ઈરાન સાથે શાંતિ કરાર લગભગ તૈયાર? ટ્રમ્પના દાવા બાદ દુનિયાભરમાં ચર્ચા તેજ

Trump Iran Deal News: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયલ અને અન્ય સાથી દેશો સાથેની વાતચીત બાદ ઈરાન સાથે શાંતિ કરાર મોટાભાગે નક્કી થઈ ગયો છે. ટ્રમ્પના મતે, ઔપચારિક જાહેરાત પહેલાં કરારની અંતિમ વિગતો પર ચર્ચા થઈ રહી છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ફાઇલ તસવીર (સૌજન્ય: મિડ-ડે)

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયલ અને અન્ય સાથી દેશો સાથેની વાતચીત બાદ ઈરાન સાથે શાંતિ કરાર મોટાભાગે નક્કી થઈ ગયો છે. ટ્રમ્પના મતે, ઔપચારિક જાહેરાત પહેલાં કરારની અંતિમ વિગતો પર ચર્ચા થઈ રહી છે. ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, ઈરાન અમેરિકા સાથેના પ્રસ્તાવિત કરાર હેઠળ અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમનો પોતાનો ભંડાર છોડી દેવા માટે સૈદ્ધાંતિક રીતે સંમત થયો છે.

ટ્રમ્પે ટ્રુથ સોશિયલ પર એક પોસ્ટમાં કહ્યું હતું કે, "યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાન અને યાદીમાં સામેલ અન્ય વિવિધ દેશો વચ્ચે એક કરારને મોટાભાગે અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે." તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે તેમણે ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ સાથે અલગથી વાત કરી હતી, જે ખૂબ જ સારી રહી.

કરાર હજુ સુધી અંતિમ સ્વરૂપ પામ્યો નથી

તેમણે તેને શાંતિ સંબંધિત સમજૂતી કરાર તરીકે વર્ણવ્યું હતું, જેને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઈરાન અને શનિવારની વાતચીતમાં સામેલ અન્ય દેશો દ્વારા અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું બાકી છે.

ઈરાને શું કહ્યું?

ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બાઘાઈએ જણાવ્યું હતું કે, "આ તબક્કે, અમારું ધ્યાન લાદવામાં આવેલા યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા પર છે. અમારો હેતુ પહેલા 14-મુદ્દાના કરાર પર કરાર પર પહોંચવાનો છે. ચર્ચા થઈ રહેલા મુદ્દાઓ મુખ્યત્વે યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના હેતુથી છે (જે લેબનોન સહિત તમામ મોરચાઓને આવરી લે છે). મુખ્ય વિષયોમાં યુએસ દરિયાઈ હુમલાઓને અટકાવવા, અથવા જેને તેઓ પોતે નૌકાદળ નાકાબંધી કહે છે, અને ઈરાનની જપ્ત કરેલી સંપત્તિને મુક્ત કરવા સંબંધિત અન્ય મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે."

યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ એમ પણ કહ્યું હતું કે પ્રસ્તાવિત કરાર હેઠળ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવામાં આવશે. જોકે, ઈરાને ટ્રમ્પના દાવાને ફગાવી દીધો હતો, અને કહ્યું હતું કે તેહરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ જાળવી રાખશે.

અહેવાલો અનુસાર, ઈરાન ફક્ત યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે પસાર થતા જહાજોની સંખ્યા પરત કરવા સંમત થયું છે, પરંતુ આનો કોઈ અર્થ એ નથી કે યુદ્ધ પહેલાની જેમ `મુક્ત માર્ગ` ફરી શરૂ થશે.

પરમાણુ શાંતિ સોદો?

ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, ઈરાન અમેરિકા સાથેના પ્રસ્તાવિત કરાર હેઠળ અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમનો પોતાનો ભંડાર છોડી દેવા માટે સૈદ્ધાંતિક રીતે સંમત થયો છે.

બે અમેરિકી અધિકારીઓને ટાંકીને, અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેહરાને તેના યુરેનિયમ ભંડારને છોડી દેવા માટે પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે, જોકે આમ કરવાની ચોક્કસ પ્રક્રિયાની ચર્ચા ઔપચારિક પરમાણુ વાટાઘાટો દરમિયાન પછીથી કરવામાં આવશે.

યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટેની ચર્ચામાં ઈરાનના સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારનો મુદ્દો વોશિંગ્ટનની મુખ્ય માંગણીઓમાંની એક રહી છે.