરમાવો લાવી દીધો છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પર આ વીડિયો શેર કરીને પ્રધાનમંત્રી પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. વીડિયોમાં, એક નોર્વેજીયન પત્રકાર પ્રધાનમંત્રીને પ્રશ્નો પૂછતો જોવા મળે છે, જ્યારે પીએમ મોદી ત્યાંથી જતા રહે છે. કોંગ્રેસ અને વિપક્ષે આ ઘટના પર સરકાર પર નિશાન સાધ્યું છે.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ વીડિયો શેર કરતા રાહુલ ગાંધીએ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી પર આકરા પ્રહારો કર્યા. તેમણે લખ્યું કે જ્યારે તમારી પાસે છુપાવવા માટે કંઈ નથી, તો ડરવાનું કોઈ કારણ નથી. રાહુલ ગાંધીએ પ્રશ્ન કર્યો કે જ્યારે દુનિયા ભારતીય પ્રધાનમંત્રીને ચોક્કસ પ્રશ્નોથી ડરીને જતા જુએ છે, ત્યારે આનો દેશની છબી પર શું પ્રભાવ પડે છે?
વીડિયોમાં, નોર્વેજીયન પત્રકાર હેલ લિંગ પ્રધાનમંત્રી મોદીને પ્રશ્નો પૂછતા સાંભળવામાં આવે છે. તેમણે પૂછ્યું, "પ્રધાનમંત્રી મોદી, તમે વિશ્વના સૌથી સ્વતંત્ર પ્રેસના પ્રશ્નોના જવાબ કેમ નથી આપતા?" બાદમાં, પત્રકારે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર આ વીડિયો પણ શેર કર્યો. તેમણે લખ્યું કે તેમને અપેક્ષા નહોતી કે પ્રધાનમંત્રી તેમના પ્રશ્નનો જવાબ આપશે. પત્રકારે કહ્યું કે પ્રેસ સ્વતંત્રતાના સંદર્ભમાં નોર્વે વિશ્વમાં પ્રથમ ક્રમે છે, જ્યારે ભારત 157મા ક્રમે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે પત્રકારોનું કામ સત્તાવાળાઓ પર સવાલ ઉઠાવવાનું છે.
ભારતીય દૂતાવાસે પણ આ બાબતે પ્રતિક્રિયા આપી. પત્રકારની પોસ્ટનો જવાબ આપતા, દૂતાવાસે જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રીની મુલાકાત અંગે રાત્રે 9:30 વાગ્યે રેડિસન બ્લુ પ્લાઝા હોટેલમાં પ્રેસ બ્રીફિંગ યોજાશે. દૂતાવાસે પત્રકારને હાજરી આપવા અને તેમના પ્રશ્નો પૂછવા આમંત્રણ આપ્યું.
નોર્વેજીયન પત્રકારે આરોપ લગાવ્યો કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના પ્રશ્નનો જવાબ આપ્યો નથી. આ મુદ્દાએ હવે ગરમાગરમ ચર્ચા જગાવી છે. રાહુલ ગાંધીએ વિવાદમાં ઉતરીને પીએમ મોદી પર નિશાન સાધતા કહ્યું, "જ્યારે છુપાવવા માટે કંઈ નથી, ત્યારે ડરવાની જરૂર નથી."
વિદેશ મંત્રાલયની પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં, હેલ લિંગે પીએમ મોદીએ તેમના પ્રશ્નોના જવાબ કેમ ન આપ્યા તે મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો. તેમણે ભારતમાં પ્રેસ સ્વતંત્રતા અને માનવાધિકારના મુદ્દાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી, વિદેશ મંત્રાલયને પ્રશ્ન કર્યો કે ભારત પર શા માટે વિશ્વાસ કરવો જોઈએ. તેમણે વિદેશ સચિવ (પશ્ચિમ) સિબી જ્યોર્જ સાથે ઉગ્ર બોલાચાલી પણ કરી.
માનવ અધિકારોની સ્થિતિ અંગેના પ્રશ્નનો વિદેશ મંત્રાલયે તીખો જવાબ આપ્યો. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે અજ્ઞાની NGO દ્વારા પ્રકાશિત અહેવાલો વાંચીને ઘણા લોકો ભારતને ગેરસમજ કરે છે.
જ્યોર્જે કહ્યું, "તમે જાણો છો કે અહીં કેટલી બધી વાર્તાઓ બહાર આવે છે. આપણી પાસે દરરોજ સાંજે ઘણા બધા બ્રેકિંગ ન્યૂઝ છે. એકલા દિલ્હીમાં, અંગ્રેજી, હિન્દી અને બીજી ઘણી ભાષાઓમાં ઓછામાં ઓછા 200 ટીવી ચેનલો છે. લોકોને ભારતની વિશાળતાનો ખ્યાલ નથી. તેમને તેની કોઈ સમજ નથી. તેઓ કેટલાક અસ્પષ્ટ અને અજ્ઞાની NGO દ્વારા પ્રકાશિત એક કે બે અહેવાલો વાંચે છે અને પછી આવીને પ્રશ્નો પૂછે છે."
