16 June, 2026 06:21 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
આ યુદ્ધને કારણે ભારતને અનેક મોરચે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તેલ અને LPG ના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે, અને રૂપિયામાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. જોકે, હવે અર્થતંત્ર ફરી એકવાર ગતિ પકડે તેવી અપેક્ષા છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં લગભગ 100 દિવસના તીવ્ર યુદ્ધ પછી, આખરે શાંતિની આશા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે એક ઐતિહાસિક કરાર થયો છે. આ કરારને આગામી શુક્રવારે જીનીવામાં સત્તાવાર રીતે મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ સમાચાર ભારત માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. યુદ્ધની ઘોષણા પછી વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા અવિરત શિપિંગ પણ ફરી શરૂ થયું છે, જે ભારત માટે મોટી રાહત છે.
નોંધનીય છે કે છેલ્લા ચાર મહિનાથી ચાલી રહેલા આ યુદ્ધની ભારતીય અર્થતંત્ર પર પણ અસર પડી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી તેલ અને ગેસ પુરવઠા સંકટ વધ્યું. હવે, આ કરારના અમલીકરણ સાથે, ભારતને ઘણા મોરચે રાહત મળશે. પ્રથમ, ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસના ભાવ ઘટશે. યુદ્ધને કારણે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા હતા, જેના કારણે દેશમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને રસોઈ ગેસના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા હતી. જોકે, સોદાની જાહેરાતના થોડા કલાકોમાં જ, બેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ લગભગ 4.5 ટકા ઘટીને $83.26 પ્રતિ બેરલ થયા.
બીજી બાજુ, રૂપિયો પણ મજબૂત બનશે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો અને તણાવ ઘટવાને કારણે, ભારતીય રૂપિયામાં એક જ દિવસમાં ડોલર સામે 40 પૈસાનો વધારો થયો. વધુમાં, આ સોદો ફુગાવાને પણ કાબુમાં લઈ શકે છે. તેલ અને ગેસના ભાવમાં ઘટાડો નૂર ખર્ચ ઘટાડશે, જેનાથી ખાદ્યપદાર્થો અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવ નિયંત્રણમાં રહેશે અને છૂટક ફુગાવો ઘટશે.
આ કરારની પહેલી વ્યવહારુ અસર પહેલાથી જ જોવા મળી ચૂકી છે. ભારતના LNG ટેન્કર "દિશા" એ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને પાર કરી દીધું છે. "દિશા" છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી યુદ્ધ ક્ષેત્રમાં ફસાયેલું હતું. યુદ્ધવિરામની જાહેરાત બાદ, કતારના રાસ લફાનથી 62,370 મેટ્રિક ટન લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) લઈને જતું આ જહાજ સુરક્ષિત રીતે અરબી સમુદ્રમાં પ્રવેશી ગયું છે અને 18 જૂન સુધીમાં ગુજરાતના દહેજ બંદરે પહોંચવાનું છે. યુદ્ધ શરૂ થયા પછી સેટેલાઇટ સિગ્નલ બંધ કર્યા વિના આ માર્ગે પસાર થનાર તે પ્રથમ ભારતીય વ્યાપારી જહાજ પણ બન્યું છે.
આ સોદાથી ભારત ફરીથી ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદશે કે કેમ તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. નોંધનીય છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન લાદવામાં આવેલા યુએસ પ્રતિબંધોને કારણે ભારતે 2019 માં ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરવું પડ્યું હતું. તે સમયે, ઈરાન ભારતને તેલ વેચતા ટોચના ત્રણ દેશોમાં સામેલ હતું. હવે, જો આ યુએસ પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવે છે, તો ભારત ફરીથી સસ્તા તેલનો ઉપયોગ કરી શકશે. જો કે, હાલમાં અમેરિકાએ પ્રતિબંધો હટાવવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
