UGCના નવા નિયમો પર સુપ્રીમ કોર્ટે લાદ્યો સ્ટે, CJIએ કહ્યું `આવું ન કરો, આપણે...`

૨૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટે નવા UGC નિયમો સામેની અરજી પર સુનાવણી કરી. સુપ્રીમ કોર્ટે નિયમો પર સ્ટે આપ્યો. અરજદારોએ દલીલ કરી હતી કે નવા નિયમોથી મૂંઝવણ ઊભી થઈ. સુપ્રીમ કોર્ટે નવા UGC નિયમો સામેની અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે સ્ટે આપ્યો.

સુપ્રીમ કોર્ટ (ફાઈલ તસવીર)

૨૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટે નવા UGC નિયમો સામેની અરજી પર સુનાવણી કરી. સુપ્રીમ કોર્ટે નિયમો પર સ્ટે આપ્યો. અરજદારોએ દલીલ કરી હતી કે નવા નિયમોથી મૂંઝવણ ઊભી થઈ. સુપ્રીમ કોર્ટે નવા UGC નિયમો સામેની અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે સ્ટે આપ્યો. ૨૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ યોજાયેલી સુનાવણીમાં, CJI સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે પોતાનો ચુકાદો આપ્યો અને સરકારને નોટિસ જારી કરીને જવાબ માંગ્યો.

સુપ્રીમ કોર્ટે નવા નિયમો પર સ્ટે આપ્યો

સુપ્રીમ કોર્ટે નવા UGC નિયમો પર સ્ટે આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આદેશ આપ્યો છે કે ૨૦૧૨ ના નિયમો અમલમાં રહેશે. સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને UGC ને નોટિસ જારી કરીને ૧૯ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં જવાબ માંગ્યો છે. આગામી સુનાવણી ૧૯ માર્ચે યોજાશે. CJI સૂર્યકાંતે નિયમો પર સ્ટે મૂકતા પૂછ્યું, "શું આપણે જાતિવિહીન સમાજ તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ કે પતન તરફ? અમે જોયું છે કે વિદ્યાર્થીઓ છાત્રાલયમાં સાથે રહે છે. નવા નિયમો અલગ છાત્રાલય બનાવશે. આવું ન થવું જોઈએ." દરમિયાન, ન્યાયાધીશ બાગચીએ એમ પણ કહ્યું કે સમાજ અને દેશમાં એકતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રયાસો કરવા જોઈએ. CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું, "અમે સરકાર પાસેથી જવાબ માંગીશું. આ પરિસ્થિતિથી કેટલાક લોકોને ફાયદો થઈ શકે છે. એક નિષ્ણાત સમિતિ પણ બનાવી શકાય છે."

નવો નિયમ સમાજમાં ભેદભાવ પેદા કરશે

સુનાવણી દરમિયાન, અરજદારોના વકીલે કહ્યું, "બંધારણ દરેકનું રક્ષણ કરે છે. બધા નાગરિકોનું રક્ષણ થવું જોઈએ. પરંતુ નવો નિયમ ગૂંચવણભર્યો છે અને સમાજમાં ભેદભાવ પેદા કરે છે. તેમાં ફક્ત OBC, SC અને STનો ઉલ્લેખ છે." અરજદારોના વકીલે દલીલ કરી હતી કે નિયમ 3(e) પહેલાથી જ ભેદભાવને વ્યાખ્યાયિત કરે છે. જ્યારે તે 3(c) ની જરૂર હોય ત્યારે તેની શું જરૂર છે? તે સમાજમાં ભેદભાવ પેદા કરે છે. વકીલે કહ્યું, "હું સમાજના અન્ય વર્ગો સામે ભેદભાવના ઉદાહરણો આપી શકું છું, પરંતુ હું તેમ કરી રહ્યો નથી." CJI સૂર્યકાંતે જવાબ આપ્યો, "તેની કોઈ જરૂર નથી. અમે ફક્ત તપાસ કરી રહ્યા છીએ કે નવા નિયમો કલમ 14 (સમાનતાના અધિકાર) અનુસાર છે કે નહીં."

ચોક્કસ જાતિઓ માટે અલગ વિભાગોની જરૂર નથી: વકીલ

વકીલે CJI સૂર્યકાંતને કહ્યું કે તેઓ કલમ 3(c) પર સ્ટે માંગી રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભેદભાવ ફક્ત ચોક્કસ સમુદાયો સામે જ થઈ શકે છે. CJI સૂર્યકાંતે પૂછ્યું, "ધારો કે કોઈ દક્ષિણ ભારતીય વિદ્યાર્થી ઉત્તર ભારતની કોઈ કોલેજમાં આવે છે અને તેના વિરુદ્ધ અયોગ્ય ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવે છે. શું તે કલમ 3(e) હેઠળ આવરી લેવામાં આવે છે?" વકીલે જવાબ આપ્યો, "હા. અમે એ જ કહી રહ્યા છીએ: ચોક્કસ જાતિઓ માટે અલગ વિભાગની કોઈ જરૂર નહોતી."

UGC ના નવા નિયમો શું છે?

દરેક કોલેજમાં સમાન તક કેન્દ્ર (EOC) હશે.
EOC શિક્ષણ, ફી અને ભેદભાવ અંગે વંચિત અને હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા વિદ્યાર્થીઓને સહાય પૂરી પાડશે.
દરેક કોલેજમાં કોલેજના આચાર્યની અધ્યક્ષતામાં સમાનતા સમિતિ હશે.
કમિટીમાં SC, ST, OBC, મહિલાઓ અને અપંગોનો સમાવેશ થશે. સમિતિનો કાર્યકાળ બે વર્ષનો રહેશે.
કોલેજમાં એક સમાનતા ટુકડી પણ બનાવવામાં આવશે, જે ભેદભાવ પર નજર રાખશે.
ભેદભાવની કોઈપણ ફરિયાદના 24 કલાકની અંદર મીટિંગ ફરજિયાત રહેશે. 15 દિવસની અંદર કૉલેજના વડાને રિપોર્ટ સુપરત કરવાનો રહેશે.
કોલેજના વડાએ 7 દિવસની અંદર આગળની કાર્યવાહી શરૂ કરવાની રહેશે.
EOC દર 6 મહિને કોલેજને રિપોર્ટ કરશે.
કોલેજે દર વર્ષે UGCને જાતિ ભેદભાવ અંગે રિપોર્ટ સુપરત કરવાનો રહેશે.
UGC એક રાષ્ટ્રીય દેખરેખ સમિતિની રચના કરશે. નિયમોના ઉલ્લંઘનના પરિણામે કોલેજની ગ્રાન્ટ રોકી શકાય છે.
કોલેજની ડિગ્રી, ઓનલાઈન અને ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ કાર્યક્રમો સ્થગિત થઈ શકે છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં, UGC માન્યતા પણ રદ થઈ શકે છે.