23 July, 2026 03:25 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
આ ચોમાસામાં છલકાયેલું ચોથું તળાવ બન્યું મોદક સાગર (તસવીરઃ એક્સ)
વિહાર (Vihar), તુલસી (Tulsi) અને તાનસા (Tansa) બાદ આ ચોમાસાની ઋતુમાં ઓવરફ્લો થનારો મોદક સાગર (Modak Sagar) ચોથું તળાવ બન્યું છે, જેનાથી મુંબઈના જળ અનામતને વધુ મજબૂતી મળી છે.
બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (Brihanmumbai Municipal Corporation) ક્ષેત્રને પીવાનું પાણી પૂરું પાડતા સાત જળાશયોમાંથી એક એવો મોદક સાગર તળાવ તેના કેચમેન્ટ વિસ્તારમાં સતત ભારે વરસાદ બાદ ગુરુવારે રાત્રે ૨:૦૭ વાગ્યે ઓવરફ્લો થવા લાગ્યો હતો.
આ સાથે મોદક સાગર વિહાર, તુલસી અને તાનસા પછી આ ચોમાસામાં ભરાઈને છલકાનારો ચોથો તળાવ બન્યો છે, જેનાથી મુંબઈનો પાણીનો સંગ્રહ (Mumbai Lake Updates) વધુ મજબૂત થયો છે.
આ જળાશયની મહત્તમ સંગ્રહ ક્ષમતા ૧૨,૮૯૨.૫ કરોડ લિટર (૧,૨૮,૯૨૫ મિલિયન લિટર) છે અને છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત વરસાદને કારણે તે સંપૂર્ણ ક્ષમતા સુધી પહોંચી ગયો છે.
મહારાષ્ટ્રભરમાં ચોમાસાની પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ હોવાથી મોદક સાગર છલકાવાથી શહેરના એકંદર જળ સંગ્રહમાં વધુ સુધારો થવાની ધારણા છે.
ભાંડુપ કોમ્પ્લેક્સ સ્થિત હાઇડ્રોલિક એન્જિનિયર વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ચોમાસાના ભારે વરસાદને કારણે મુંબઈના જળ અનામતમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. શહેરના સાત તળાવોમાં હવે ૧૦,૦૯,૪૩૨ મિલિયન લિટર (ML) પાણી છે, જે તેમની કુલ ઉપયોગી સંગ્રહ ક્ષમતાના ૬૯.૭૪ ટકા છે.
શહેરનો જળ સંગ્રહ ૨૨ જુલાઈએ ૬૧.૯૦ ટકા હતો, જે ગુરુવાર ૨૩ જુલાઈએ ઝડપથી વધીને ૬૯.૭૪ ટકા પર પહોંચી ગયો હતો. આમ માત્ર એક જ દિવસમાં ૭.૮૪ ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો દર્જ થયો છે.
મુંબઈના જળાશયોને પાણી પૂરું પાડતા તમામ મુખ્ય કેચમેન્ટ વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ ચાલુ રહ્યો હતો: અપર વૈતરણામાં ૨૩૦ મીમી, મિડલ વૈતરણામાં ૨૦૭ મીમી, મોદક સાગરમાં ૧૮૫ મીમી, તુલસીમાં ૧૬૩ મીમી, ભાતસામાં ૧૨૩ મીમી, તાનસામાં ૧૦૩ મીમી અને વિહારમાં ૧૦૩ મીમી વરસાદ નોંધાયો છે.
અપર વૈતરણા, મોદક સાગર, તાનસા અને મિડલ વૈતરણાનો સંયુક્ત સંગ્રહ ૫,૦૭,૫૭૧ મિલિયન લિટર સુધી પહોંચી ગયો છે, જે તેમની કુલ સંગ્રહ ક્ષમતાના ૭૩.૦૮ ટકા છે.
થાણે જિલ્લાના શાહાપુર તાલુકામાં વૈતરણા નદી પર બાંધવામાં આવેલો મોદક સાગર ડેમ મુંબઈ માટે પીવાના પાણીના મુખ્ય સ્ત્રોતોમાંથી એક છે.
મુંબઈથી લગભગ ૧૨૦ કિમી દૂર આવેલો આ ડેમ ૫૪૮.૬૪ મીટર લાંબો અને ૮૨.૨૯૬ મીટર ઊંચો છે.
આ જળાશયનો કેચમેન્ટ વિસ્તાર ૪૫૦.૬૨૫ ચોરસ કિમી છે અને તે મુંબઈના કુલ પાણી પુરવઠામાં ૧૧.૨૨ ટકા યોગદાન આપે છે.
મોદક સાગર આ ચોમાસામાં છલકાનાર ચોથું જળાશય છે. આ અગાઉ, તાનસા તળાવ ૨૨ જુલાઈ ૨૦૨૬ના રોજ સવારે ૮:૫૧ વાગ્યે ઓવરફ્લો થયું હતું, જ્યારે વિહાર તળાવ ૭ જુલાઈએ રાત્રે ૯ વાગ્યે અને તે જ દિવસે રાત્રે ૧૧:૪૩ વાગ્યે તુલસી તળાવ ઓવરફ્લો થયું હતું.
હાઇડ્રોલિક એન્જિનિયર વિભાગે જણાવ્યું હતું કે, મિડલ વૈતરણા WSCPO ગેટ ૬ જુલાઈથી બંધ છે, જ્યારે અપર વૈતરણામાંથી પાણી છોડવાનું પણ તે જ દિવસથી સ્થગિત છે. ચાર તળાવો પહેલેથી જ ઓવરફ્લો થઈ ગયા છે અને જળ અનામત ૭૦ ટકાના આંકડાની નજીક પહોંચી ગયું છે, જેથી કેચમેન્ટ વિસ્તારોમાં ચોમાસું સક્રિય રહેતા શહેરના પાણીની સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે.
