22 April, 2026 04:34 PM IST | London | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ફાઈલ તસવીર
યુકેના રહેવાસી મોહમ્મદ શેખવાલાને દેશ છોડવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. યુકેના ગૃહ કાર્યાલયે તેમને દેશ છોડવા માટે બુધવાર (22 એપ્રિલ) સુધીનો સમય આપ્યો છે. શેખવાલા 2025માં અમદાવાદ ઍર ઇન્ડિયા વિમાન દુર્ઘટનામાં મૃત્યુ પામેલી તેમની પત્નીના આશ્રિત તરીકે વિદ્યાર્થી વિઝા પર યુકેમાં રહેતા હતા.
યુકેમાં રહેતા એક ભારતીય નાગરિકને 22 એપ્રિલ સુધીમાં દેશ છોડવાનો આદેશ આપવામાં આવતા મોટો આંચકો લાગ્યો. પીડિતનું નામ મોહમ્મદ શેખવાલા છે. આ એ જ શેખવાલા છે જેમણે 2025માં અમદાવાદ ઍર ઇન્ડિયા વિમાન દુર્ઘટનામાં પોતાની પત્ની અને બે વર્ષની પુત્રી ગુમાવી હતી. બ્રિટિશ સરકારના આ પગલાની વ્યાપક નિંદા કરવામાં આવી છે. અહેવાલો અનુસાર, યુકેના ગૃહ કાર્યાલયે મોહમ્મદ શેખવાલાને બુધવાર (22 એપ્રિલ) સુધી દેશ છોડવા માટેનો સમય આપ્યો છે. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જો તે પાલન નહીં કરે તો તેમની ધરપકડ કરવામાં આવશે. શેખવાલા તેમની પત્નીના આશ્રિત તરીકે વિદ્યાર્થી વિઝા પર યુકેમાં રહેતા હતા.
યુકે મીડિયા આઉટલેટ મેટ્રોના અહેવાલ મુજબ, મોહમ્મદ શેખવાલાએ "કરુણાપૂર્ણ" અને "માનવતાવાદી" ધોરણે વધુ રજા ટુ રિમેઇન (FLR) હેઠળ તેમના વિઝાના વિસ્તરણ માટે યુકે હોમ ઑફિસમાં અરજી કરી હતી. જોકે, હોમ ઑફિસે તેમની અપીલ નકારી કાઢી હતી અને ઇમિગ્રેશન જામીન પર રહીને તેમને દેશ છોડી દેવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. આ નિર્ણય અંગે, શેખવાલાએ કહ્યું, "હું આ સરકારી નિર્ણય સ્વીકારીશ નહીં. કારણ કે મારી તબિયત સારી નથી, હું તેને સ્વીકારી શકતો નથી."
2025 માં, શેખવાલાની પત્ની, સાદિકબાનુ તાપેલીવાલા અને તેમની બે વર્ષની પુત્રી, ફાતિમાનું અમદાવાદ ઍર ઇન્ડિયા વિમાન દુર્ઘટનામાં મૃત્યુ થયું હતું. અમદાવાદથી લંડન જતી ફ્લાઇટ ટેકઓફ પછી થોડી જ સેકન્ડોમાં ક્રેશ થઈ ગઈ હતી, જેમાં 260 લોકો માર્યા ગયા હતા. આ દુર્ઘટનાએ શેખવાલાના સમગ્ર જીવનને બરબાદ કરી દીધું, તેમના સમગ્ર પરિવારનો નાશ કર્યો.
શેખવાલા માર્ચ 2022 માં તેમની પત્નીના વિદ્યાર્થી વિઝા પર આશ્રિત તરીકે યુકે ગયા હતા જ્યારે સાદિકબાનુ લંડનમાં અલ્સ્ટર યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા. પાછળથી આ દંપતીને બ્રિટિશ મૂળની પુત્રીનો જન્મ થયો. સાદિકબાનુ ભવિષ્યમાં ત્યાં કુશળ કામદાર તરીકે સ્થાયી થવાની યોજના ધરાવે છે.
ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ સાથે વાત કરતા, શેખવાલાએ કહ્યું, "સાદિક અને હું આર્થિક રીતે નબળા પૃષ્ઠભૂમિમાંથી છીએ. અમારા પડોશીઓએ યુકેમાં રહેવાના અમારા સપના પૂરા કરવામાં મદદ કરવા માટે પૈસા એકઠા કર્યા." અકસ્માત પછી તેમના પાછા ફરવા અંગે, તેમણે કહ્યું, "હું જૂનના અંતમાં યુકે પાછો ફર્યો, પરંતુ જ્યારે હું ઘરે પાછો ફર્યો, ત્યારે મને માનસિક આઘાત લાગ્યો."
