20 March, 2026 10:29 PM IST | Colombo | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર (સૌજન્ય: મિડ-ડે)
શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ અનુરા કુમારા દિસાનાયકે સંસદમાં જણાવ્યું હતું કે સરકારે માર્ચની શરૂઆતમાં દેશના દક્ષિણપૂર્વમાં મટ્ટાલા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઇમથક પર બે યુએસ ફાઇટર જેટને લૅન્ડિંગ કરવાની પરવાનગી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. દિસાનાયકે કહ્યું કે જીબુટીમાં યુએસ બેઝના બે યુદ્ધ વિમાનોએ 4 અને 8 માર્ચે શ્રીલંકાની મુલાકાત લેવાની પરવાનગી માંગી હતી, પરંતુ બંને વિનંતીઓ નકારી કાઢવામાં આવી હતી.
તેમણે કહ્યું, "વિવિધ દબાણો છતાં અમે અમારી તટસ્થતા જાળવી રાખવા માંગીએ છીએ. અમે ઝૂકીશું નહીં. પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ પડકારો ઉભા કરી રહ્યું છે, પરંતુ અમે તટસ્થ રહેવા માટે શક્ય તેટલું બધું કરીશું." રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું, "તેઓ જીબુટી બેઝથી મટ્ટાલા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઇમથક પર આઠ એન્ટી-શિપ મિસાઇલોથી સજ્જ બે યુદ્ધ વિમાનો લાવવા માંગતા હતા, અને અમે ઇનકાર કર્યો."
દક્ષિણ અને મધ્ય એશિયા માટે યુએસના ખાસ દૂત સર્જિયો ગોર સાથેની મુલાકાતના એક દિવસ પછી દિસાનાયકેનું નિવેદન આવ્યું. નિવેદન અનુસાર, બંને નેતાઓએ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો સુરક્ષિત કરવા, બંદરો સુરક્ષિત કરવા, પરસ્પર ફાયદાકારક વેપાર સંબંધોને મજબૂત કરવા અને મુક્ત, ખુલ્લા અને સમૃદ્ધ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રને આગળ વધારવાના પ્રયાસો પર ચર્ચા કરી.
૪ માર્ચે, અમેરિકાએ ટાપુના દક્ષિણ દરિયાકાંઠાના શહેર ગાલે નજીક ઈરાની ફ્રિગેટ "IRIS દેના" ને નિશાન બનાવ્યું, જેમાં ૮૪ ખલાસીઓ માર્યા ગયા અને ૩૨ ને બચાવ્યા. જહાજ ભારતના વિશાખાપટ્ટનમમાં આયોજિત નૌકાદળ સમીક્ષામાં ભાગ લીધા પછી ઘરે પરત ફરી રહ્યું હતું.
બે દિવસ પછી, ૨૧૯ ખલાસીઓ સાથેનું બીજું ઈરાની ફ્રિગેટ, "IRIS બુશેહર", કોલંબો બંદરમાં પ્રવેશવાની પરવાનગી માંગી. શ્રીલંકાએ કોલંબો કિનારે લંગર લગાવ્યા પછી તેને ત્રિંકોમાલીના પૂર્વીય બંદર તરફ આગળ વધવાનો નિર્દેશ આપ્યો. જહાજના ૨૦૪ ખલાસીઓ હાલમાં કોલંબો નજીક એક નૌકાદળ સુવિધામાં રાખવામાં આવ્યા છે.
તાજેતરમાં, ચીન તરફ જઈ રહેલું એક રશિયન તેલ ટેન્કર દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં પોતાનો માર્ગ બદલી નાખ્યો છે અને હવે ઝડપથી ભારત તરફ આવી રહ્યું છે. ટ્રેકિંગ ડેટા સૂચવે છે કે "એક્વા ટાઇટન" 21 માર્ચે ન્યૂ મેંગલોર કિનારે પહોંચવાનું છે. ટેન્કર "ઉરલ" તેલનો કાર્ગો લઈ જઈ રહ્યું છે, જે જાન્યુઆરીના અંતમાં બાલ્ટિક સમુદ્ર બંદર પર લોડ કરવામાં આવ્યું હતું. અહેવાલો અનુસાર, આ માર્ગ બંધ થયા પછી અને રશિયન તેલ ખરીદવા માટે અમેરિકા દ્વારા "મુક્તિ" આપવામાં આવ્યા પછી, તમામ મુખ્ય ભારતીય રિફાઇનર્સ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા માટે સક્રિય થઈ ગયા છે. ભારતીય રિફાઇનરીઓએ છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં રશિયા પાસેથી આશરે 30 મિલિયન બેરલ તેલ ખરીદ્યું છે. ભારતે અગાઉ સ્પષ્ટતા કરી છે કે તે ઊર્જા પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે વૈકલ્પિક સ્ત્રોતોની શોધ કરી રહ્યું છે અને તેની ઊર્જા જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેશે.