19 October, 2026 08:55 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
એસ જયશંકર અને માર્કો રૂબિયો (ફાઈલ તસવીર)
ભારત અને અમેરિકાના વિદેશ પ્રધાનો એસ. જયશંકર અને માર્કો રુબિયો મુંબઈમાં દ્વિપક્ષીય બેઠક કરશે. આ બેઠક દરમિયાન, ઉર્જા, સંરક્ષણ અને વેપાર સહિતના અનેક મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે, જેમાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ કેવી રીતે ઓછો કરવો તે શામેલ છે. ભારતીય અને અમેરિકાના વિદેશ પ્રધાનો એસ. જયશંકર અને માર્કો રુબિયો મંગળવારે મુંબઈમાં દ્વિપક્ષીય બેઠક કરશે. આ બેઠક એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં અપેક્ષિત ઉષ્માનો અભાવ છે. આઈટી પ્રોફેશનલ્સ, H-1B વિઝા, પાકિસ્તાન સાથે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની વધતી જતી નિકટતા, રશિયન તેલની ખરીદી, વેપાર વાટાઘાટોમાં અવરોધો અને અન્ય ઘણા વિવાદોને લગતા મુદ્દાઓએ ટ્રમ્પના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ફરીથી ચૂંટાયા પછી ઉભી થયેલી આશાઓને લગભગ પૂર્ણ કરી છે.
આવી સ્થિતિમાં, બંને વિદેશ પ્રધાનો ઘણા કાંટાળા મુદ્દાઓને ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરશે. અધિકારીઓ કહે છે, "આ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બેઠક હશે, જેમાં દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર મજબૂત ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે." આ વર્ષે માર્કો રૂબિયોની આ બીજી ભારત મુલાકાત છે. તેમની અગાઉની મુલાકાત મુખ્યત્વે ક્વાડ વિદેશ પ્રધાનોની બેઠક પર કેન્દ્રિત હતી, જ્યાં ભારત સાથે મર્યાદિત ચર્ચાઓ અલગથી યોજાઈ હતી. આ વખતે, તેમનો એજન્ડા સ્પષ્ટપણે ભારત સાથે દ્વિપક્ષીય સંબંધો સુધારવા અને મજબૂત કરવા પર કેન્દ્રિત છે.
અધિકારીઓ કહે છે કે મંગળવારની બેઠક અગાઉની બેઠકો કરતાં નોંધપાત્ર રીતે અલગ હશે, કારણ કે તે ક્વાડ જેવા બહુપક્ષીય મંચ દ્વારા ઢંકાયેલી રહેશે નહીં. તે સંપૂર્ણપણે દ્વિપક્ષીય હશે, અને બંને પક્ષો ખુલ્લેઆમ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે પહેલાથી જ કહ્યું છે કે ઊર્જા સહયોગ રુબિયોની મુલાકાતનો મુખ્ય કેન્દ્ર રહેશે. અમેરિકા માત્ર ભારતને ઊર્જા વેચવા માંગતું નથી પરંતુ રિફાઇનરી ઉત્પાદનો (ખાસ કરીને ડીઝલ) ના ખરીદનાર તરીકે વિકલ્પો પણ શોધી રહ્યું છે.
રુબિયો અને જયશંકર વચ્ચેની બેઠક અમેરિકામાંથી ઊર્જા આયાત, સહયોગ અને સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. ત્યારબાદ તેઓ જામનગર જશે, જ્યાં તેઓ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના પ્રતિનિધિઓ સાથે એક અલગ બેઠક કરશે, જેમાં રિલાયન્સ અમેરિકામાં સ્થાપિત કરી રહેલી રિફાઇનરી અને વેનેઝુએલામાં ઉત્પાદિત પેટ્રોલિયમ ગેસ અંગે ચર્ચા કરશે. રિલાયન્સની રિફાઇનરીમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદી અને ડીઝલ સપ્લાય જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. આ પહેલી વાર છે જ્યારે કોઈ યુએસ સેક્રેટરી તેમની સંપૂર્ણ સત્તાવાર ટીમ સાથે જામનગરની યાત્રા કરી રહ્યા છે, જ્યાં રિલાયન્સ પાસે મોટી ઓઇલ રિફાઇનરી છે.
આ પછી સંરક્ષણ સહયોગ વધારવા પર ચર્ચા થશે. બંને દેશો વધુ સંરક્ષણ ભાગીદારી, સંયુક્ત ઉત્પાદન અને ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. ત્રીજો મુખ્ય મુદ્દો દ્વિપક્ષીય વેપાર છે. વેપાર અવરોધો, ટેરિફ અને રોકાણ સંબંધિત મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે પ્રયાસો કરવામાં આવશે. ચર્ચાઓ ભારત-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સહયોગ, પશ્ચિમ એશિયાની પરિસ્થિતિમાં વધુ સારા સંકલન અને યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધ પર પણ કેન્દ્રિત રહેશે.
બંને પક્ષો પશ્ચિમ એશિયામાં તાજેતરના વિકાસ અને ભારતની ભૂમિકા અંગે તેમની સમજ શેર કરી શકે છે. યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધ પર યુએસ અને ભારતીય વલણોમાં તફાવત રહ્યા છે, તેથી આ મુદ્દા પર સંકલન કરવાના પ્રયાસો પણ શક્ય છે. જયશંકર અને રુબિયો વચ્ચેની આ બેઠક સંબંધોમાં તણાવ ઘટાડવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ તક બની શકે છે. H-1B વિઝા અને ભારતીય IT વ્યાવસાયિકોને લગતા મુદ્દાઓ પર પણ આડકતરી કે સીધી ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. બેઠક પછી બંને પક્ષોના નિવેદનો અને આગળના માર્ગ પર એક નજર રહેશે.
