20 August, 2026 04:02 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
શ્રાવણ મહિનામાં, મંદિરો, જાહેર સંગઠનો (મંડળો) અને અન્ય સ્થળોએ ભંડારા, મહાપ્રસાદ વિતરણ અને ભંડારા જેવા કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે. જોકે હવે ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ હવે આવા કાર્યક્રમો માટે સ્વચ્છતા અને ખાદ્ય સલામતી અંગેના નિયમો કડક બનાવ્યા છે. જો આયોજકો જરૂરી પરવાનગી વિના મહાપ્રસાદનું વિતરણ કરશે તો તેમને કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ભક્તોના સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરવા અને ફૂડ પોઇઝનિંગ અટકાવવા માટે, મહાપ્રસાદ આયોજકો માટે FDA લાઇસન્સ મેળવવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. આ લાઇસન્સ ફક્ત રૂ. 100ની ફી ચૂકવીને ઓનલાઈન મેળવી શકાય છે.
આ તહેવારોમાં રસોઈ અને પીવા માટે ફક્ત સ્વચ્છ અથવા RO-પ્યુરિફાઇડ પાણીનો ઉપયોગ કરવો આવશ્યક છે. પાણીની શુદ્ધતા પર ખાસ ધ્યાન આપવું આવશ્યક છે. રાંધવા અને ભોજન પીરસવામાં સામેલ સ્વયંસેવકો માટે પણ નિયમો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે; તેઓએ માસ્ક, મોજા અને ટોપી પહેરવી ફરજિયાત રહેશે છે.
મહાપ્રસાદને લાંબા સમય સુધી ઢાંકીને રાખી શકાશે નહીં. જો વાસી કે બગડેલો ખોરાકનું વિતરણ કરવામાં આવશે તો આયોજકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ખોરાક સંગ્રહ કરવા અને પીરસવા માટે ફક્ત સ્ટેનલેસ સ્ટીલ અથવા ખાદ્ય-સુરક્ષિત વાસણોનો ઉપયોગ કરવો આવશ્યક છે. ખોરાકની સ્વચ્છતા અને સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે FDA એ આ નિયમોનું પાલન ફરજિયાત બનાવ્યું છે.
FDA અનુસાર, મહાપ્રસાદ અથવા ભંડારા કાર્યક્રમોનું આયોજન કરતા પહેલા લાઇસન્સ મેળવવું ફરજિયાત છે. અરજીઓ ઓનલાઈન સબમિટ કરી શકાય છે, અને લાઇસન્સ ફી રૂ. 100 છે. લાયસન્સ વિના મહાપ્રસાદ વિતરણ કરનારા આયોજકો સામે કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ થઈ શકે છે. તેથી, શ્રાવણ મહિનામાં આવા કાર્યક્રમોનું આયોજન કરતા મંદિરો, જાહેર સંગઠનો અને અન્ય સંસ્થાઓએ આ નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ. FDA એ જણાવ્યું છે કે આ નિયમોનો ઉદ્દેશ્ય ભક્તોને સલામત ખોરાક પૂરો પાડવાનો અને ફૂડ પોઈઝનિંગની ઘટનાઓને રોકવાનો છે.
મલાડ સ્થિત જાણીતી હોટેલ રાધામાં, કુર્લાની જનતા તવા ઍન્ડ ગ્રિલમાં અને ખારઘરની સરસ્વતી કૉલેજ ઑફ એન્જિનિયરિંગની કૅન્ટીનમાં ખાદ્ય સુરક્ષા અને સ્વચ્છતાનાં ગંભીર ઉલ્લંઘનો સામે આવ્યાં છે. મંગળવારે કરાયેલી આ તપાસમાં ભારે અસ્વચ્છતા અને અનિયમિતતાઓ જણાતાં ફૂડ સેફ્ટી ઍન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઍક્ટ હેઠળ ત્રણેયનાં લાઇસન્સ તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યાં છે. તપાસ દરમ્યાન મલાડની હોટેલ રાધાના રસોડામાં ઉઘાડી ગટરમાંથી વાંદા અને જીવંત ઉંદરો નીકળ્યા હોવાનું માલૂમ પડ્યું હતું. કુર્લાની જનતા તવા ઍન્ડ ગ્રિલમાં વાસી તથા કાચું ચિકન-મટન અયોગ્ય તાપમાને ખુલ્લામાં રાખવામાં આવ્યું હતું અને રસોઈનાં વાસણો પર ગ્રીસ તથા કચરો જામી ગયો હતો. બીજી તરફ ખારઘરની કૉલેજ કૅન્ટીનમાં ફૂડ વેન્ડિંગના નામે ગેરકાયદેસર કૅન્ટીન ચલાવવામાં આવતી હતી અને ત્યાં કીટક કે ઉંદરનિયંત્રણના કોઈ જ ઉપાયો નહોતા. ગ્રાહકો તથા વિદ્યાર્થીઓના આરોગ્ય સાથે ચેડાં થતાં અટકાવવા માટે FDAએ આ ત્રણેય જગ્યાનાં તમામ ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર પૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે.
