23 August, 2026 07:24 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
ખાંડ (સાકર)ના વધતા ભાવ વચ્ચે, ઘણા લોકોએ ઘરમાં મોટા પ્રમાણમાં ખાંડ ખરીદવાનું અને સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. આ બાબત પ્રશ્ન ઉભો કરે છે શું ઘરે મોટા પ્રમાણમાં ખાંડ રાખવી કાયદેસર છે? જો કોઈ વ્યક્તિ વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે 100 કિલો ખાંડ ખરીદે છે અને સંગ્રહ કરે છે, તો શું આ સંગ્રહખોરી માનવામાં આવશે? હાલના નિયમો અનુસાર, એક સામાન્ય ઘરગથ્થુ ગ્રાહક માટે વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે 100 કિલો ખાંડ ઘરે રાખવી એ ગુનો નથી. ઘરેલુ ખાંડના સંગ્રહ પર કોઈ સામાન્ય મર્યાદા નથી જે 100 કિલો ખાંડ રાખવાને ગેરકાયદેસર બનાવે છે.
સંગ્રહ અને કૃત્રિમ અછતને કાબુમાં લેવા માટે રચાયેલ સ્ટૉક નિયંત્રણ નિયમો મુખ્યત્વે વાણિજ્યિક વેપારીઓ, ડીલરો અને જથ્થાબંધ ખરીદદારોને લાગુ પડે છે. તેથી, જો કોઈ સામાન્ય પરિવાર પોતાની જરૂરિયાતો માટે મોટી માત્રામાં ખાંડ ખરીદે છે, તો આ ચોક્કસ નિયમો તેમને તે જ રીતે લાગુ પડતા નથી. ફક્ત 100 કિલો (અથવા એક ક્વિન્ટલ) ખાંડ ઘરે રાખવાથી આપમેળે દંડ, ધરપકડ અથવા અન્ય કાનૂની કાર્યવાહી થતી નથી.
આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1995, સરકારને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પુરવઠા, વિતરણ અને સંગ્રહને નિયંત્રિત કરવાની સત્તા આપે છે. સંગ્રહખોરી, કાળાબજાર અને કૃત્રિમ અછતને રોકવા માટે, સરકાર જરૂર મુજબ વાણિજ્યિક પુરવઠા ચેઇન પર નિયંત્રણો લાદી શકે છે. ખાંડના સ્ટૉક અને વેપાર સંબંધિત નિયમો પણ આ કાનૂની માળખા હેઠળ જાહેર કરાયેલા વિવિધ આદેશો દ્વારા સંચાલિત થાય છે. જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે ઘરગથ્થુ ગ્રાહક તેમની કાયદેસર વ્યક્તિગત જરૂરિયાતો માટે મોટી માત્રામાં ખાંડ ખરીદી શકતો નથી.
જો વાણિજ્યિક હેતુઓ માટે ખાંડ ખરીદવામાં આવે અને સંગ્રહ કરવામાં આવે તો અલગ નિયમો લાગુ પડે છે. સ્ટૉક નિયંત્રણ નિયમો હેઠળ, ખાંડના ડીલરો અને વેપારીઓએ નિર્ધારિત સ્ટૉક મર્યાદાનું પાલન કરવું આવશ્યક છે. નિયમો અનુસાર, ડીલર માટે મહત્તમ સ્ટૉક મર્યાદા 4,000 ક્વિન્ટલ સુધી હોઈ શકે છે. વધુમાં, ચોક્કસ સમયમર્યાદામાં સ્ટૉકના વેચાણ અંગેના નિયમો પણ લાગુ પડે છે. આ નિયમોનો ઉદ્દેશ્ય બજાર પુરવઠામાં વિક્ષેપો અને વેપારીઓ દ્વારા વધુ પડતા સ્ટૉક સંગ્રહ કરવાથી થતી કિંમતમાં વધારો અટકાવવાનો છે. તેથી, સ્થાનિક જરૂરિયાતો માટે ખાંડ રાખવા અને વાણિજ્યિક સંગ્રહખોરી વચ્ચે તફાવત કરવો જરૂરી છે.
