26 October, 2026 07:23 PM IST | Mumbai | Shilpa Bhanushali
વાસ્તુ Vibes (તસવીર ડિઝાઇન - કિશોર સોસા)
ઘર હોય કે ઑફિસ, પ્રાચીન વાસ્તુશાસ્ત્રને અનુસરવામાં આવે તો ઉત્તમ પરિણામો મળે છે. ન માત્ર આર્થિક લાભ પરંતુ, માનસિક અને શારીરિક સુખાકારી માટે પણ વાસ્તુશાસ્ત્રના નિયમોનું પાલન કરવું હિતાવહ છે. ઇન્ટરનેટના આ યુગમાં આંગળીના ટેરવે વાસ્તુ સંબંધિત ટુચકાઓ પણ ભરપુર મળી રહે છે. પણ, તેમાં તથ્યને નામે કશું જ હોતું નથી. વળી, વાસ્તુશાસ્ત્રના જાણકારોની મસમોટી ફી પરવડે એવી નથી હોતી. ત્યારે ગુજરાતી મિડ-ડે ડોટ કોમ તમારાં માટે લઇ આવ્યું છે `વાસ્તુ Vibes` જ્યાં અમે તમને ચાલતી આવતી ખોટી અને ભૂલભરેલી માન્યતામાંથી બહાર લાવી સરળ ભાષામાં સચોટ વાસ્તુ સંબંધિત માર્ગદર્શન આપીશું. તમારી વાસ્તુ સંબંધિત ગૂંચવણો નીકળી જશે અને તે તરફનો તમારો દ્રષ્ટિકોણ પણ બદલાઈ જશે. સાથે જ સકારાત્મક અભિગમ કેળવાશે. તો, વાસ્તુ સંબંધિત ટિપ્સ માટે અમારી સાથે જોડાઓ દર સોમવારે `વાસ્તુ વાઇબ્સ`માં...
ઘરની ગોઠવણ અને બેડરૂમની આસપાસ પાણીનાં તત્ત્વોની હાજરીને લઈને કેટલીક માન્યતાઓ વાસ્તુશાસ્ત્રમાં જોવા મળે છે. જોકે, કોઈ સમસ્યા ઊભી થાય ત્યારે ગભરાઈને બેડરૂમ બદલી નાખવો એ હંમેશાં યોગ્ય ઉકેલ સાબિત થાય એવું નથી. અગાઉના એક કિસ્સામાં પરિવારને બેડરૂમની આસપાસ પાણીનાં તત્ત્વોની ગોઠવણને કારણે સ્વાસ્થ્ય પર અસર થતી હોવાની ચિંતા સતાવી હતી. પરિણામે પરિવારે ઉતાવળમાં બીજો બેડરૂમ પસંદ કર્યો, પરંતુ તેમની તકલીફોમાં અપેક્ષિત સુધારો થયો નહીં. આ કિસ્સાના આધારે કૉન્શિયસ વાસ્તુના અભિગમમાં એક મહત્ત્વનો મુદ્દો રજૂ કરવામાં આવ્યો છે: કોઈ પણ ફેરફાર કરતાં પહેલાં પરિસ્થિતિનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ. જોકે, ઊંઘ કે સ્વાસ્થ્યની સમસ્યાઓ માટે માત્ર વાસ્તુને કારણ માનવાને બદલે જરૂર પડે ત્યારે તબીબી સલાહ લેવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.
