26 May, 2026 05:55 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
વરસાદની ઋતુ પહેલા ખતરનાક જાહેર કરવા છતાં, ઇમારત ખાલી કરાવવામાં આવી નથી અને પુનર્વસન પ્રક્રિયા અટકી ગઈ છે, જેના કારણે વેપારીઓ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓના જીવ જોખમમાં મુકાયા છે. મહારાષ્ટ્રના દક્ષિણ મુંબઈના કાલબાદેવી વિસ્તારમાં આવેલી 130 વર્ષ જૂની સ્વદેશી માર્કેટ ઇમારતનો સ્થગિત પુનર્વિકાસ રહેવાસીઓ અને ભાડૂઆતોમાં રોષ ફેલાયો છે. વરસાદની ઋતુ પહેલા ખતરનાક જાહેર કરવા છતાં, ઇમારત ખાલી કરાવવામાં આવી નથી અને પુનર્વસન પ્રક્રિયા અટકી ગઈ છે, જેના કારણે વેપારીઓ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓના જીવ જોખમમાં મુકાયા છે. સ્વદેશી માર્કેટ ઘણા વર્ષોથી કાપડનો વ્યવસાય છે.
વેપારી સંગઠનના કેટલાક સભ્યો પર પુનર્વિકાસ પ્રક્રિયામાં અવરોધ ઉભો કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે. મ્હાડાએ ઇમારતને ખતરનાક જાહેર કરી છે અને શક્ય તેટલી વહેલી તકે દુકાનો અને મકાનો ખાલી કરવા માટે નોટિસ ફટકારી છે. આમ છતાં, બજાર મેનેજમેન્ટે પુનર્વિકાસને બદલે સમારકામનું કામ શરૂ કર્યું છે. પુનર્વિકાસ કેમ અટકી રહ્યો છે તે પ્રશ્ન અનુત્તરિત રહ્યો છે.
આ ચાર ઇમારતોમાં અંદાજે 720 ભાડૂઆતો અને 55 રહેવાસીઓ રહે છે. પુનર્વિકાસને ટેકો આપતા રહેવાસીઓનો આરોપ છે કે કેટલાક વેપારીઓ પોતાનો વ્યવસાય ચાલુ રાખવા માટે લોકોના જીવ જોખમમાં મૂકી રહ્યા છે. ઇમારતના રહેવાસી મુકેશ મોરે કહે છે, "હું ઘણા વર્ષોથી મારા પરિવાર સાથે આ ઇમારતમાં રહું છું. વરસાદની ઋતુ દરમિયાન, હંમેશા ભય રહે છે કે ઇમારત તૂટી શકે છે. ભારે વરસાદને કારણે આખી ઇમારત હલી જાય છે. ઘણી દુકાનોના ભાગો તૂટી પડ્યા છે. અહીં રહેવું અને વ્યવસાય કરવો જીવલેણ છે. પરંતુ મેનેજમેન્ટ પોતાના સ્વાર્થ માટે લોકોના જીવન સાથે રમી રહ્યું છે."
સ્વદેશી માર્કેટ ઇમારતનું સમારકામ 1960 માં કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ, 2012માં, સ્વદેશી માર્કેટ પુલ તૂટી પડ્યો. ઇમારતની સ્થિતિ બગડતી રહી, 2016 માં ફક્ત સમારકામને બદલે પુનર્વિકાસની માંગણીઓ તીવ્ર બની. 2023 માં આ બાબતે કાર્યવાહીએ વેગ પકડ્યો. ફેબ્રુઆરીમાં, BMC દ્વારા બે નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી, જ્યારે જુલાઈ 2023 માં, ઇમારતને B-1 શ્રેણીની ખતરનાક ઇમારત જાહેર કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ, ઓગસ્ટમાં PPP પસંદગી માટે ટેન્ડર પ્રક્રિયા શરૂ થઈ હતી. ૨૬ જૂન, ૨૦૨૫ ના રોજ, મ્હાડાએ આ ઇમારતને "ખતરનાક" ઇમારત જાહેર કરી. ઇમારતને અત્યંત જોખમી C-1 શ્રેણીમાં જાહેર કરીને, સાત દિવસમાં ખાલી કરાવવાની સૂચના જારી કરવામાં આવી હતી. જોકે, નોટિસ જારી થયાને એક વર્ષ વીતી ગયું છે, છતાં ઇમારત હજુ પણ ખાલી કરવામાં આવી નથી.
વેપારીઓનો દાવો છે કે અગાઉના મેનેજમેન્ટના ૧૦ સભ્યોએ પુનઃવિકાસ પ્રક્રિયા આગળ ધપાવી હતી. જોકે, નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં, માર્કેટ મેનેજમેન્ટ ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી, અને નવા સભ્યો ચૂંટાયા હતા. ચૂંટણી દરમિયાન, સ્વદેશી યુનાઇટેડના મેનિફેસ્ટોમાં સંસ્થાને સુરક્ષિત રાખવા અને પુનઃવિકાસ પ્રક્રિયાને તાત્કાલિક પારદર્શક રીતે અમલમાં મૂકવા માટે સાત નવા ડિરેક્ટરોની નિમણૂક કરવાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું. જોકે, એવો આરોપ છે કે આ વચનો પૂરા કરવાને બદલે, નવા મેનેજમેન્ટે પુનઃવિકાસ અટકાવી દીધો હતો. મેનેજમેન્ટ સભ્ય દેવેન્દ્ર શાહે કહ્યું, "ગઈ વખતે, અમે બધા ડેવલપર્સ સાથે ચર્ચા કરી હતી અને પુનઃવિકાસ પ્રક્રિયા આગળ ધપાવી હતી, પરંતુ નવા સભ્યોએ તેને અટકાવી દીધી હતી. હું કારણ સમજાવી શકતો નથી, પરંતુ જે થઈ રહ્યું છે તે ખોટું છે." પુનઃવિકાસ અટકાવવાનો આરોપ લગાવનારા નવા ડિરેક્ટરોમાંના એક, દીપક જૈનનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે ફક્ત એટલું જ કહ્યું કે તેઓ પુનર્વિકાસના પક્ષમાં છે. તેમણે આરોપો પર વધુ કોઈ ટિપ્પણી કરી નહીં.
