ભારત સાથે જોડાયેલી વાત લઈને ચીન પાસે ગયું બાંગ્લાદેશ, નદીનો મુદ્દો વધારશે ચિંતા

તારિક રહેમાનના નેતૃત્વ હેઠળની બાંગ્લાદેશ સરકારે તિસ્તા નદી પુનઃસ્થાપન પ્રોજેક્ટ માટે ઔપચારિક રીતે ચીનનો ટેકો માંગ્યો છે. આ પગલું ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધોને અસર કરી શકે છે.

તસવીર સૌજન્ય ઈન્સ્ટાગ્રામ

ચીન ઘણા વર્ષોથી TRCMRPના વિકાસમાં રસ દાખવી રહ્યું છે, જે ભારતના સંવેદનશીલ સિલિગુડી કોરિડોર પાસે સ્થિત છે, જે ભારતના મુખ્ય ભૂમિને તેના ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યો સાથે જોડે છે. ફેબ્રુઆરીમાં તારિક રહેમાનના નેતૃત્વ હેઠળની નવી સરકારે સત્તા સંભાળ્યા પછી રહેમાનની આ ચીનની પહેલી મુલાકાત છે. તારિક રહેમાનના નેતૃત્વ હેઠળની બાંગ્લાદેશ સરકારે તિસ્તા નદી પુનઃસ્થાપન પ્રોજેક્ટ માટે ઔપચારિક રીતે ચીનનો ટેકો માંગ્યો છે. આ પગલું ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધોને અસર કરી શકે છે. તિસ્તા નદી પૂર્વી હિમાલયમાંથી ઉદ્ભવે છે અને સિક્કિમ અને પશ્ચિમ બંગાળમાંથી વહેતી બાંગ્લાદેશમાં જાય છે, જ્યાં તે લાખો લોકો માટે સિંચાઈ અને આજીવિકાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.

ચીન સાથે મુલાકાત

બાંગ્લાદેશની સત્તાવાર સમાચાર એજન્સી, બાંગ્લાદેશ સંવાદ સંસ્થા (BSS) અનુસાર, બુધવારે બેઇજિંગમાં બાંગ્લાદેશના વિદેશ પ્રધાન ખલીલુર રહેમાન અને તેમના ચીની સમકક્ષ વાંગ યી વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન તિસ્તા નદી વ્યાપક વ્યવસ્થાપન અને પુનઃસ્થાપન પ્રોજેક્ટ (TRCMRP) સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

ચીને શું કહ્યું

BSS અનુસાર, વાંગે બાંગ્લાદેશની નવી સરકારને ટેકો વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે ચીન ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા બેલ્ટ એન્ડ રોડ સહયોગ પ્રોજેક્ટ્સને બાંગ્લાદેશની રાષ્ટ્રીય વિકાસ વ્યૂહરચના સાથે સાંકળવા અને અર્થતંત્ર, માળખાગત સુવિધાઓ અને લોકો-થી-લોકોના સંપર્કો જેવા પરંપરાગત ક્ષેત્રોમાં સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવા તૈયાર છે.

તેમણે કહ્યું કે સરકાર ચીની કંપનીઓને બાંગ્લાદેશમાં રોકાણ કરવા માટે પણ પ્રોત્સાહિત કરશે. ચીનના એક સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, વાંગે ભાર મૂક્યો કે બાંગ્લાદેશ અને અન્ય દક્ષિણ એશિયાઈ દેશો સાથે ચીનના સંબંધોનો વિકાસ કોઈપણ તૃતીય પક્ષને લક્ષ્ય બનાવતો નથી અને કોઈપણ તૃતીય પક્ષથી પ્રભાવિત થવો જોઈએ નહીં.

રહેમાન ભારતની મુલાકાતે

તારિક રહેમાનની આગેવાની હેઠળની નવી સરકારે ફેબ્રુઆરીમાં સત્તા સંભાળ્યા પછી રહેમાનની આ ચીનની પ્રથમ મુલાકાત છે. તેઓ 5 મેના રોજ અહીં આવ્યા હતા અને ગુરુવારે રવાના થશે. રહેમાને ગયા મહિને ભારતની મુલાકાત લીધી હતી. ભારતીય નેતાઓ સાથેની તેમની વાતચીત બેઇજિંગમાં નજીકથી જોવામાં આવી હતી, કારણ કે શેખ હસીનાની હકાલપટ્ટી પછી મુહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળના વચગાળાના વહીવટથી ઢાકા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધો તણાવપૂર્ણ બન્યા છે.

ચીન પહેલાથી જ રસ દાખવી રહ્યું છે

ચીન ઘણા વર્ષોથી TRCMRP ના વિકાસમાં રસ દાખવી રહ્યું છે, જે ભારતના સંવેદનશીલ સિલિગુડી કોરિડોર પર સ્થિત છે, જે દેશની મુખ્ય ભૂમિને તેના ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યો સાથે જોડે છે. આ પૃષ્ઠભૂમિ સામે, ભારતે 2024 માં તિસ્તા બેસિન માટે તકનીકી અને સંરક્ષણ સહાયની ઓફર કરી હતી, જે ટ્રાન્સ-બોર્ડર નદી વ્યવસ્થાપન પર ઢાકા સાથે સહયોગ વધારવાના નવી દિલ્હીના પ્રયાસોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં પાણીની વહેંચણી એક મુખ્ય મુદ્દો છે, અને ગંગા નદીના સૂકા મોસમ દરમિયાન પાણીની વહેંચણીને નિયંત્રિત કરવા માટે 1996 માં હસ્તાક્ષર કરાયેલ 30 વર્ષીય ભારત-બાંગ્લાદેશ ગંગા જળ સંધિ, જો નવીકરણ ન કરવામાં આવે તો આ વર્ષે સમાપ્ત થવાની તૈયારીમાં છે. આ વિકાસ એવા સમયે થયો છે જ્યારે ચીને તાજેતરના વર્ષોમાં બાંગ્લાદેશમાં તેની આર્થિક અને રાજદ્વારી હાજરીનો વિસ્તાર કર્યો છે.