23 March, 2026 04:22 PM IST | Mumbai | Viren Chhaya
વાસ્તુ Vibes (તસવીર ડિઝાઇન - કિશોર સોસા)
ઘર હોય કે ઑફિસ, પ્રાચીન વાસ્તુશાસ્ત્રને અનુસરવામાં આવે તો ઉત્તમ પરિણામો મળે છે. ન માત્ર આર્થિક લાભ પરંતુ, માનસિક અને શારીરિક સુખાકારી માટે પણ વાસ્તુશાસ્ત્રના નિયમોનું પાલન કરવું હિતાવહ છે. ઇન્ટરનેટના આ યુગમાં આંગળીના ટેરવે વાસ્તુ સંબંધિત ટુચકાઓ પણ ભરપુર મળી રહે છે. પણ, તેમાં તથ્યને નામે કશું જ હોતું નથી. વળી, વાસ્તુશાસ્ત્રના જાણકારોની મસમોટી ફી પરવડે એવી નથી હોતી. ત્યારે ગુજરાતી મિડ-ડે ડોટ કોમ તમારાં માટે લઇ આવ્યું છે `વાસ્તુ Vibes` જ્યાં અમે તમને ચાલતી આવતી ખોટી અને ભૂલભરેલી માન્યતામાંથી બહાર લાવી સરળ ભાષામાં સચોટ વાસ્તુ સંબંધિત માર્ગદર્શન આપીશું. તમારી વાસ્તુ સંબંધિત ગૂંચવણો નીકળી જશે અને તે તરફનો તમારો દ્રષ્ટિકોણ પણ બદલાઈ જશે. સાથે જ સકારાત્મક અભિગમ કેળવાશે. તો, વાસ્તુ સંબંધિત ટિપ્સ માટે અમારી સાથે જોડાઓ દર સોમવારે `વાસ્તુ વાઇબ્સ`માં...
તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલા એક કેસ સ્ટડીના આધારે, એ સ્પષ્ટ થયું છે કે ઘરની અંદરનું બેલેન્સ ફક્ત તેની રચના, ડિઝાઇન અથવા ફર્નિચરની યોગ્ય ગોઠવણી પર જ નહીં, પણ ઊર્જાના પ્રવાહ પર પણ આધાર રાખે છે. ખાસ કરીને, ઘણીવાર અવગણવામાં આવતી `હવા` તત્વ ઘરમાં જીવનશક્તિ અને માનસિક સંતુલન જાળવવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. કેસ સ્ટડીમાં જાણવા મળ્યું છે કે એક પરિવાર, લાંબા સમય સુધી પોતાની બારીઓ બંધ રાખીને, ફક્ત ઍર કન્ડીશનીંગ પર આધાર રાખતો હતો; આનાથી હવાના કુદરતી પ્રવાહને અસરકારક રીતે દબાવી દેવામાં આવી. પરિણામે, ઘર ઊર્જા આવતી સ્થગિત થઈ ગઈ અને અસ્વસ્થતાની લાગણી નિર્માણ થઈ. નિષ્ણાતોના મતે, આવી પરિસ્થિતિ પ્રાણ (મહત્ત્વપૂર્ણ જીવનશક્તિ) ઊર્જાના પ્રવાહમાં વિક્ષેપ પાડે છે.
નિષ્ણાતોએ નોંધ્યું છે કે જ્યારે ઍર કન્ડીશનીંગ તાપમાનને નિયંત્રિત કરવા માટે ઉપયોગી છે, તે કુદરતી વેન્ટિલેશનના વિકલ્પ તરીકે કામ કરી શકતું નથી. હવા - ખાસ કરીને તેમાં રહેલો ઓક્સિજન - ફેફસાં અને મગજ બન્નેના યોગ્ય કાર્ય માટે જરૂરી છે. જ્યારે કોઈ જગ્યામાં તાજી હવાનો પ્રવાહ અવરોધાય છે, ત્યારે તે શારીરિક સ્વાસ્થ્ય અને માનસિક સુખાકારી બન્ને પર અસર કરે છે. ખાસ કરીને, બાળકોમાં, ઉર્જા અસંતુલન અને એકાગ્રતાના સ્તરમાં ઘટાડો જેવી બાબતો જોવા મળી શકે છે. કૃત્રિમ આબોહવા નિયંત્રણ પ્રણાલીઓ પર સતત નિર્ભરતા શારીરિક અને માનસિક જીવનશક્તિ બન્નેને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
એક કુટુંબને ઘરમાં કુદરતી હવા અને પ્રકાશ આવવા દેવા માટે તેમની બારીઓ ખોલવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી. વધુમાં, તેમને બહાર સમય વિતાવવા અને ખુલ્લા વાતાવરણમાં તેમના બાળક સાથે ફિઝિકલ ઍક્ટિવિટી (રમત અથવા કસરત કે વૉક) જેવી પ્રવૃત્તિઓમાં કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા. થોડા અઠવાડિયા પછી, પરિવારે તેમના રોજિંદા જીવનમાં નોંધપાત્ર સુધારો નોંધાવ્યો, નોંધ્યું કે તેમના ઘરની અંદરનું વાતાવરણ પહેલા કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધુ સંતુલિત અને આરામદાયક બન્યું.
નિષ્ણાતોના મતે, ઘરની અંદર તાજી હવાનો સતત પ્રવાહ સુનિશ્ચિત કરવા માટે યોગ્ય વેન્ટિલેશન જરૂરી છે. જો આ હવા પ્રવાહમાં અવરો આવે તો તે ઊર્જા બંધ થઈ જશે જેથી ઘરમાં રહેતા લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર થઈ શકે છે. જો કોઈ ઘરમાં ખુલ્લી જગ્યાઓ અથવા આંગણા હોય, તો આ વિસ્તારોનો નિયમિતપણે ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આમ કરવાથી કુદરતી હવા અને પ્રકાશનું પરિભ્રમણ વધે છે.
કેટલાક લોકો હવાના તત્વને સંતુલિત કરવા માટે વિન્ડ ચાઇમ્સ, સુશોભન વસ્તુઓ અથવા અન્ય કૃત્રિમ ઉપાય વાપરે છે; જોકે, નિષ્ણાતો દાવો કરે છે કે આ કુદરતી હવાના વિકલ્પ તરીકે કામ કરી શકતા નથી. ઘરમાં તાજી હવાનો પ્રવાહ સૌથી અસરકારક અભિગમ માનવામાં આવે છે.
ખુલ્લા વાતાવરણમાં નિયમિત પણએ કોઈપણ ફિઝિકલ ઍક્વિટીવી કરવાથી તે શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય બન્ને માટે ફાયદાકારક છે. તે પ્રકૃતિ સાથે ઊંડો જોડાણ બનાવે છે અને વ્યક્તિની જીવનશૈલીમાં એકંદર સુધારો તરફ દોરી જાય છે.
નિષ્ણાતોએ નોંધ્યું કે, પ્રાચીન વાસ્તુ સિદ્ધાંતો અનુસાર, ઘરોના બાંધકામ દરમિયાન વેન્ટિલેશન અને કુદરતી પ્રકાશ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવતો હતો, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઘરની અંદર પૂરતી હવા અને પ્રકાશનો સતત પ્રવાહ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો, જેનાથી સ્વસ્થ અને સંતુલિત વાતાવરણ જળવાઈ રહે.