તેમણે કહ્યું, "થોડા મહિના પહેલા સુધી, એપાર્ટમેન્ટ અવાજથી ભરેલું હતું, મારી પત્ની અને પુત્રીની સુગંધ, બાળકોના ગીતોના અવાજો ગુંજતા હતા, તેમના કપડાં અને સામાન બધે છવાઈ ગયા હતા. હતાશાને કારણે હું રાત્રે ઊંઘી શકતો ન હતો." તેમણે વધુમાં સમજાવ્યું કે મિત્રોના આગ્રહથી, તેમણે એક ખાનગી મનોચિકિત્સકની સલાહ લીધી અને લંડન ગયા, જ્યાં તેમના મિત્રો હજુ પણ તેમની સંભાળ રાખે છે. તેમણે કહ્યું, "જ્યારે હું ભારત પાછો ફરીશ, ત્યારે મને સાદિકા અને ફાતિમાની સતત યાદ આવશે."
ડિલિવરી ડ્રાઇવર તરીકે કામ કરતા શેખવાલાએ કહ્યું કે ઍર ઇન્ડિયાએ તેમને લંડનમાં તાજ ગ્રુપમાં નોકરીની ઓફર કરી હતી, પરંતુ તેમના વિઝાની મુદત પૂરી થઈ ગઈ હોવાથી તેમણે તે ઠુકરાવી દીધી. તેમના મિત્રોએ કહ્યું કે શેખવાલાની જિંદગી રાતોરાત બરબાદ થઈ ગઈ. મુસાબ તાહેરવાલાએ મેટ્રોને કહ્યું, "તેણે બધું ગુમાવી દીધું છે. બધું બરબાદ થઈ ગયું છે. તે યોગ્ય રીતે બોલી પણ શકતો નથી. તેનું મગજ યોગ્ય રીતે કામ કરી રહ્યું નથી."
વિઝાની સ્થિતિ સમજાવતા તેમણે ઉમેર્યું, "જો શેખવાલાની પત્ની જીવતી હોત, તો પણ તેને યુકેમાં રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હોત. જો તેમની પુત્રી જીવતી હોત, તો તેને અનિશ્ચિત સમય માટે રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હોત, પરંતુ તેણીનું પણ અવસાન થયું છે." નિર્ણયની ટીકા કરતા તેમણે કહ્યું, "ગૃહ મંત્રાલય ન્યાયી નથી. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે આ નિર્ણયની સમીક્ષા કરવામાં આવે. તેમની પાસે કંઈ બચ્યું નથી. તેમણે મુદત વધારવા માટે અરજી કરી કારણ કે તેમની પાસે કંઈ બચ્યું નથી."
યુકેનો આશ્રિત વિઝા પ્રાથમિક વિઝા ધારકના જીવનસાથી અને બાળકોને દેશમાં રહેવાની મંજૂરી આપે છે, પરંતુ શેખવાલાના વિઝા તેમની પત્નીના મૃત્યુના સાત મહિના પછી સમાપ્ત થઈ ગયા. તેમણે ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં માનવતાવાદી ધોરણે FLR (વિદેશી નિવાસ) માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ તેનો કોઈ ફાયદો થયો ન હતો. તેમણે ધ સનને જણાવ્યું હતું કે, "વકીલે મને કહ્યું હતું કે હું શોકગ્રસ્ત જીવનસાથીની શ્રેણીમાં આવતો નથી અને યુકે રેસિડેન્ટ વિઝા ધારક માટે વિમાન દુર્ઘટનામાં મૃત્યુ પામવું એ એક દુર્લભ ઘટના છે."
ગયા અઠવાડિયે શેખવાલાના વકીલને મોકલવામાં આવેલા પત્રમાં, ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે મોહમ્મદ શેખવાલાના પરિવાર ભારતમાં રહે છે. તેઓ તેમની માતૃભાષા બોલે છે, તેથી તેમને ત્યાં સ્થળાંતર કરવામાં કોઈ સમસ્યા નહીં થાય. તેના આધારે, તેમને 22 એપ્રિલ સુધીમાં દેશ છોડવાનું અલ્ટીમેટમ આપવામાં આવ્યું છે, નહીં તો તેમને અટકાયતમાં લેવામાં આવશે અને દેશનિકાલ કરવામાં આવશે.
ઍર ઇન્ડિયા વિમાન દુર્ઘટનાનો ભોગ બનેલા વ્યક્તિના સંબંધીને દેશનિકાલ કરવાના પ્રયાસની વ્યાપક ટીકા થઈ છે. કાર્યકરોએ ગૃહ કાર્યાલયને ક્રૂર અને અનૈતિક ગણાવતા આ પગલાની નિંદા કરી હતી. બ્રિટિશ સામાજિક ન્યાય નેતા અને માઇગ્રન્ટ રાઇટ્સ નેટવર્કના સીઇઓ ફિઝા કુરેશીએ મેટ્રોને જણાવ્યું હતું કે, "આ દુ:ખદ સમયમાં એક શોકગ્રસ્ત પિતા અને પતિને તેમના સમર્થકોથી અલગ કરવામાં ગૃહ કાર્યાલયની બેદરકારીથી અમે આઘાત પામ્યા છીએ જેઓ તેમની સંભાળ રાખી રહ્યા છે અને તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્યને ટેકો આપી રહ્યા છે. ગૃહ કાર્યાલય દુઃખના સમયમાં પણ સહાનુભૂતિ દર્શાવવાનો ઇનકાર કરી રહ્યું છે. તેમણે તેમના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ." જોકે, યુકે ગૃહ કાર્યાલય તેના વલણ પર અડગ છે.
