12 June, 2026 03:46 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે રાજદ્વારી ગતિવિધિઓ તીવ્ર બની છે. ઈરાન દ્વારા તાજેતરમાં 22 અમેરિકાના લશ્કરી થાણાઓ પર કરવામાં આવેલા હુમલા બાદ આ ક્ષેત્રમાં તણાવ વધ્યો હતો. તેના જવાબમાં, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ ઈરાન સામે મોટા હુમલાની ચેતવણી આપી હતી. આ દરમિયાન, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં લાંબા સમય સુધી વિક્ષેપ વૈશ્વિક વેપાર અને ઉર્જા પુરવઠા પર અસર કરી રહ્યો છે. આ દરિયાઈ માર્ગ વિશ્વના લગભગ 25 ટકા ઇંધણના પરિવહન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. પરિણામે, અમેરિકાના અને તેના સાથી દેશો આ માર્ગને સુરક્ષિત રીતે ફરીથી ખોલવા માટે કામ કરી રહ્યા છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જો ઈરાન સાથે વાતચીત દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે કોઈ ઉકેલ ન આવે, તો અમેરિકાના વિવિધ રાષ્ટ્રોને સામેલ કરીને સંયુક્ત લશ્કરી દળ તહેનાત કરવાનું વિચારી રહ્યું છે. આ પ્રસ્તાવનો ઉદ્દેશ્ય દરિયાઈ ટ્રાફિકને સુરક્ષિત કરવાનો અને કમર્શિયલ જહાજોની અવરજવરને સુનિશ્ચિત કરવાનો હોવાનું કહેવાય છે. આ મુદ્દા પર એક મહત્ત્વપૂર્ણ બેઠક 19 જૂને ફ્રાન્સમાં યોજાવાની છે. આ બેઠકમાં ચર્ચામાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની પરિસ્થિતિ, દરિયાઈ સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા જેવા વિષયો પર ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે.
અમેરિકા અને તેના સાથી દેશો સંભવિત લશ્કરી કાર્યવાહીમાં ભારતને સામેલ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જોકે, ભારતે આ બાબતે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે, અમેરિકાને સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તેના લશ્કરી દળો તહેનાત કરશે નહીં. ભારતનું કહેવું છે કે આવા વિવાદો અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ વાતચીત અને રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા ઉકેલવા જોઈએ. ભારતે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે કોઈપણ લશ્કરી તહેનાતમાં ભાગ લેશે નહીં, પરંતુ તે પ્રાદેશિક શાંતિ અને સ્થિરતા ખાતર સંવાદને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે.
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્ચે ફ્રાન્સમાં આગામી બેઠકને મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ફ્રાન્સે કતાર, ઇજિપ્ત, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત સહિત અનેક દેશોને આ બેઠકમાં આમંત્રણ આપ્યું છે. અમેરિકા અને ભારત પણ ભાગ લેશે. આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સામાન્ય દરિયાઈ ટ્રાફિક માટે ફરીથી ખોલવાના વિકલ્પોની ચર્ચા કરવાનો છે. વધુમાં, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને દરિયાઈ માર્ગોની સલામતી સંબંધિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. ભારત આ બેઠકમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે પોતાનું વલણ રજૂ કરશે, જ્યારે લશ્કરી દળો તહેનાત કરવા સામે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યું છે.