21 March, 2026 07:34 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ફાઇલ તસવીર (સૌજન્ય: મિડ-ડે)
ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલના હુમલાથી શરૂ થયેલ પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ વૈશ્વિક કટોકટીમાં ફેરવાઈ રહ્યું છે. વિશ્વભરના મોટાભાગના દેશો ઉર્જા સંકટની આરે છે, જેનાથી લાખો નાગરિકોના જીવ જોખમમાં મુકાયા છે. આ દરમિયાન, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે તેમનો દેશ હવે યુદ્ધનો ધીમે ધીમે અંત લાવવાનું વિચારી રહ્યો છે. ટ્રમ્પનું આ નિવેદન ત્યારે આવ્યું છે જ્યારે તેમણે અન્ય નાટો સભ્યો પર કટાક્ષ કર્યો હતો, તેમને કાયર ગણાવ્યા હતા, જ્યારે ઈરાનમાં યુદ્ધ સતત વધી રહ્યું છે. શનિવારે, ઈરાની મીડિયાએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે તેના નાતાન્ઝ પરમાણુ સુવિધા પર હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. યુએસ મીડિયા અનુસાર, ઈરાને હિંદ મહાસાગરમાં યુએસ અને બ્રિટિશ બેઝ ડિએગો ગાર્સિયાને નિશાન બનાવ્યું હતું.
યુએસ પ્રમુખે સોશિયલ મીડિયા સાઇટ ટ્રુથસોશિયલ પર દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા ઈરાનમાં તેના લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવાની નજીક છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો ઉલ્લેખ કરતા, ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેની સુરક્ષા હવે એવા દેશો દ્વારા સંભાળવી જોઈએ જે સ્ટ્રેટમાંથી તેલ આયાત કરે છે, કારણ કે તે હવે તેમની જવાબદારી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું, "અમે ઈરાનમાં અમારા ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત કરવાની ખૂબ નજીક છીએ. અમે હવે મધ્ય પૂર્વમાં અમારા ઓપરેશન્સ સમાપ્ત કરવાનું વિચારી રહ્યા છીએ." તેમણે પાંચ મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો પણ રજૂ કર્યા: ઈરાનની મિસાઈલ અને હવાઈ શક્તિ ક્ષમતાઓને નાબૂદ કરવી, તેહરાનને પરમાણુ ક્ષમતાઓ પ્રાપ્ત કરતા અટકાવવી અને ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં તેના સાથીઓનું રક્ષણ કરવું. જોકે, ટ્રમ્પે શાસન પરિવર્તનને તેમના ધ્યેય તરીકે સ્પષ્ટ કર્યું નથી.
ટ્રમ્પનું નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકાએ ઈરાનમાં બીજી મરીન ટુકડી મોકલી છે. વધુમાં, બ્રિટને ઈરાન પર હુમલો કરવા માટે હિંદ મહાસાગરમાં તેના લશ્કરી થાણાનો ઉપયોગ કરવાની પણ ઓફર કરી છે. આ મંજૂરી બાદ, ઈરાને બે બેલિસ્ટિક મિસાઈલ લોન્ચ કરી. જોકે, આ મિસાઈલો તેમના લક્ષ્યને ચૂકી ગઈ. ઈરાને અહેવાલ આપ્યો કે અમેરિકા અને ઈઝરાયલે તેના નાતાન્ઝ પરમાણુ સુવિધા પર હુમલો કર્યો હતો, જોકે ટેકનિકલ નિષ્ણાતોએ રેડિયેશન એક્સપોઝરની શક્યતાને નકારી કાઢી છે. ઇઝરાયલે હજુ સુધી આ હુમલા વિશે કોઈ માહિતી જાહેર કરી નથી.
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ચાલી રહેલી ચર્ચાથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેમણે કહ્યું, "હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સુરક્ષા અને દેખરેખની જવાબદારી તેનો ઉપયોગ કરતા બધા દેશોની છે. તે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની જવાબદારી નથી. જો આ દેશો વિનંતી કરે છે, તો અમે તેમની મદદ માટે આવી શકીએ છીએ, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં અમે ઇરાની ધમકીને દૂર કરી ચૂક્યા હોઈશું, તેથી તેની જરૂર રહેશે નહીં. એકવાર ઇરાની ધમકી દૂર થઈ જાય, પછી હોર્મુઝને સુરક્ષિત કરવું આ દેશો માટે એક સરળ લશ્કરી કાર્યવાહી હશે."
28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા આ યુદ્ધમાં 2,000 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલ સંયુક્ત રીતે અનેક ઇરાની શહેરો પર હુમલો કરી રહ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ત્રણ વખત ઇરાનના ટોચના નેતૃત્વને ખતમ કરવાનો દાવો કર્યો છે. હવે, કોઈ પણ નેતૃત્વ સંભાળવા તૈયાર નથી. બીજી તરફ, ઇઝરાયલે ઇરાન તેમજ લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહને નિશાન બનાવવાનું ચાલુ રાખ્યું. ત્યાં પણ લગભગ 1,000 લોકો માર્યા ગયા છે.
આ હુમલાઓના જવાબમાં, ઇરાને ખાડી દેશોમાં યુએસ અને ઇઝરાયલી ઠેકાણાઓને ભારે નિશાન બનાવ્યા. તેલ અને ગેસ સુવિધાઓ પરના હુમલાના જવાબમાં, તેહરાને કતાર, બહેરીન, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ જેવા દેશોમાં ઠેકાણાઓ પર હુમલો કર્યો. આનાથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ સંકટ વધુ વકરી ગયું. ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધું છે, ફક્ત એવા જહાજોને જ તેમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે જે ઈરાની સાથી છે અથવા યુદ્ધમાં તટસ્થ છે.
