26 January, 2026 03:59 PM IST | Mumbai | Hetvi Karia
વાસ્તુ Vibes (તસવીર ડિઝાઇન - કિશોર સોસા)
ઘર હોય કે ઑફિસ, પ્રાચીન વાસ્તુશાસ્ત્રને અનુસરવામાં આવે તો ઉત્તમ પરિણામો મળે છે. ન માત્ર આર્થિક લાભ પરંતુ, માનસિક અને શારીરિક સુખાકારી માટે પણ વાસ્તુશાસ્ત્રના નિયમોનું પાલન કરવું હિતાવહ છે. ઇન્ટરનેટના આ યુગમાં આંગળીના ટેરવે વાસ્તુ સંબંધિત ટુચકાઓ પણ ભરપુર મળી રહે છે. પણ, તેમાં તથ્યને નામે કશું જ હોતું નથી. વળી, વાસ્તુશાસ્ત્રના જાણકારોની મસમોટી ફી પરવડે એવી નથી હોતી. ત્યારે ગુજરાતી મિડ-ડે ડોટ કોમ તમારાં માટે લઇ આવ્યું છે `વાસ્તુ Vibes` જ્યાં અમે તમને ચાલતી આવતી ખોટી અને ભૂલભરેલી માન્યતામાંથી બહાર લાવી સરળ ભાષામાં સચોટ વાસ્તુ સંબંધિત માર્ગદર્શન આપીશું. તમારી વાસ્તુ સંબંધિત ગૂંચવણો નીકળી જશે અને તે તરફનો તમારો દૃષ્ટિકોણ પણ બદલાઈ જશે. સાથે જ સકારાત્મક અભિગમ કેળવાશે. તો, વાસ્તુ સંબંધિત ટિપ્સ માટે અમારી સાથે જોડાઓ દર સોમવારે `વાસ્તુ વાઇબ્સ`માં...
વિશ્વની લગભગ દરેક સંસ્કૃતિમાં, પૃથ્વીને `માતૃભૂમિ` તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. શું આ ફક્ત એક પરંપરા છે કે તેની પાછળ કોઈ ઊંડો અર્થ છે? ચાલો આ શબ્દનો મૂળ અર્થ સરળ રીતે સમજીએ. માતા જેવું કોઈ નથી - જે પોતાના બાળકોને પોષણ આપે છે, રક્ષણ આપે છે અને જીવન માટે જરૂરી બધું પૂરું પાડે છે. તેવી જ રીતે, પૃથ્વી આપણને હવા, પાણી, ખોરાક, ખનિજો, આશ્રય અને ઘણી અદ્રશ્ય શક્તિઓ પૂરી પાડે છે. પૃથ્વી વિના જીવનની કલ્પના પણ કરવી શક્ય નથી.
તો પછી ‘પિતૃભૂમિ’ કે ‘ભાઈ ધરતી’ કેમ નહીં? કારણ અત્યંત સહજ છે. ધરતી પોતાની અંદરથી સ્વયં ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તે ઉપજાઉ છે, સમૃદ્ધ છે, કરુણ છે અને અવિરત આપતી રહે છે. આ ગુણો માતૃત્વ સાથે સ્વાભાવિક રીતે જોડાયેલા હોવાથી ‘માતૃભૂમિ’ શબ્દ માનવ ચેતનામાં ઊંડે વસી ગયો છે.
જો આપણે રોજિંદા જીવનમાં નજર કરીએ તો ધરતીના ચમત્કારો સ્પષ્ટ જોવા મળે છે. વીજળી સાથે કામ કરતા ઇલેક્ટ્રિશિયન રબરના શૂઝ પહેરે છે, જેથી ધરતી સાથેનું ગ્રાઉન્ડિંગ સુરક્ષા આપે. ઊંચી ઈમારતમાં પણ ધરતીની ઊર્જાને માન્યતા આપવામાં આવે છે. એક બીજને જો ટેબલ પર રાખીને સૂર્યપ્રકાશ આપો તો તે ક્યારેય ઉગતું નથી, પરંતુ એ જ બીજને માટીમાં વાવો, પાણી અને સૂર્યપ્રકાશ આપો તો તે જીવંત છોડ બની જાય છે. આ ધરતીની સર્વવ્યાપી ઊર્જાનો ચમત્કાર નથી તો શું? સોનાં, ચાંદી, રત્નો, ધાતુઓ — આ બધું ધરતીમાંથી જ મળે છે, જે ઉદ્યોગ, ટેકનોલોજી અને માનવ વિકાસનો આધાર છે.
