21 May, 2026 09:28 PM IST | Kathmandu | Gujarati Mid-day Online Correspondent
નેપાળના PM બાલેન શાહ
છેલ્લા થોડા વર્ષોમાં, નેપાળ અને ભારત વચ્ચે વેપાર અને નીતિગત મુદ્દાઓ અંગે વારંવાર તણાવ ઉભો થયો છે. આ પૃષ્ઠભૂમિ વચ્ચે, ભારત સરકાર દ્વારા ખાંડની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાના નિર્ણયની અસર હવે નેપાળમાં સ્પષ્ટ થઈ રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, આગામી મહિનાઓમાં નેપાળમાં ખાંડની અછતની આશંકા વધુ તીવ્ર બની છે.
અહેવાલો અનુસાર, બાલેન શાહના નેતૃત્વ હેઠળ, નેપાળમાં કેટલાક નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા જે ભારત વિરોધી વલણ અપનાવતા માનવામાં આવ્યા હતા. તેમાં ભારતમાંથી આયાત થતી ચીજવસ્તુઓ પર ટૅરિફ લાદવાનો નિર્ણય પણ સામેલ હતો. આ ચુકાદા હેઠળ, નેપાળમાં 100 રૂપિયાથી વધુ કિંમતના ભારતમાંથી આયાત થતી ચીજવસ્તુઓ પર ડ્યુટી લાદવામાં આવી હતી. જોકે, નેપાળની સુપ્રીમ કોર્ટે ત્યારબાદ આ નિર્ણયને ફગાવી દીધો. વધુમાં, લિપુલેખ પ્રદેશ અંગે દાવા કરવામાં આવ્યા હતા. વધુમાં, ભારતમાંથી નેપાળમાં પ્રવેશતા વાહનો માટે કામચલાઉ વાહન નોંધણી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી હતી, અને હવે તેમના પર ટોલ વસૂલવામાં આવી રહ્યા છે.
નેપાળમાં ચિંતાનું મુખ્ય કારણ હવે ભારત સરકારનો તાજેતરનો નિર્ણય માનવામાં આવે છે. ગયા અઠવાડિયે, ભારત સરકારે ખાંડની નિકાસ પર પ્રતિબંધ લાદવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ નિર્ણય હેઠળ, સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી કોઈપણ પ્રકારની ખાંડની નિકાસ કરવામાં આવશે નહીં. સરકારનું કહેવું છે કે સ્થાનિક બજારમાં ખાંડના ભાવ નિયંત્રણમાં રાખવાના ઉદ્દેશ્યથી આ પગલું લેવામાં આવ્યું હતું. ભારતના આ નિર્ણયની સૌથી વધુ અસર ભારતીય ખાંડ પર આધાર રાખતા દેશો પર થવાની ધારણા છે, જેમાં નેપાળનો પણ સમાવેશ થાય છે.
અહેવાલો અનુસાર, નેપાળ ભારતમાંથી મોટી માત્રામાં ખાંડની આયાત કરે છે. તેનાથી વિપરીત, આ વર્ષે નેપાળમાં સ્થાનિક ખાંડના ઉત્પાદનમાં પણ ઘટાડો નોંધવામાં આવ્યો છે. જ્યારે નેપાળ અગાઉ સરેરાશ 155,000 ટન ખાંડનું ઉત્પાદન કરતું હતું, ત્યારે આ વર્ષે ઉત્પાદન ઘટીને આશરે 120,000 ટન થઈ ગયું છે. નેપાળી અખબારના અહેવાલ મુજબ, નેપાળને દર મહિને આશરે 20,000 થી 25,000 ટન ખાંડની જરૂર પડે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, આગામી છ મહિનામાં દેશમાં ખાંડની સંભવિત અછત અંગે આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. નેપાળમાં ખાંડની માગ સામાન્ય રીતે તિહાર અને છઠ જેવા તહેવારો દરમિયાન વધે છે. પરિણામે, નેપાળી સરકાર અને વ્યાપાર ક્ષેત્ર બન્ને વધુને વધુ ચિંતિત થયા છે.
આ સમગ્ર પરિસ્થિતિ વચ્ચે, નેપાળના ખાદ્ય પુરવઠા મંત્રાલયે નાગરિકોને ખાતરી આપવા માટે એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સ યોજી હતી કે દેશમાં આગામી આઠ મહિના સુધી પૂરતો ખાંડનો ભંડાર છે. જોકે, અહેવાલો સૂચવે છે કે વર્તમાન વપરાશ અને ઉત્પાદનના આંકડાઓને ધ્યાનમાં લેતા નેપાળને આગામી છ મહિનામાં તેના ખાંડ પુરવઠા અંગે પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
