Mumbai:19 હજારથી વધારે બર્થ સર્ટિફિકેટ થશે રદ! મહારાષ્ટ્ર સરકારની મોટી કાર્યવાહી

ભાજપના નેતા અને મહારાષ્ટ્ર SIR ના વડા કિરીટ સોમૈયા લાંબા સમયથી આ મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યા હતા, રાજ્ય સરકારને અસંખ્ય ડેટા અને દસ્તાવેજો સબમિટ કર્યા હતા. વહીવટીતંત્રે હવે કાર્યવાહી કરી છે.

કિરીટ સોમૈયા (ફાઈલ તસવીર)

મહારાષ્ટ્ર સરકારે જન્મ પ્રમાણપત્રોમાં કથિત ગેરરીતિઓ અંગે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. મહારાષ્ટ્ર સરકારના આરોગ્ય સેવા નિયામક દ્વારા મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) વિસ્તારમાં "સુધારણા" અથવા "જોડણી સુધારણા" ના આડમાં જારી કરાયેલા 19,734 જન્મ પ્રમાણપત્રો રદ કરવાનો આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો છે. ભાજપના નેતા અને મહારાષ્ટ્ર SIR ના વડા કિરીટ સોમૈયા લાંબા સમયથી આ મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યા હતા, રાજ્ય સરકારને અસંખ્ય ડેટા અને દસ્તાવેજો સબમિટ કર્યા હતા. વહીવટીતંત્રે હવે કાર્યવાહી કરી છે. સરકારે જણાવ્યું છે કે આ નિર્ણય આ પ્રમાણપત્રોની માન્યતા અને પ્રક્રિયાની તપાસ કર્યા પછી લેવામાં આવ્યો હતો. પુણેના આરોગ્ય સેવા નિયામક દ્વારા મુંબઈ જિલ્લા રજિસ્ટ્રારને પત્ર મોકલીને આ કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

કયા પ્રમાણપત્રો રદ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો?

પત્રમાં જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી અધિનિયમ, 1969, મહારાષ્ટ્ર જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી નિયમો, 2000 અને કેન્દ્ર સરકારની માર્ગદર્શિકાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં જણાવાયું છે કે આ પ્રમાણપત્રો ગેરકાયદેસર રીતે સુધારવામાં આવ્યા છે. સરકારી પત્ર અનુસાર, જન્મ રેકોર્ડ બદલવા અથવા સુધારવા માટે ચોક્કસ પ્રક્રિયા જરૂરી છે. જોકે, એવું જોવા મળ્યું છે કે મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને જન્મ પ્રમાણપત્રોમાં મોટા પાયે ફેરફારો કર્યા છે, અને આની તપાસ કરવા અને સંબંધિત પ્રમાણપત્રો રદ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવા આદેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે.

મૂળ જન્મ પ્રમાણપત્ર રેકોર્ડ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવશે

આ કિસ્સામાં, મૂળ જન્મ રેકોર્ડ જાળવી રાખીને ગેરકાયદેસર સુધારાઓ દૂર કરવા સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. આદેશમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે સંબંધિત અધિકારીઓએ કાયદા અનુસાર આગળની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. મહારાષ્ટ્ર સરકારે 2024 અને 2026 વચ્ચે મુંબઈમાં જન્મ પ્રમાણપત્રોમાં કરવામાં આવેલા 19,734 સુધારા (ફેરફારો) રદ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. જોકે, સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જન્મ પ્રમાણપત્રો રદ કરવામાં આવશે નહીં, પરંતુ નિયમો વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલા ફેરફારોને દૂર કરીને મૂળ રેકોર્ડ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવશે.

આરોગ્ય સેવા કમિશનરેટ, પુણે દ્વારા જારી કરાયેલ નિર્દેશ, મુંબઈ જિલ્લા રજિસ્ટ્રાર અને સંબંધિત અધિકારીઓને આ કેસોની તપાસ કરવા અને મૂળ જન્મ રેકોર્ડ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો આદેશ આપે છે. સરકારનું કહેવું છે કે જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી અધિનિયમ, 1969 અને મહારાષ્ટ્ર જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી નિયમો, 2000 હેઠળ નિર્ધારિત પ્રક્રિયાઓનું પાલન કર્યા વિના મોટી સંખ્યામાં સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા.

પ્રમાણપત્રોમાં કઈ ગેરરીતિઓ મળી આવી?

આરોગ્ય વિભાગ અનુસાર, 19,734 કેસમાંથી, 16,528 કેસોમાં કોઈ સહાયક દસ્તાવેજો પૂરા પાડવામાં આવ્યા ન હતા, જ્યારે 3,206 કેસોમાં દસ્તાવેજો અધૂરા હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. આ જ કારણ છે કે આ સુધારાઓને રદ કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. ભાજપના નેતા અને મહારાષ્ટ્ર SIRના વડા કિરીટ સોમૈયાએ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યા બાદ આ મુદ્દો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. સોમૈયાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે કેટલાક જન્મ પ્રમાણપત્રો એવા હોસ્પિટલોના નામે જારી કરવામાં આવ્યા હતા જે અસ્તિત્વમાં નથી. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ગેરકાયદેસર ઓળખ દસ્તાવેજો મેળવવા માટે નકલી જન્મ પ્રમાણપત્રોનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે.

તપાસ માટે SIT

મામલાની ગંભીરતા જોતાં, મુંબઈમાં નકલી જન્મ પ્રમાણપત્રોના કેટલાક કેસોની તપાસ કરવાનું કામ ક્રાઈમ બ્રાન્ચની સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT) ને સોંપવામાં આવ્યું છે. BMCના બે ભૂતપૂર્વ આરોગ્ય અધિકારીઓ પર પણ યોગ્ય ચકાસણી વિના કેટલાક જન્મ નોંધણીઓને મંજૂરી આપવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. સરકારે સંબંધિત અધિકારીઓને તમામ કેસોની તપાસ કરવા, કાયદા મુજબ કાર્યવાહી કરવા અને પુણેમાં ડેપ્યુટી ચીફ રજિસ્ટ્રારને રિપોર્ટ સુપરત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.