04 October, 2026 09:11 PM IST | Washington | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (ફાઇલ તસવીર)
અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ (કાચા તેલ)ની ખરીદીના મુદ્દે ભારત પર ભારે ટૅરિફ લાદવાની ધમકી આપી છે. અમેરિકી કૉંગ્રેસમાં ભારત પર ૧૦૦ ટકા ટૅરિફ લાદવાની દરખાસ્ત કરતું બિલ પણ પસાર કરવામાં આવ્યું છે. આમ છતાં, ભારતે રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવ દરમિયાન, વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલનું મોટું સંકટ ઊભું થયું હતું, જેનાથી તેલનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો હતો. તે સમયે, રશિયાએ મોટા પાયે તેલનો પુરવઠો પૂરો પાડવા માટે પહેલ કરી અને ભારતની જરૂરિયાતો પૂરી કરવાનું વચન આપ્યું. જ્યારે ભારતના પડોશી દેશોમાં પરિસ્થિતિ ગંભીર હતી, ત્યારે પણ રશિયાએ માગ મુજબ ભારતને તેલનો પુરવઠો પૂરો પાડવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું.
વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત મૉસ્કો સાથે મજબૂત સંબંધો જાળવી રાખવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. બાહ્ય દબાણ હોવા છતાં, ભારત રશિયા સાથેના તેના વ્યૂહાત્મક અને વ્યાપારી સંબંધો ચાલુ રાખશે. ભારતે વૈશ્વિક મંચો પર વારંવાર કહ્યું છે કે તે જે પણ દેશ ઓછી કિંમતે તેલ આપશે તેની પાસેથી જ ખરીદી કરશે અને કોઈ તેને તેમ કરતા રોકી શકતું નથી.
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા પહેલા, ભારત રશિયા પાસેથી ખૂબ ઓછા પ્રમાણમાં તેલ ખરીદતું હતું. સંઘર્ષ શરૂ થયા બાદ, ભારતે રશિયા પાસેથી રાહત દરે મોટા પ્રમાણમાં તેલની આયાત કરવાનું શરૂ કર્યું, જેના પર અમેરિકાએ સખત વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને પણ નોંધ્યું છે કે ભારત રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે સતત પ્રયાસો કરી રહ્યું છે.
ભારત તેની ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે રશિયા અને અન્ય દેશો પર નિર્ભર છે. ઊર્જા સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપીને અને રાહત દરે રશિયા પાસેથી તેલ મેળવીને, ભારતે અમેરિકાના દબાણને અવગણવાનું પસંદ કર્યું છે. ભારત દ્વારા લેવામાં આવેલા આ સ્વતંત્ર વલણને વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા માટે એક મોટા ઝટકા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં તણાવ વચ્ચે, હોરમઝની સામુદ્રધુનીની સ્થિતિ ચિંતાનો વિષય બની રહી છે. વધતા તણાવ અને આ વિસ્તારમાં ઓઈલ ટૅન્કરો પર હુમલાના અહેવાલોને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠા અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત છે. પરિણામે, આંતરરાષ્ટ્રીય ઓઈલ બજારમાં ભાવમાં સતત વધઘટ જોવા મળી રહી છે. તેની અસર ભારતમાં ઈંધણના ભાવ પર પણ પડી રહી છે.