માતૃભૂમિ જીવન માટે યોગ્ય પરિસ્થિતિઓ સ્વયં સર્જે છે. ઓક્સિજનયુક્ત હવા, શુદ્ધ પાણી, પોષક તત્ત્વો અને સંતુલિત હવામાન દ્વારા તે જંગલો, નદીઓ, પર્વતો અને અણગણિત જીવસૃષ્ટિને રીતે પોષે છે. જેમ માતા પોતાના સંતાનોની જરૂરિયાતો નિઃસ્વાર્થ રીતે પૂરી કરે છે, તેમ ધરતી દરેક જીવ માટે અવિરત આપતી રહે છે અને રોજે રોજ તેના ચમત્કારો યાદ અપાવે છે.
કૉન્શસ વાસ્તુમાં ધરતીને પાયાનો તત્વ માનવામાં આવે છે. પાણી, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશ — આ ચારેય તત્ત્વોને જોડનાર કેન્દ્ર ધરતી છે, જેને પ્રાચીન દર્શનમાં પૃથ્વી તત્ત્વ કહેવામાં આવ્યું છે. આધ્યાત્મિક અને મેટાફિઝિકલ વિજ્ઞાન અનુસાર ધરતી પાંચેય ઇન્દ્રિયોનું પ્રતીક છે — ધ્વનિ, સ્પર્શ, રૂપ, રસ અને ગંધ. કૉન્શસ વાસ્તુના વિદ્યાર્થીઓ માટે આ પાંચ તત્ત્વોની ઊંડાણપૂર્વક સમજ આવશ્યક છે, કારણ કે એ વગર ઊર્જા સંતુલન અને તેનો વ્યવહારુ ઉપયોગ સાચી રીતે સમજવો શક્ય નથી.
ધરતીની ઊર્જા લાગણી સાથે સીધે જોડાયેલી છે. જ્યાં ધરતી ઊર્જા મજબૂત હોય છે ત્યાં સ્થાનની લાગણી સુખદ બની જાય છે. ત્યાં રહેનાર લોકો શાંત, આનંદિત અને સંતુલિત અનુભવે છે. જ્યારે ધરતી ઊર્જા નબળી પડે છે ત્યારે કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વિના ચીડ, થાક, મૂડ સ્વિંગ્સ અથવા અસ્વસ્થતા અનુભવાય છે. આ ‘ફીલ ગુડ ફેક્ટર’ ઘર, દુકાન, ઓફિસ કે ફેક્ટરી — દરેક જગ્યાએ મહત્વનો છે. જ્યાં લાગણી સાચી લાગે ત્યાં આપણે વધુ સમય રહેવા ઇચ્છીએ છીએ અને ઉત્પાદક બનીએ છીએ. કૉન્શસ વાસ્તુ માત્ર નિયમો નહીં, પરંતુ આ સૂક્ષ્મ લાગણીના સંતુલન પર વિશેષ ધ્યાન આપે છે.
માતૃભૂમિ આપણા માટે અમૂલ્ય ભેટ છે અને તેની સંભાળ લેવી આપણી જવાબદારી છે. ધરતીનું રક્ષણ માત્ર પર્યાવરણ માટે નહીં, પરંતુ આધ્યાત્મિક જવાબદારી અને સચેત જીવનશૈલીનો ભાગ છે. આપણા દરેક કાર્યથી ધરતીની ઊર્જા પોષાય છે અથવા નુકસાન પામે છે. તેથી જ કહેવાયું છે કે, “માતૃભૂમિનો સન્માન એટલે આપણા અંદરના જીવનનો સન્માન.”
Dr Harshit Kapadia
Metaphysics Consultants:
Conscious Vaastu®, Yuen Hom and Sam Hap Style of Feng Shui
