22 January, 2026 03:22 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
મુંબઈ (Mumbai)ના `પ્રથમ નાગરિક` માટેની સ્પર્ધા તેના અંતિમ તબક્કામાં પ્રવેશી ગઈ છે. ૧૫ જાન્યુઆરીએ યોજાયેલી બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (Brihanmumbai Municipal Corporation)ની હાઈ-વોલ્ટેજ ચૂંટણીઓ (BMC Elections 2026) બાદ, શહેરી વિકાસ વિભાગ (Urban Development Department)એ ગુરુવારે મુંબઈના મંત્રાલય (રાજ્ય સચિવાલય) ખાતે મેયર પદ માટે અનામત નક્કી કરવા માટે બહુપ્રતિક્ષિત લોટરી યોજી હતી. જેના પરિણામો પછી નક્કી થયું છે કે, મુંબઈના મેયરનું પદ સામાન્ય શ્રેણી માટે અનામત રહેશે અને આ પદ પર મહિલા હશે.
મુંબઈ બીએમસીની ચૂંટણી (BMC Elections 2026 Results) પછી, મેયર કઈ શ્રેણીમાં આવશે તે નક્કી થઈ ગયું છે. ગુરુવારે, બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણી માટે લોટરી કાઢવામાં આવી હતી, જે એક મહિલાના પક્ષમાં ગઈ હતી. નવી મુંબઈ (Navi Mumbai), પુણે (Pune) અને નાસિક મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (Nashik Municipal Corporations)માં પણ લોટરી બાદ મેયર પદ એક મહિલાને મળ્યું છે. મુંબઈ મેયરની ચૂંટણીમાં મેયર પદ કઈ શ્રેણીમાં જશે તે અંગે ઘણી મૂંઝવણ હતી. વાસ્તવમાં, દર વખતે મેયરની ચૂંટણી પછી, ચક્રીય અનામત દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે કે મેયર પદ એસસી-એસટી, મહિલા, ઓબીસી કે અન્ય કોઈ શ્રેણીમાં જશે.
શહેરી વિકાસ વિભાગે ગુરુવારે મુંબઈના મંત્રાલય (રાજ્ય સચિવાલય) ખાતે મેયર પદ માટે અનામત નક્કી કરવા માટે બહુપ્રતિક્ષિત લોટરી યોજી હતી. આ ડ્રોમાં, મુંબઈના મેયરનું પદ આગામી કાર્યકાળ માટે `જનરલ વુમન` કેટેગરી માટે સત્તાવાર રીતે અનામત રાખવામાં આવ્યું છે. આ જાહેરાત ૨૮ જાન્યુઆરીએ યોજાનારી ઔપચારિક મેયરપદની ચૂંટણી માટેનો તબક્કો સુયોજિત કરે છે, જ્યાં નવા ચૂંટાયેલા ૨૨૭ કોર્પોરેટરો મતદાન કરશે.
મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનનું જનરલ કેટેગરીમાંથી ઓપન કેટેગરીમાં સંક્રમણ માત્ર વહીવટી પરિવર્તન નથી, પરંતુ તે રાજકીય મહત્વ પણ ધરાવે છે. આનાથી જાતિ અવરોધો દૂર થયા છે. વધુમાં, અગ્રણી વ્યક્તિઓનો પ્રવેશ નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે. ઓપન કેટેગરીનો અર્થ એ છે કે જાતિ સમીકરણો પર કોઈ અવરોધ રહેશે નહીં. હવે, દરેક પક્ષ તેની સૌથી પ્રભાવશાળી અને લોકપ્રિય મહિલા કાઉન્સિલરને સીધી રીતે મેદાનમાં ઉતારી શકશે.
મુંબઈના રાજકીય પરિદૃશ્યમાં ઐતિહાસિક પરિવર્તન પછી અનામતની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. લગભગ ત્રણ દાયકામાં પહેલી વાર, ઉદ્ધવ ઠાકરેના નેતૃત્વ હેઠળની શિવસેનાએ BMC પર પોતાનું સંપૂર્ણ વર્ચસ્વ ગુમાવ્યું છે. ૧૬ જાન્યુઆરીએ જાહેર થયેલા અંતિમ પરિણામો અનુસાર, ૮૯ બેઠકો સાથે ભાજપ સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી આવ્યો, જ્યારે તેના સાથી પક્ષ, શિંદે સેનાએ ૨૯ બેઠકો મેળવી.
વિરોધ પક્ષમાં, શિવસેના યુબીટી (Shiv Sena – UBT)એ ૬૫ બેઠકો જીતી, મનસેએ ૬ બેઠકો જીતી, જેનાથી ઠાકરે ગઠબંધનનો આંકડો ૭૧ થયો. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (Congress)એ ૨૪ બેઠકો મેળવી, જ્યારે AIMIM, એનસીપી (NCP) વગેરે જેવા પક્ષો સહિત અન્ય પક્ષોએ ૧૪ બેઠકો જીતી.
કુલ ૧૧૮ બેઠકો સાથે, ભાજપ-શિંદે ગઠબંધન (મહાયુતિ) એ ૧૧૪ ના બહુમતી આંકડો સફળતાપૂર્વક પાર કરી લીધો છે, અને તેમને તેમની પસંદગીના મેયરને સ્થાપિત કરવા માટે સ્થિતિ આપી છે.
હવે આ કેટેગરી જાહેર થઈ ગઈ છે, તેથી પક્ષો સપ્તાહના અંત સુધીમાં તેમના નામાંકનને અંતિમ સ્વરૂપ આપે તેવી અપેક્ષા છે. મ્યુનિસિપલ કમિશનર ટૂંક સમયમાં ગેઝેટ નોટિફિકેશન બહાર પાડશે, ત્યારબાદ ઔપચારિક ઉમેદવારી પત્રો દાખલ કરવામાં આવશે. હવે બધાની નજર CSMT ખાતે BMC મુખ્યાલય પર છે, જ્યાં ૨૮ જાન્યુઆરીએ સરળ બહુમતી મત દ્વારા નવા મેયરની પસંદગી કરવામાં આવશે.