ઘણા લોકોને પોતાના પરિચિત વાતાવરણમાં જ સારી ઊંઘ આવે છે. જ્યારે તેઓ અચાનક નવા રૂમમાં સૂવાનું શરૂ કરે છે ત્યારે તેમને ત્યાંની ગોઠવણ, પ્રકાશ, અવાજ અને વાતાવરણને અનુકૂળ થવામાં સમય લાગી શકે છે. હોટેલ કે ગેસ્ટહાઉસમાં આરામદાયક પલંગ હોવા છતાં પહેલી રાતે ઊંઘ ન આવવાનો અનુભવ ઘણા લોકોએ કર્યો હશે. આવી જ રીતે, બેડરૂમ બદલ્યા પછી પણ ઊંઘમાં ખલેલ કે માનસિક અસ્વસ્થતા અનુભવાય તો તેના કારણો તપાસવા જરૂરી છે. માત્ર રૂમ બદલવાથી દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ આવી જશે એવું માની લેવું યોગ્ય નથી. કૉન્શિયસ વાસ્તુના અભિગમ અનુસાર, ઘરની ગોઠવણમાં ફેરફાર કરતાં પહેલાં તેની યોગ્ય તપાસ કરવી જોઈએ. નિષ્ણાતની સલાહથી વ્યવહારુ ઉકેલો શોધી શકાય છે. જોકે, રૂમની ઊર્જા અને વ્યક્તિની ઊર્જા વચ્ચેના સંતુલન અંગેના દાવાઓને વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયેલા તથ્યો તરીકે ન લેવા જોઈએ.
કોઈ સમસ્યા ઊભી થાય ત્યારે તરત જ બીજા રૂમમાં જવાને બદલે પહેલાં તેના સંભવિત કારણો તપાસો. ઊંઘની સમસ્યા હોય તો રૂમનું તાપમાન, પ્રકાશ, અવાજ, પથારીની આરામદાયક સ્થિતિ અને રોજિંદી જીવનશૈલી જેવા પરિબળો પર ધ્યાન આપો.
બેડરૂમની આસપાસ બાથરૂમ, ઓવરહેડ ટાંકી, ભૂગર્ભ પાણીની ટાંકી, સ્વિમિંગ પૂલ કે ગંદા પાણીની પ્રક્રિયા કરતો પ્લાન્ટ હોય તો તેની ગોઠવણની નોંધ લો. ખાસ કરીને પાણીનું લીકેજ, ભેજ, દુર્ગંધ અને ફૂગ જેવી સમસ્યાઓ હોય તો તેને અવગણશો નહીં.
જો પલંગની પાછળની દીવાલની બીજી તરફ ડ્રેનેજ પાઇપ હોય, તો શક્યતા મુજબ પલંગને બીજી દીવાલ તરફ ખસેડવાનો વિચાર કરી શકાય છે. જોકે, માત્ર પાઇપની હાજરીને કારણે સ્વાસ્થ્ય પર અસર થાય છે એવું માનવા માટે પૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. જો દીવાલમાં ભેજ કે લીકેજ હોય તો તેની મરામત કરાવવી વધુ મહત્ત્વની છે.
લાકડાનું મજબૂત હેડબોર્ડ પલંગને સ્થિરતા અને આરામ આપી શકે છે. કૉન્શિયસ વાસ્તુના અભિગમમાં તેને બેડ અને દીવાલ વચ્ચેના અવરોધ તરીકે જોવામાં આવે છે. જોકે, હેડબોર્ડ પાણીનાં તત્ત્વોની ઊર્જાને અટકાવે છે એવો દાવો વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્થાપિત નથી.
જો જગ્યા અનુકૂળ હોય તો પલંગને દીવાલથી થોડો દૂર રાખી શકાય છે, જેથી હવાની અવરજવર રહે અને દીવાલમાં ભેજ હોય તો તેની તપાસ કરવી સરળ બને. ખાસ કરીને બાથરૂમની બાજુની દીવાલમાં ભેજ કે ફૂગ જોવા મળે તો મૂળ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવો જરૂરી છે.
બેડરૂમની નીચે સ્વિમિંગ પૂલ, ભૂગર્ભ ટાંકી કે ગંદા પાણીની પ્રક્રિયા કરતો પ્લાન્ટ હોય તો લાકડાનું ફ્લોરિંગ કરાવવું દરેક પરિસ્થિતિમાં જરૂરી કે અસરકારક ઉપાય નથી. પહેલાં પાણીના લીકેજ, ભેજ, ઇન્સ્યુલેશન અને બાંધકામની સ્થિતિની તપાસ કરાવવી જોઈએ. ત્યાર બાદ જ યોગ્ય સામગ્રી અને ફેરફાર નક્કી કરવા જોઈએ.
