28 September, 2026 12:11 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર (તસવીર સૌજન્યઃ એઆઇ)
દેશભરના કરોડો બેંક ગ્રાહકો માટે મોટા રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. બેંક યુનિયનોએ સપ્ટેમ્બર ૨૮થી સપ્ટેમ્બર ૩૦ દરમિયાન યોજાનારી તેમની પ્રસ્તાવિત ૩ દિવસીય દેશવ્યાપી હડતાળને મુલતવી રાખી (Bank strike called off) છે. રવિવારે મોડી રાત્રે ઈન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (Indian Banks` Association) અને યુનાઈટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ (United Forum of Bank Unions) વચ્ચે યોજાયેલી ગહન વાટાઘાટો બાદ આ નિર્ણય લેવાયો હતો, જેમાં અઠવાડિયામાં ૫ દિવસ કામકાજ (ફાઈવ-ડે વર્કિંગ વીક) કરવાની લાંબા સમયની માગણીની સમીક્ષા કરવા માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની રચના કરવા બંને પક્ષો સંમત થયા હતા.
પબ્લિક સેક્ટરની બેંકોમાં કામકાજ બંધ થાય તેના ગણતરીના કલાકો પહેલા જ, રવિવારે રાત્રે આશરે ૯:૩૦ વાગ્યે પૂર્ણ થયેલી બેઠકમાં આ છેલ્લી ઘડીની સહમતિ સધાઈ હતી. મુખ્ય બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારી યુનિયનોની સંયુક્ત સંસ્થા યુનાઈટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU) એ ત્યારબાદ એક પરિપત્ર જાહેર કરીને માહિતી આપી હતી કે તમામ પ્રસ્તાવિત આંદોલનકારી કાર્યક્રમો અને હડતાળના પગલાં મુલતવી રાખવામાં આવ્યા છે.
૩ દિવસની આ હડતાળના કારણે મોટું નાણાકીય સંકટ ઊભું થઈ શક્યું હોત, કારણ કે આ દિવસો સપ્ટેમ્બર ૩૦ના રોજ આવતા અર્ધવાર્ષિક નાણાકીય ક્લોઝિંગ (Half-yearly closing) સાથે સરખે સરખા આવતા હતા, જે બેંક રિકન્સિલિએશન, પ્રોવિઝનિંગ અને ટ્રેઝરી કામગીરી માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. હડતાળ મુલતવી રહેતા સોમવારે સવારે દેશભરમાં જાહેર ક્ષેત્રની અને પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકોની શાખાઓ રાબેતા મુજબ ખુલી હતી.
નવી શરતો અનુસાર, તમામ બાકી રહેલા શનિવારને અધિકૃત બેંક રજા જાહેર કરવા અંગેનો અભ્યાસ કરવા માટે ઈન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (IBA) અને UFBU ના પ્રતિનિધિઓ ધરાવતી સંયુક્ત ઉચ્ચ સ્તરીય પેનલની રચના કરવામાં આવશે. ઓલ ઈન્ડિયા બેંક એમ્પ્લોઈઝ એસોસિએશન (All India Bank Employees Association - AIBEA)ના જનરલ સેક્રેટરી સી.એચ. વેંકટાચલમે પુષ્ટિ કરી હતી કે આ સમિતિ ૫ દિવસનું બેંકિંગ લાગુ કરવા માટે એક સર્વસ્વીકૃત રોડમેપ તૈયાર કરવા માટે સરકાર અને ગ્રાહક જૂથો સહિતના તમામ મુખ્ય હિતધારકો સાથે સંવાદ કરશે.
હાલમાં, વ્યાપારી બેંકો દર મહિનાના પહેલા, ત્રીજા અને પાંચમા શનિવારે કામ કરે છે, જ્યારે બીજા અને ચોથા શનિવારે રજા રહે છે. યુનિયનો સતત માંગ કરી રહ્યા છે કે અન્ય નાણાકીય ક્ષેત્રોની જેમ બેંકોમાં પણ તમામ શનિવારે રજા જાહેર કરવામાં આવે.
૫ દિવસના વર્કિંગ વીકના રોડમેપ ઉપરાંત, IBA વરિષ્ઠ અધિકારીઓ માટેના પરફોર્મન્સ લિંક્ડ ઈન્સેન્ટિવ (Performance Linked Incentive - PLI) સ્કીમ અંગે ચર્ચા કરવા સંમત થયું છે. યુનિયનોએ સ્કેલ IV અને તેથી ઉપરના અધિકારીઓ માટે PLI વિતરણમાં કથિત અસમાનતાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. નવા કરાર હેઠળ, કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલયને સુધારેલા પ્રસ્તાવ સબમિટ કરતા પહેલા IBA યુનિયનો સાથે પ્રસ્તાવિત ફેરફારોની સમીક્ષા કરશે.
બંને પક્ષો અગાઉની મધ્યસ્થતાની બાકી બાબતો, જેમાં પેન્શન અપડેટ્સ અને નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (National Pension System - NPS) હેઠળના કર્મચારીઓ માટેના વિકલ્પોનો સમાવેશ થાય છે, તેને ઝડપથી ઉકેલવા પર સંમત થયા હતા.
આ સમજૂતી વિકેન્ડ દરમિયાન સરકાર અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (Reserve Bank of India - RBI) દ્વારા લેવાયેલા સક્રિય પગલાં બાદ આવી છે. સપ્ટેમ્બર ૨૬ અને ૨૭ ના સામાન્ય વિકેન્ડ બાદ સતત ૫ દિવસ બેંકો બંધ ન રહે તે માટે નાણા મંત્રાલયે ૨૭ સપ્ટેમ્બર (રવિવાર) ના રોજ પણ તમામ પબ્લિક સેક્ટર અને પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકોને સંપૂર્ણપણે કાર્યરત રાખવાના આદેશ આપ્યા હતા.
હાલ પૂરતી હડતાળ મુલતવી રાખવામાં આવી હોવા છતાં, યુનિયન નેતાઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અંતિમ પરિણામ નવી રચાયેલી સમિતિમાં થનારી પ્રગતિ પર નિર્ભર રહેશે.