સંયુક્ત પ્રેસ મીટ પછી, જ્યારે મોદી અને જોનાસ ગાર જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે હેલી લિંગે પૂછ્યું, "PM મોદી, તમે વિશ્વના સૌથી સ્વતંત્ર પ્રેસના કેટલાક પ્રશ્નોના જવાબ કેમ નથી આપતા?" કોઈ જવાબ ન મળતાં, હેલીએ સોશિયલ મીડિયા પર એક વિડિઓ શેર કર્યો અને લખ્યું, "નોર્વે વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રીડમ ઇન્ડેક્સમાં પ્રથમ ક્રમે છે, જ્યારે ભારત 157મા ક્રમે છે." તે આ સંદર્ભમાં પેલેસ્ટાઇન, અમીરાત અને ક્યુબા સાથે સ્પર્ધા કરી રહ્યું છે.
એક મહિલા પત્રકારે પૂછ્યું, "ભારત પર કેમ વિશ્વાસ કરવો જોઈએ?" ભારતીય અધિકારીઓ ગુસ્સે થયા.
18 મેના રોજ, હેલી લિંગે એક પ્રેસ બ્રીફિંગમાં હાજરી આપી. તેમણે પૂછ્યું, "આપણે ભારત પર કેમ વિશ્વાસ કરવો જોઈએ?" માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનનો મુદ્દો ઉઠાવતા તેમણે પૂછ્યું, "શું ભારતમાં જે થઈ રહ્યું છે તે બંધ થશે? શું વડા પ્રધાન ક્યારેય ભારતીય પ્રેસના કઠિન પ્રશ્નોના જવાબ આપશે?"
વિદેશ મંત્રાલયમાં પશ્ચિમી બાબતોના સચિવ સિબી જ્યોર્જે કહ્યું, "પહેલા, ભારત શું છે તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે. એક દેશ ચાર વસ્તુઓથી બનેલો છે: વસ્તી, સરકાર, સાર્વભૌમત્વ અને પ્રદેશ. ભારત 5,000 વર્ષ જૂનો, સતત વિકસિત થતો સભ્યતા છે, અને આપણે વિશ્વને ઘણું બધું આપ્યું છે."
જ્યારે હેલીએ અટકાવ્યું, ત્યારે સિબી જ્યોર્જ ગુસ્સે થયા. તેમણે કહ્યું, "કૃપા કરીને મને અટકાવશો નહીં. તમે પૂછ્યું કે વિશ્વએ ભારત પર કેમ વિશ્વાસ કરવો જોઈએ, તેથી મને જવાબ આપવા દો."
સિબી જ્યોર્જે કહ્યું, "કોવિડ રોગચાળા દરમિયાન, ભારતે અન્ય દેશોને મદદ કરી અને રસીઓ પહોંચાડી. આ વિશ્વાસનું વાસ્તવિક કારણ છે. ભારતે મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પણ ઉઠાવ્યા અને G20 અને AI સમિટ જેવા પ્લેટફોર્મ પર જવાબદાર ભૂમિકા ભજવી." હેલી લિંગે પછી પૂછ્યું, "મને સીધો જવાબ જોઈએ છે." સિબી જ્યોર્જે જવાબ આપ્યો, "હું કેવી રીતે જવાબ આપું તે નક્કી કરવાનો મારો અધિકાર છે. તમે પ્રશ્નો પૂછી શકો છો, પરંતુ મને આદેશ ન આપો." મને ન કહો કે કેવી રીતે જવાબ આપવો. આપણે વિશ્વની વસ્તીના છઠ્ઠા ભાગ છીએ, પરંતુ વિશ્વની સમસ્યાઓના છઠ્ઠા ભાગ નથી.
પીએમ દ્વારા પ્રશ્નો લેવાનો ઇનકાર કરવા અંગે, તેમણે કહ્યું, "મીડિયાના જવાબ આપવાની જવાબદારી અમારી છે."
વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા પ્રશ્નો લેવાનો ઇનકાર કરવા છતાં, સિબી જ્યોર્જને એક પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો. તેમણે જવાબ આપ્યો, "આ મુલાકાત દરમિયાન મીડિયાને માહિતી પૂરી પાડવાની અમારી જવાબદારી છે, અને અમે તેમ કરવાનું ચાલુ રાખીશું."
પત્રકાર હેલી લિંગે પાછળથી સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે તેમણે અને તેમના સાથીએ માનવ અધિકારો અને ભારતમાં વિશ્વાસ સંબંધિત પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા, પરંતુ કોઈ સીધા જવાબો મળ્યા નથી. ભારતીય અધિકારીઓએ COVID-19, યોગ અને ભારતની સિદ્ધિઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.
તેમણે પાછળથી એક અલગ પોસ્ટમાં સ્પષ્ટતા કરી. તેમણે લખ્યું, "મેં ક્યારેય વિચાર્યું ન હતું કે મારે આ લખવું પડશે, પરંતુ હું કોઈ વિદેશી સરકાર માટે જાસૂસ નથી. હું ફક્ત નોર્વેમાં કામ કરતી પત્રકાર છું." રાહુલ ગાંધી સાથે ફોન ઇન્ટરવ્યુ પણ લો. X પર આ સલાહ મળતાં, હેલીએ કહ્યું, "હું તૈયાર છું."