બેડરૂમની ગોઠવણ અંગે મૂંઝવણ હોય તો વાસ્તુ સલાહકારની મદદ લઈ શકાય છે. સાથે જ, બાંધકામ, પ્લમ્બિંગ કે ભેજ સંબંધિત સમસ્યા હોય તો સંબંધિત ટેક્નિકલ નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ. ઊંઘ અને સ્વાસ્થ્યની તકલીફો સતત રહે તો તબીબી નિષ્ણાતનો સંપર્ક કરવો જરૂરી છે.
ઘરમાં કોઈ ખામી હોવાની સતત ચિંતા કરવાથી માનસિક તણાવ વધી શકે છે. તેથી દરેક સમસ્યાને વાસ્તુદોષ સાથે જોડવાને બદલે વ્યવહારુ ઉકેલો શોધવા જોઈએ. ઘરનું વાતાવરણ આરામદાયક, સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત બનાવવું એ પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.
બેડરૂમની ગોઠવણ ઉપરાંત રોજિંદી આદતો પણ ઊંઘની ગુણવત્તા પર અસર કરી શકે છે. કૉન્શિયસ વાસ્તુના અભિગમમાં વ્યક્તિની જીવનશૈલી પર પણ ધ્યાન આપવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
ઊંઘની ગુણવત્તાને પ્રાધાન્ય આપો: પૂરતી અને નિયમિત ઊંઘ લેવાનો પ્રયાસ કરો. માત્ર કેટલા કલાક સૂઈએ છીએ એટલું જ નહીં, ઊંઘ કેટલી આરામદાયક છે તે પણ મહત્ત્વનું છે.
સૂતાં પહેલાં પ્રકાશ ઓછો કરો: સૂવાના 30થી 45 મિનિટ પહેલાં તેજ પ્રકાશ ઓછો કરવાથી આરામદાયક વાતાવરણ ઊભું કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
મોબાઇલ અને ટીવીથી વિરામ લો: સૂતાં પહેલાં 30થી 45 મિનિટ સુધી સ્ક્રીનનો ઉપયોગ ટાળવાનો પ્રયાસ કરો. આ સમય દરમિયાન શાંત પ્રવૃત્તિઓ પસંદ કરી શકાય છે.
હળવો અને સંતુલિત આહાર લો: રાત્રે ભારે ભોજન ટાળવું અને નિયમિત સમયે જમવું કેટલાક લોકોને સારી ઊંઘમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
આરામ માટે સમય કાઢો: સૂતાં પહેલાં હળવું વાંચન, શ્વાસની કસરત કે ધ્યાન જેવી આરામદાયક પ્રવૃત્તિઓ અપનાવી શકાય છે.
બેડરૂમ બદલવો એ કોઈ પણ સમસ્યાનો એકમાત્ર ઉકેલ નથી. ઘરની ગોઠવણ અંગેની ચિંતાને કારણે ઉતાવળમાં નિર્ણય લેવાને બદલે સમસ્યાનું મૂળ કારણ શોધવું વધુ મહત્ત્વનું છે. સ્વચ્છતા, હવાની અવરજવર, ભેજનું નિયંત્રણ, આરામદાયક પથારી અને નિયમિત જીવનશૈલી જેવી બાબતો પર ધ્યાન આપવાથી વધુ અનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું કરી શકાય છે.
Dr Harshit Kapadia
Metaphysics Consultants:
Conscious Vaastu, Yuen Hom and Sam Hap Style of Feng Shui
Tel (O): +91-9324512864.
Email: consciousvaastu@gmail.com
www.consciousvaastu.com