03 September, 2026 01:20 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ફાઇલ તસવીર (તસવીર સૌજન્યઃ પીટીઆઇ)
ભારતીય વાયુસેના (Indian Air Force)ના ભૂતપૂર્વ ગ્રુપ કેપ્ટન અને વીર ચક્ર વિજેતા અભિનંદન વર્ધમાન (Abhinandan Varthaman) સત્તાવાર રીતે નાગરિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે જોડાયા છે. તેઓ ગોવા (Goa) આધારિત પ્રાદેશિક એરલાઇન FLY91 માં કોમર્શિયલ પાઇલટ તરીકે જોડાયા છે. ૨૦૧૯ માં પાકિસ્તાન (Pakistan) સાથેની હવાઈ અથડામણ દરમિયાન દેશ અને દુનિયાભરમાં જાણીતા બનેલા વર્ધમાને લગભગ ૨૨ વર્ષની વિશિષ્ટ સૈન્ય સેવા પછી ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ના રોજ સશસ્ત્ર દળોમાંથી સમય પહેલાં નિવૃત્તિ લીધી હતી.
આ ઘટનાક્રમથી માહિતગાર સૂત્રોએ પુષ્ટિ કરી છે (Abhinandan Varthaman retires from IAF) કે, અભિનંદન વર્ધમાન તમામ સત્તાવાર સેવા જવાબદારીઓ પૂર્ણ કર્યા પછી અને સંરક્ષણ મંત્રાલય તથા એરફોર્સ હેડક્વાર્ટર પાસેથી વિધિવત નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) મેળવ્યા બાદ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ માં FLY91 માં જોડાયા હતા.
૪૩ વર્ષીય વિમાનચાલક હાલ સુપરસોનિક ફાઇટર જેટમાંથી નાગરિક પેસેન્જર વિમાનોમાં ટ્રાન્સફર થવા માટે ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (Directorate General of Civil Aviation - DGCA) દ્વારા ફરજિયાત કરાયેલી ટાઇપ કન્વર્ઝન તાલીમ અને નિયમનકારી મંજૂરીઓમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. તેમનું પ્રમાણપત્ર પૂર્ણ થયા પછી, તેઓ ગોવા અને હૈદરાબાદ (Hyderabad)ને જોડતા રૂટ સહિતના પ્રાદેશિક માર્ગો પર FLY91 ના ATR 72-600 ટર્બોપ્રોપ વિમાનની કમાન સંભાળે તેવી શક્યતા છે.
તેમની નિમણૂક અંગે પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નોના જવાબમાં, FLY91 ના પ્રવક્તાએ કર્મચારીઓની માહિતી અંગેની ગોપનીયતા નીતિઓનું ઉદાહરણ આપીને કામગીરી સંબંધિત વિગતો શેર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
પાકિસ્તાનના બાલાકોટમાં જેશ-એ-મોહમ્મદ (Jaish-e-Mohammed)ના આતંકવાદી કેમ્પ પર ભારતે કરેલી સચોટ એર સ્ટ્રાઈકના એક દિવસ પછી, ૨૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૯ ના રોજ લાઇન ઓફ કન્ટ્રોલ (LoC) પર થયેલી હવાઈ અથડામણ બાદ વર્ધમાન ઘેર-ઘેર જાણીતા બન્યા હતા.
શ્રીનગર (Srinagar) સ્થિત ૫૧ સ્કવોડ્રન સાથે જોડાયેલા વિન્ટેજ મિગ-૨૧ બાઇસન વિમાન ઉડાડી રહેલા તત્કાલીન વિંગ કમાન્ડર વર્ધમાને પાકિસ્તાનના અત્યાધુનિક ફાઇટર જેટ્સના કાફલાનો સામનો કર્યો હતો. આ હવાઈ લડાઈ દરમિયાન, તેમણે પોતાના વિમાન પર હુમલો થાય તે પહેલાં ઓનબોર્ડ મિસાઇલનો ઉપયોગ કરીને પાકિસ્તાની F-16 ફાઇટર જેટને તોડી પાડીને એક ઐતિહાસિક સૈન્ય સિદ્ધિ હાંસલ કરી હતી. દુશ્મન વિસ્તારમાં પોતાના વિમાનમાંથી બહાર નીકળવાની ફરજ પડતાં, તેઓ પેરાશૂટ દ્વારા પાકિસ્તાન અંકુશિત કાશ્મીર (PoK)માં ઉતર્યા હતા, જ્યાં પાકિસ્તાની સૈન્ય દ્વારા તેમની અટકાયત કરવામાં આવી હતી.
વર્ધમાનની અટકાયતને કારણે નવી દિલ્હી (New Delhi) અને ઇસ્લામાબાદ (Islamabad) વચ્ચે ૬૦ કલાકનો તીવ્ર રાજદ્વારી અને ભૌગોલિક-રાજકીય ગતિરોધ ઊભો થયો હતો. ભારત સરકારની મક્કમ રાજદ્વારી નીતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમર્થનને પગલે, પાકિસ્તાને ૧ માર્ચ, ૨૦૧૯ ના રોજ વાઘા-અટારી સરહદે (Wagah-Attari border)થી તેમને બિનશરતી મુક્ત કર્યા હતા.
નવેમ્બર ૨૦૨૧ માં, વર્ધમાનને દુશ્મનની સંખ્યાત્મક શ્રેષ્ઠતા સામે અસાધારણ સાહસ, વ્યૂહાત્મક કૌશલ્ય અને સંયમ દર્શાવવા બદલ ભારતનો ત્રીજો સર્વોચ્ચ યુદ્ધકાલીન શૌર્ય પુરસ્કાર `વીર ચક્ર` એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ કોમર્શિયલ એવિએશનમાં કારકિર્દી બનાવવા માટે ૨૦૨૬ ના પ્રારંભમાં સમય પહેલાં નિવૃત્તિ લેતા પહેલાં તેમને ગ્રુપ કેપ્ટનના હોદ્દા પર બઢતી આપવામાં આવી હતી.
