10 August, 2026 02:33 PM IST | Kerala | Gujarati Mid-day Online Correspondent
નરેન્દ્ર મોદી (ફાઈલ તસવીર)
કેરળમાં સંપૂર્ણ વંદે માતરમ ગાવાને લઈને રાજકીય હોબાળો મચી ગયો છે. સીપીઆઈ(એમ)ના સચિવ એમવી ગોવિંદન માસ્ટરે આરોપ લગાવ્યો કે રાજ્યમાં કૉંગ્રેસની આગેવાની હેઠળની યુડીએફ સરકાર ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) માટે કામ કરી રહી છે. કૉંગ્રેસના સાંસદોએ પણ વિરોધ કર્યો અને કહ્યું કે કેરળમાં સંપૂર્ણ વંદે માતરમ ગાવામાં આવશે નહીં.
કેરળના આરોગ્ય પ્રધાન કે. મુરલીધરન અને કૉંગ્રેસના સાંસદ રાજમોહન ઉન્નિથને જણાવ્યું કે રાજ્યમાં રાષ્ટ્રગીતનું સંપૂર્ણ સંસ્કરણ, "વંદે માતરમ" ગાવામાં આવશે નહીં. તેમણે જણાવ્યું કે, હંમેશની જેમ, કેરળમાં રાષ્ટ્રગીતના ફક્ત પહેલા બે શ્લોક જ ગાવામાં આવશે. તેમણે જણાવ્યું કે ભૂતકાળમાં, રાજ્ય સરકારના તમામ કાર્યક્રમોમાં ફક્ત પહેલા બે શ્લોક જ ગાવામાં આવતા હતા, અને આ પ્રથા ચાલુ રહેશે.
ઉન્નિથને જણાવ્યું કે આ વર્ષે કેરળમાં સંપૂર્ણ "વંદે માતરમ" ગાવામાં આવશે નહીં. સાંસદે એક ટીવી ચેનલને જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય ગીત સંપૂર્ણ રીતે ગાવા અંગે મુખ્ય સચિવના કોઈ નિર્દેશથી તેમને અજાણ હતા, પરંતુ જો નરેન્દ્ર મોદી અમને ગોળી મારી દેવાની ધમકી આપે તો પણ તે સંપૂર્ણ રીતે ગાવામાં આવશે નહીં. 6 ઓગસ્ટના રોજ, મુખ્ય સચિવે આખું વંદે માતરમ ગાવા માટે એક પત્ર જારી કર્યો હતો.
સાંસદે જણાવ્યું હતું કે તે અત્યાર સુધી જે રીતે ગવાયું છે તે જ રીતે ગવાયું હશે. વધુ કંઈ ગવાયું નહીં. બંને નેતાઓનો આ પ્રતિભાવ કેરળના મુખ્ય સચિવ વિશ્વનાથ સિંહાના 6 ઓગસ્ટના પત્ર પછી આવ્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે `આઝાદી કા અમૃત મહોત્સવ`ના ભાગ રૂપે 2022 માં શરૂ કરાયેલા અભિયાનના 2026 સંસ્કરણને રાષ્ટ્રીય ગીત `વંદે માતરમ` ની 150મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે રાષ્ટ્રવ્યાપી ઉજવણીના ત્રીજા તબક્કા સાથે સંકલિત કરવામાં આવ્યું છે.
પત્ર અનુસાર, આ નિર્ણય કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની અધ્યક્ષતાવાળી રાષ્ટ્રીય અમલીકરણ સમિતિની મંજૂરી પછી લેવામાં આવ્યો હતો. તેમાં જણાવાયું છે કે આ સમયગાળા દરમિયાનના તમામ કાર્યક્રમોમાં રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવો અને વંદે માતરમનું સામૂહિક ગાન શામેલ હશે, જ્યારે ડિજિટલ ભાગીદારી `હર ઘર તિરંગા` પોર્ટલ દ્વારા થશે જ્યાં નાગરિકો ત્રિરંગા સાથે તેમના સેલ્ફી અપલોડ કરી શકે છે.
આ પત્ર સંસ્કૃતિ મંત્રાલયના `હર ઘર તિરંગા` અભિયાન અંગેના આદેશ બાદ જારી કરવામાં આવ્યો હતો, જે આ વર્ષે 9 થી 17 ઓગસ્ટ દરમિયાન ઉજવવામાં આવશે. પત્રમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે વંદે માતરમ ગાવા અંગે ભારત સરકારના નિર્દેશોનું સંપૂર્ણ પાલન કરવામાં આવશે. મુરલીધરને કહ્યું કે મુખ્ય સચિવ ક્યારેક કેન્દ્ર સરકારના નિર્દેશો હેઠળ પરિપત્રો જારી કરે છે કારણ કે તે કરવું તેમની ફરજ છે. તેમણે કહ્યું, "પરંતુ કેરળ આ સ્વીકારશે નહીં. અમે અમારી જૂની સિસ્ટમ સાથે ચાલુ રાખીશું. રાજ્ય સરકારના તમામ કાર્યક્રમોમાં એ જ જૂના પ્રોટોકોલનું પાલન કરવામાં આવશે. ફક્ત પહેલા બે શ્લોક જ ગાવામાં આવશે."
મંત્રીએ કહ્યું કે શપથ ગ્રહણ સમારોહ દરમિયાન રાષ્ટ્રગીતનું સંપૂર્ણ ગાન એટલા માટે કરવામાં આવ્યું કારણ કે આ કાર્યક્રમ રાજ્યપાલની હાજરીમાં યોજાયો હતો. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે બધા રાજ્યો રાજ્યપાલ સાથે સંકળાયેલા કાર્યક્રમોમાં કેન્દ્ર સરકારના પ્રોટોકોલનું પાલન કરે છે, ત્યારે કેરળ સરકારના કોઈપણ કાર્યક્રમ કેન્દ્ર સરકારના પ્રોટોકોલનું પાલન કરશે નહીં. તેના બદલે, તેમના પોતાના પ્રોટોકોલનું પાલન કરવામાં આવશે.
ઉન્નિથને આરોપ લગાવ્યો કે લોકભવનો ક્ષુલ્લક રાજકારણના કેન્દ્રો બની ગયા છે અને રાજ્યપાલો હવે પૈસાની તાકાતથી લોકશાહીને ઉથલાવવાનું કામ કરી રહ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો, "આવી સ્થિતિમાં રાજ્યપાલો પાસેથી આપણે શું ન્યાયની અપેક્ષા રાખી શકીએ? તેઓ બધા કેન્દ્ર સરકારના ગુલામ બની ગયા છે. આપણે વંદે માતરમનું સંપૂર્ણ ગાન સ્વીકારી શકતા નથી. ચોક્કસપણે આ જીવનમાં નહીં." વિરોધ પક્ષ, ભારતીય કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી (માર્ક્સવાદી) (સીપીઆઈ-એમ) એ રાષ્ટ્રગીતનું સંપૂર્ણ ગાન ફરજિયાત કરતો પત્ર જારી કરવાની ટીકા કરી અને તેને પાછો ખેંચવાની માંગ કરી. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે રાજ્ય સરકાર આવા સૂચનો જારી કરીને આરએસએસ (રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ) ના એજન્ડાને વશ થઈ રહી છે.
