25 September, 2026 03:54 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
UPI પેમેન્ટ પર લાગતા ચાર્જ અંગે પેટ્રોલ પંપ ડીલરોને હજી સુધી કોઈ રાહત મળી નથી. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રૂ. 2,000થી વધુના UPI પેમેન્ટ પર લાગતા નિશ્ચિત રૂ. 5 MDR (મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ) ને માફ કરવા માટે કોઈ આદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નાણા મંત્રાલયને પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય તરફથી આ રૂ. 5ના ચાર્જને રદ કરવા અથવા તેનાથી મુક્તિ આપવા અંગે કોઈ ઔપચારિક પ્રસ્તાવ મળ્યો નથી. પરિણામે, 15 ઑક્ટોબરથી પેટ્રોલ પંપ પર રૂ. 2,000થી વધુના UPI પેમેન્ટ પર MDR લાગુ રહેશે.
પેટ્રોલ ડીલરોનો તર્ક છે કે તેમનું કમિશન નિશ્ચિત છે, જ્યારે વ્યવસાયના સંચાલન ખર્ચમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. UPI પેમેન્ટ પર MDR લાદવાથી તેમનો ખર્ચ વધુ વધી શકે છે. આ કારણોસર, ઓલ ઇન્ડિયા પેટ્રોલિયમ ડીલર્સ એસોસિએશન (AIPDA) એ પેટ્રોલ પંપ માટે આ ચાર્જમાંથી તેમને બાકાત કરવાની માગ કરી હતી. ડીલરોએ રૂ. 2,000થી વધુના UPI પેમેન્ટ પર લાગતા રૂ. 5 MDRને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવાની માગ કરી છે.
15 ઑક્ટોબરથી, રૂ. 2,000થી વધુના ચોક્કસ UPI પેમેન્ટ પર MDR લાગુ થશે. પેટ્રોલ પંપ પણ આ નિયમના દાયરામાં આવે છે. હાલમાં, આ નિયમમાં ફેરફાર કરવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ નથી. આનો અર્થ એ છે કે પેટ્રોલ પંપ ડીલરોએ રૂ. 2,000થી વધુના UPI વ્યવહારો પર MDR ચૂકવવો પડશે.
આ બાબતનું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું એ છે કે રૂ. 5 MDR ગ્રાહક પાસેથી વસૂલવામાં આવશે નહીં; પેટ્રોલ પંપ ડીલરોએ આ ખર્ચ પોતે જ ભોગવવો પડશે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પેટ્રોલ પંપ ગ્રાહકો પાસેથી આ MDR રકમ વસૂલી શકતા નથી. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, જો કોઈ ગ્રાહક પેટ્રોલ પંપ પર રૂ. 2,000થી વધુનું UPI પેમેન્ટ કરે છે, તો બિલમાં અલગથી રૂ. 5નો MDR ચાર્જ ઉમેરી શકાતો નથી. પેટ્રોલ પંપ ડીલરો હાલમાં MDRમાંથી મુક્તિની માગ ચાલુ રાખી રહ્યા છે, પરંતુ તેને દૂર કરવા અંગે હજી સુધી કોઈ ઔપચારિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.
UPI પેમેન્ટ્સ પર પ્રસ્તાવિત `મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ` (MDR) ના વિરોધમાં વેપારીઓ ૨ ઑક્ટોબરે `નો UPI ડે` (UPI વ્યવહારો ન કરવાનો દિવસ) પાળવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ઘણા વેપારીઓએ જણાવ્યું છે કે તેઓ આ દિવસે UPI દ્વારા ચૂકવણી સ્વીકારશે નહીં. વિરોધના ભાગરૂપે, QR કોડ, સ્કૅનર અને સાઉન્ડ બૉક્સને કાળા કપડાથી ઢાંકી દેવામાં આવશે. ગ્રાહકોએ ચૂકવણી માટે રોકડ અથવા ક્રૅડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરવો પડી શકે છે.