યૂરોપીય ગૅસની કિંમતમાં 35 ટકાનો ઉછાળો, ઈરાનના એક હુમલાએ વધારી વિશ્વની ચિંતા

ઈરાને કતારના રાસ લાફાન ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર સહિત પડોશી દેશોમાં ઊર્જા સુવિધાઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા, જેના કારણે LNG સુવિધાઓને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવની અસર હવે વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. ગલ્ફ ઊર્જા સુવિધાઓ પર ઈરાનના હુમલાને પગલે વૈશ્વિક તેલ અને કુદરતી ગેસના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો. ગુરુવારે યુરોપિયન બેન્ચમાર્ક ગેસ ફ્યુચર્સમાં લગભગ 35 ટકાનો વધારો થયો, જેના કારણે બજારોમાં ઉથલપાથલ મચી ગઈ. યુદ્ધ શરૂ થયા પછી આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બેન્ચમાર્ક, બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં લગભગ 60 ટકાનો વધારો થયો છે.

તાજેતરના ઉછાળાનું કારણ શું છે?

ખરેખર, ઈરાને કતારના રાસ લાફાન ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર સહિત પડોશી દેશોમાં ઊર્જા સુવિધાઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા, જેના કારણે ત્યાં LNG સુવિધાઓને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું. આ પ્લાન્ટ વૈશ્વિક LNG પુરવઠાના આશરે 20 ટકા ઉત્પાદન કરે છે, જેના કારણે તેની અસર વિશ્વભરમાં ચિંતાનું કારણ બની છે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં, ડ્રોન હુમલા બાદ આ પ્લાન્ટમાંથી પુરવઠો બંધ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તાજેતરના હુમલાઓએ પરિસ્થિતિને વધુ વણસી છે.

રાસ લાફાન કતારનું મુખ્ય LNG ઉત્પાદન કેન્દ્ર છે, જે મુખ્ય ગેસ પ્રોસેસિંગ, રિફાઇનિંગ અને વીજ ઉત્પાદન સુવિધાઓ ધરાવે છે. તેનું બંદર વિશ્વના સૌથી મોટા ઔદ્યોગિક ઉર્જા સંકુલોમાંનું એક છે અને વિશ્વનું સૌથી મોટું LNG નિકાસ ટર્મિનલ ધરાવે છે. વધુમાં, અબુ ધાબીના હબ્શાન ગેસ પ્લાન્ટને પણ હુમલામાં કાટમાળ પડવાથી નુકસાન થયું હતું અને તેને બંધ કરવો પડ્યો હતો, જેના કારણે પુરવઠામાં વધુ દબાણ આવ્યું હતું.

યુરોપ માટે તણાવ

આ તણાવ, ખાસ કરીને યુરોપ માટે, એવા સમયે આવે છે જ્યારે તેની સ્ટોરેજ ટાંકીઓ પહેલેથી જ ખાલી છે. આનો અર્થ એ છે કે આ ઉનાળામાં આ ટાંકીઓને ફરીથી ભરવા માટે તેને વધુ LNG કાર્ગો ખરીદવા પડશે, જેના કારણે તેને દુર્લભ ઉપલબ્ધ પુરવઠા માટે એશિયન ખરીદદારો સાથે સ્પર્ધા કરવી પડશે. ગ્લોબલ રિસ્ક મેનેજમેન્ટના મુખ્ય વિશ્લેષક આર્ને લોહમેન રાસમુસેને જણાવ્યું હતું કે, "કતારમાંથી LNG પુરવઠો સૈદ્ધાંતિક રીતે મહિનાઓ સુધી અને સૌથી ખરાબ કિસ્સામાં, વર્ષો સુધી બંધ કરી શકાય છે. ગેસ બજાર માટેનું સંકટ ફક્ત યુદ્ધના અંત અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના ફરીથી ખોલવા સાથે સમાપ્ત થશે નહીં."

ટ્રમ્પની ચેતવણી

તાજેતરના હુમલાઓ વચ્ચે, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપી છે. ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી હતી કે જો કતાર પર ફરીથી હુમલો કરવામાં આવશે, તો તેઓ તેના સમગ્ર ગેસ ક્ષેત્રને ઉડાવી દેશે, એક એવી સિદ્ધિ જેની ઈરાને ક્યારેય કલ્પના પણ કરી નથી. ટ્રમ્પે કહ્યું, "હું આટલા મોટા પાયે હિંસા અને વિનાશને મંજૂરી આપવા માંગતો નથી કારણ કે તેના ઈરાનના ભવિષ્ય માટે લાંબા ગાળાના પરિણામો આવશે." દરમિયાન, અહેવાલો સૂચવે છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર તેલ પુરવઠો વધારવાના માર્ગો શોધી રહ્યું છે. આ સંદર્ભમાં, યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે વેનેઝુએલા પરના પ્રતિબંધો હળવા કર્યા છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકન કંપનીઓને વેનેઝુએલાની સરકારી તેલ અને ગેસ કંપની સાથે વ્યવસાય કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.