20 March, 2026 05:01 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર સૌજન્ય : મિડ-ડે
ઈરાનના દક્ષિણ પાર્સ અને કતારના રાસ લાફાન વૈશ્વિક LNG બજારના કેન્દ્ર સ્થાને છે, તેથી ત્યાં કોઈપણ વિક્ષેપ આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો તરફ દોરી શકે છે. બંને સ્થળો પર હુમલો કરવામાં આવ્યો છે.
કતારના રાસ લાફાન ઔદ્યોગિક શહેર પર થયેલા હુમલાને કારણે ભારત સહિત ઘણા દેશો હવે વધુ ઘેરા LNG સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ હુમલાઓને કારણે થયેલા નુકસાનને પુનઃપ્રાપ્ત કરવા અને સમારકામ કરવામાં લગભગ પાંચ વર્ષ લાગી શકે છે. આ વિકાસ ભારત માટે ખાસ કરીને ચિંતાજનક છે, કારણ કે કતાર તેના લગભગ અડધા LNG ની નિકાસ કરે છે.
ઈઝરાયલે ઈરાનના દક્ષિણ પાર્સ ગેસ ક્ષેત્ર પર હુમલો કર્યો, જે વિશ્વના સૌથી મોટા ગેસ ક્ષેત્રોમાંનું એક છે. જવાબમાં, ઈરાને થોડા કલાકો પછી કતારના રાસ લાફાન ઔદ્યોગિક શહેર પર મિસાઈલ હુમલો કર્યો, જે એક મુખ્ય વૈશ્વિક LNG હબ છે. કતારએનર્જીએ હુમલામાં નોંધપાત્ર નુકસાનની પુષ્ટિ કરી છે. દક્ષિણ પાર્સ અને રાસ લાફાન વૈશ્વિક LNG બજારના કેન્દ્ર સ્થાને છે, તેથી ત્યાં કોઈપણ વિક્ષેપ આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો તરફ દોરી શકે છે.
કતાર સરકારના મંત્રી સાદ શારિદા અલ કાબીએ જણાવ્યું હતું કે, "મિસાઇલ હુમલાથી કતારની LNG નિકાસ ક્ષમતામાં 17 ટકાનો ઘટાડો થયો છે અને આશરે US$20 બિલિયનનું નુકસાન થયું છે. અમારી ઉત્પાદન સુવિધાને થયેલા નુકસાનને સુધારવામાં લગભગ પાંચ વર્ષ લાગશે, અને અમારે લાંબા ગાળાનો બંધ જાહેર કરવો પડશે."
સમાચાર એજન્સી ANI એ પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC) અને વાણિજ્ય મંત્રાલયના ડેટાને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે ભારત તેના LNGનો લગભગ અડધો ભાગ કતારથી આયાત કરે છે. અહેવાલ મુજબ, 2024 માં, ભારતે આશરે 27.8 મિલિયન મેટ્રિક ટન (MMT) LNG આયાત કર્યો હતો, જેમાંથી કતારે 11.30 MMT સપ્લાય કર્યું હતું, જેનું મૂલ્ય US$6.40 બિલિયન છે. આ ભારતની કુલ LNG આયાતના આશરે 47 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC) અને વાણિજ્ય મંત્રાલયના 2025-26 માટેના સત્તાવાર ડેટા પણ પુષ્ટિ કરે છે કે કતાર ભારતનો મુખ્ય ગેસ સપ્લાયર રહ્યો છે. હવે એવી આશંકા છે કે ભારતના સૌથી મોટા LNG સપ્લાયરને થયેલા નુકસાનથી સ્થાનિક ઉપલબ્ધતામાં ઘટાડો થઈ શકે છે અને સ્થાનિક બજારમાં ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.
૪ માર્ચે, કતારે જાહેરાત કરી હતી કે હુમલાઓ બાદ LNG ઉત્પાદન બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે. તે સમયે, સમાચાર આવ્યા કે ભારતનું સૌથી મોટું LNG આયાતકાર, પેટ્રોનેટ LNG લિમિટેડ, તેના જહાજો કતાર મોકલી શકતું નથી. આનું મુખ્ય કારણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું નજીકનું બંધ થવું છે.
