26 March, 2026 03:46 PM IST | Hormuz Strait | Gujarati Mid-day Online Correspondent
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (તસવીર સૌજન્ય મિડ-ડે)
Hormuz Strait: વિશ્વના ક્રૂડ ઓઇલનો આશરે 20 ટકા હિસ્સો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. 28 ફેબ્રુઆરીએ યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરી દીધો છે. જોકે, ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અરાઘચીએ જણાવ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ભારત, ચીન, પાકિસ્તાન, ઇરાક અને રશિયા માટે ખુલ્લો રહે છે.
ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર ટોલ વસૂલવા માટે કાયદો ઘડવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ માહિતી ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સીઓ, ફાર્સ અને તસ્નીમ દ્વારા આપવામાં આવી હતી. અલ જઝીરાએ આ બે એજન્સીઓને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે "ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર ટોલ વસૂલવા માટે કાયદો તૈયાર કરી રહ્યું છે." અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ઈરાની સંસદ એક ડ્રાફ્ટ કાયદો પસાર કરવાની તૈયારી કરી રહી છે જે અધિકારીઓને આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતા જહાજો પર ફી વસૂલવાની મંજૂરી આપશે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી ટોલ વસૂલવાની સંસદની નાગરિક બાબતોની સમિતિના અધ્યક્ષ દ્વારા પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ દરખાસ્તનો મુસદ્દો તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે અને ટૂંક સમયમાં કાયદાકીય કાનૂની ટીમ દ્વારા તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે. અહેવાલ મુજબ, અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "આ યોજના હેઠળ, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે ફી વસૂલવી પડશે."
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે એક ઈરાની અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, "આ યોજના હેઠળ, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે ફી વસૂલવી પડશે." અધિકારીનું નામ જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી. લેરિન રિપોર્ટમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે, "આ સંપૂર્ણપણે સ્વાભાવિક છે. અન્ય કોરિડોરની જેમ, જ્યારે માલ કોઈ દેશમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે ફી ચૂકવવામાં આવે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પણ એક કોરિડોર છે. અમે તેની સલામતી સુનિશ્ચિત કરીએ છીએ, અને તેથી, જહાજો અને ટેન્કરો માટે ફી ચૂકવવી સ્વાભાવિક છે."
ગ્લોબલ શિપિંગ મોનિટરિંગ એજન્સીઓનો દાવો છે કે ઈરાને કેટલાક જહાજો પાસેથી ડૉલર 2 મિલિયન સુધીની ફી વસૂલ કરી છે. તેઓ કહે છે કે ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ફી વસૂલીને આશરે ડૉલર 75 બિલિયન એકત્ર કરવાની યોજના ધરાવે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા માટે એક મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે અને ક્રૂડ ઓઇલ અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) સહિત લગભગ 20 ટકા ઉર્જા પુરવઠો પૂરો પાડે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના અવરોધથી ભારત, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકા જેવા પશ્ચિમ એશિયાઈ દેશો પર ગંભીર અસર પડી છે. જો કે, ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનના મિત્ર દેશો, જેમ કે ચીન, ભારત, પાકિસ્તાન, ઇરાક અને રશિયાના જહાજો માટે કોઈ અવરોધો નથી.