16 March, 2026 09:43 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકર
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ વચ્ચે, ભારત સરકારે બચાવ કામગીરી દ્વારા ૫૦૦ થી વધુ ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનથી સફળતાપૂર્વક બહાર કાઢ્યા છે. આ કામગીરી વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરના નેતૃત્વ હેઠળ મિશન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે હવાઈ માર્ગ શક્ય ન હતું, ત્યારે ભારતીય નાગરિકોને આર્મેનિયા થઈને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમને ફ્લાઇટ દ્વારા દુબઈ થઈને દિલ્હી લઈ જવામાં આવ્યા હતા. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમગ્ર મિશન શાંતિપૂર્ણ રીતે ચલાવવામાં આવ્યું હતું. ઈરાનમાં રહેતા ભારતીય નાગરિકોનો સુરક્ષિત સ્થળો સુધી પ્રવાસ સુનિશ્ચિત કરવા માટે દૂતાવાસ અને સંબંધિત એજન્સીઓ વચ્ચે વાતચીત થઈ હતી.
ઈરાનમાં પરિસ્થિતિ બગડ્યા પછી, ત્યાં અભ્યાસ કરતા અને કામ કરતા હજારો ભારતીયોની સલામતી અંગે ચિંતાઓ વધી ગઈ. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે ઈરાન અને આર્મેનિયાના અધિકારીઓ સાથે સીધી વાતચીત કરી. આ ચર્ચાઓ બાદ, નિર્ણય લેવામાં આવ્યો કે લોકોને રોડ માર્ગે આર્મેનિયન બોર્ડર સુધી લઈ જવામાં આવશે. આર્મેનિયાએ આ પ્રક્રિયા માટે `ગ્રીન કોરિડોર`ની સુવિધા આપી, જેનાથી ભારતીય નાગરિકોને બોર્ડર પાર કરવાનો સલામત અને ઝડપી માર્ગ મળ્યો. આ વ્યવસ્થાને કારણે, પ્રમાણમાં ટૂંકા ગાળામાં મોટી સંખ્યામાં લોકોને સફળતાપૂર્વક બહાર કાઢવામાં આવ્યા.
મિશનના ભાગ રૂપે, તેહરાન અને ઉર્મિયા સહિત વિવિધ ઈરાની શહેરોમાં રહેતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય નાગરિકોને બસ દ્વારા આર્મેનિયન બોર્ડર પર લઈ જવામાં આવ્યા. આ યાત્રા ઘણા કલાકો સુધી ચાલી અને મુસાફરોની સલામતીને પ્રાથમિકતા આપતા ખૂબ જ સાવધાની સાથે કરવામાં આવી. ભારતીય દૂતાવાસે તમામ નાગરિકોને ચોક્કસ સલામતી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી. તેમને મુસાફરી દરમિયાન ઇન્ટરનેટ અથવા સોશિયલ મીડિયા પર તેમના લાઇવ લોકેશન શૅર ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી જેથી ખાતરી કરી શકાય કે તેમની હિલચાલ સંબંધિત વિગતો જાહેર ન થાય.
આર્મેનિયા પહોંચ્યા પછી, ભારતીય નાગરિકોને દુબઈ લઈ જવામાં આવ્યા. ત્યાંથી, તેમને આગળની ફ્લાઇટ્સ દ્વારા દિલ્હી ઍરપોર્ટ લઈ જવામાં આવ્યા. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન, બહુવિધ સરકારી એજન્સીઓ અને રાજદ્વારી મિશન નજીકના સંકલનમાં કામ કરતા હતા. દિલ્હી ઍરપોર્ટ પર પહોંચ્યા પછી, ઘણા નાગરિકો અને વિદ્યાર્થીઓએ રાહતની લાગણી વ્યક્ત કરી. જમ્મુ અને કાશ્મીર તેમજ અન્ય રાજ્યોના મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યું કે ઈરાનમાં પરિસ્થિતિ અત્યંત તંગ હતી, અને એક સમયે તેમને ડર હતો કે તેઓ સુરક્ષિત રીતે ઘરે પાછા ફરી શકશે નહીં. તેમણે ટિપ્પણી કરી, "પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર હતી કે, એક ક્ષણ માટે, અમને લાગ્યું કે અમે ક્યારેય ઘરે પાછા ફરી શકીશું નહીં; જોકે, ભારત સરકારે અમને ત્યાંથી બહાર કાઢીને એક ચમત્કાર કર્યો."
