ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઝટકો! કોર્ટે વ્હાઇટ હાઉસમાંથી મીડિયા પરના પ્રતિબંધ પર રોક લગાવી

US judge blocks Trump administration media ban: અમેરિકાની અદાલતે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને CNN, MSNBC અને Politico ના પત્રકારો માટે વ્હાઇટ હાઉસમાં પ્રવેશની સુવિધા પુનઃસ્થાપિત કરવાનો આદેશ આપ્યો; વ્હાઇટ હાઉસે પ્રભાવિત પત્રકારોના એન્ટ્રી બેજ પરત કરવા પડશે

ડોનલ્ડ ટ્રમ્પની ફાઇલ તસવીર

યુએસ (US) પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump)ને એક મોટો કાનૂની આંચકો આપતાં અમેરિકાની ફેડરલ કોર્ટે ગુરુવારે એક વચગાળાનો સ્ટે ઓર્ડર જાહેર કર્યો છે. આ આદેશ હેઠળ વ્હાઇટ હાઉસ (White House)એ સીએનએન (CNN), એમએસ નાઉ (MS NOW) અને પોલિટિકો (Politico) જેવા અગ્રણી મીડિયા સંસ્થાઓના પત્રકારોના પ્રેસ પાસ (ક્રેડેન્શિયલ્સ) અને પ્રવેશ અધિકાર તાત્કાલિક પુનઃસ્થાપિત કરવા પડશે. યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ ટિમોથી કેલીએ ચુકાદો આપ્યો હતો કે આ ત્રણ મીડિયા હાઉસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રશાસનનો નિર્ણય અસંવિધાનિક હોવાની પૂરતી શક્યતા છે, અને ફેડરલ સરકાર યોગ્ય કાનૂની પ્રક્રિયા વિના પસંદગીના મીડિયા સંસ્થાનોને બાદ કરી શકે નહીં.

મીડિયા પરના પ્રતિબંધને કોર્ટે અસંવિધાનિક ગણાવ્યો

આ ચુકાદો CNN, MS NOW અને Politico દ્વારા વ્હાઇટ હાઉસના હાર્ડ પ્રેસ પાસ રદ કરવાના નિર્ણયોને પડકારતી સંયુક્ત અરજીના (US judge blocks Trump administration media ban) આધારે આવ્યો છે. મીડિયા સંસ્થાઓએ દલીલ કરી હતી કે આ અચાનક મૂકેલો પ્રતિબંધ બંધારણના ફર્સ્ટ એમેન્ડમેન્ટ (વાતચીત અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા) અને ફિફ્થ એમેન્ડમેન્ટ (કાનૂની પ્રક્રિયાનો અધિકાર)નું ઉલ્લંઘન કરે છે.

ટ્રમ્પ દ્વારા નિમાયેલા ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ ટિમોથી કેલીએ ૧૪ દિવસ માટે આ પ્રતિબંધ પર વચગાળાનો રોક લગાવતા ચુકાદો આપ્યો હતો કે સામાન્ય કાનૂની સિદ્ધાંત મુજબ બંધારણીય રીતે સુરક્ષિત અધિકારોથી વંચિત કરતા પહેલાં કોઈપણ વ્યક્તિ કે સંસ્થાને નોટિસ આપવી અને તેમની રજૂઆત સાંભળવી અનિવાર્ય છે. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે વ્હાઇટ હાઉસના અધિકારીઓએ પ્રેસ પાસ નિષ્ક્રિય કર્યા બાદ જ મીડિયા આઉટલેટ્સને ઔપચારિક પત્રો મોકલ્યા હતા.

નેશનલ સિક્યુરિટી સંબંધિત સરકારની દલીલ કોર્ટે ફગાવી

પ્રમુખ ટ્રમ્પે ૧૮ સપ્ટેમ્બરના રોજ ટ્રેન્ડિંગ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ `ટ્રુથ સોશિયલ` (Truth Social) પર જાહેરાત કરી હતી કે આ ત્રણ મીડિયા આઉટલેટ્સ પ્રશાસન વિશે "કાલ્પનિક અને જૂઠાણાં" તથા "ફેક ન્યૂઝ" ફેલાવે છે, તેથી તેમના પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે છે. જોકે, પાછળથી કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ જસ્ટિસના વકીલોએ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના આધારે આ નિર્ણયનો બચાવ કર્યો હતો.

જજ કેલીએ સરકારની આ દલીલને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દેતાં જણાવ્યું હતું કે પ્રેસ પાસ રદ કરવાથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનું રક્ષણ થાય છે તેવો કોઈ તથ્યાત્મક પુરાવો રેકોર્ડ પર નથી. કોર્ટે નોંધ્યું કે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના જાહેર નિવેદનો સ્પષ્ટ કરે છે કે પ્રતિબંધ સુરક્ષાના કારણોસર નહીં, પરંતુ મીડિયા રિપોર્ટિંગના નકારાત્મક વલણને કારણે મૂકવામાં આવ્યો હતો.

પ્રેસ સ્વતંત્રતાના રક્ષણ માટે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય

મીડિયા સંસ્થાઓ વતી રજૂઆત કરતાં એટોર્ની થિયોડોર બાઉટ્રુસે ત્વરિત રાહતની માંગ કરી હતી અને દલીલ કરી હતી કે આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાક્રમના સમયે માન્યતાપ્રાપ્ત પત્રકારોને પ્રવેશ ન આપવો એ પત્રકારત્વના અધિકારોનું અકાળ નુકસાન છે. આ કાનૂની કાર્યવાહીમાં ૧૯૭૭ના ઐતિહાસિક `શેરિલ વિ. નાઇટ` કેસનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, જે મુજબ કારોબારી પાંખ જગ્યાનું નિયમન કરી શકે છે પરંતુ તંત્રીલેખની વિચારસરણીના આધારે મીડિયાનો પ્રવેશ અટકાવી શકતી નથી.

કોર્ટના આ ઓર્ડર બાદ વ્હાઇટ હાઉસ પ્રેસ ઓફિસે પ્રભાવિત પત્રકારોના એન્ટ્રી બેજ તાત્કાલિક પરત કરવા પડશે. ન્યાય વિભાગ આ આદેશ સામે અપીલ કરશે કે નહીં તે હજુ સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ આ ચુકાદાએ વ્હાઇટ હાઉસ પ્રેસ કોર્પ્સ પર સત્તાના દુરુપયોગ સામે એક મજબૂત કાનૂની મર્યાદા નક્કી કરી દીધી છે.