° °

આજનું ઇ-પેપર
Tuesday, 09 August, 2022


Peter Brook:મહાભારત દ્વારા યુદ્ધની પીડા જીવંત કરનાર `પદ્મશ્રી` બ્રુકનું નિધન

04 July, 2022 01:11 PM IST | Mumbai
Gujarati Mid-day Correspondent | feedbackgmd@mid-day.com

બ્રુક માટે `વિશ્વ એક રંગમંચ` માત્ર જુમલા નહોતો, પણ તે સ્કૂલ, હૉસ્પિટલ, ફેક્ટ્રી, ખાણ કે જિમ જેવી કોઈપણ જગ્યાને રંગમંચ બનાવી દેતા હતા.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જાણીતા નિર્દેશક તેમજ થિયેટર (રંગમંચ) દિગ્ગજ પીટર સ્ટીફન પૉલ બ્રુકે લંડનમાં 97 વર્ષની ઉંમરે અંતિમ શ્વાસ લીધા. બ્રુક માટે `વિશ્વ એક રંગમંચ` માત્ર જુમલા નહોતો, પણ તે સ્કૂલ, હૉસ્પિટલ, ફેક્ટ્રી, ખાણ કે જિમ જેવી કોઈપણ જગ્યાને રંગમંચ બનાવી દેતા હતા.

1985માં વિયેતનામમાં યુદ્ધ ચાલતો હતો ત્યારે બ્રુકે પેરિસમાં મહાભારતને રંગમંચ પર રજૂ કરી. લગભગ 9 કલાક દર્શકો એકીટશે નાટક જોતા રહ્યા. આખરે બ્રુકે પૂછ્યું કે શું યુદ્ધ સંઘર્ષ ખતમ કરી શકે છે? શું ખરેખર નેતાઓ અને લોકો પાસે શાંતિ અને યુદ્ધ વચ્ચે કોઈ એકની પસંદગીનો વિકલ્પ હોય છે? તો આખું વિશ્વ દંગ રહી ગયું. બ્રુક કહેતા કે, દરરોજ વિશ્વમાં મૂર્ખતાપૂર્ણ યુદ્ધથી થતી પીડા અને દહેશત વિશે સાંભળો છો. મહાભારત કરોડો મૃતદેહોની વાત છે અને સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે યુધિષ્ઠિર અંતમાં કહે છે કે, "આ જીત એક હાર છે." એ જ યુદ્ધની ખરી હકિકત છે. 2021માં ભારત સરકારે તેમને પદ્મશ્રી દ્વારા સન્માનિત કર્યા હતા.

દરેક મંચ પર રચાયા તિલિસ્મ...
ધ એમ્પ્ટી સ્પેસમાં બ્રુકે લખ્યું, મને કોઈપણ ખાલી જગ્યા આપી જે, હું તેને સ્ટેજ બનાવી દઈશ. પ્રકાશ, કલર્સ અને નવોન્મેષી રીતથી તે નિરુપયોગી જગ્યાને પણ બહેતરીન મંચમાં પરિવર્તિત કરી દેતા હતા. 1970માં તેમણે સ્ટ્રેટફૉર્ડ પ્રૉડક્શન માટે શેક્સપિયરના એ મિડસમર નાઈટ્સ ડ્રીમ નાટકનું નિર્દેશન કર્યું. આના દ્રશ્યોમાં તેમણે માત્ર સફેદ કલરનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

વ્યાવસાયિકતાની સામે નમ્યા નહીં
બ્રુક વ્યાવસાયિકતા સામે ન નમવાની જિદને કારણે સામાન્ય લોકો વચ્ચે લોકપ્રિય થઈ શક્યા નહીં. બ્રુક અંતિમ દિવસો સુધી પણ કામ કરતા રહ્યા. 2017માં પ્રકાશિત ટિપ ઑફ દ ટંગ પુસ્તકમાં બ્રુક લખે છે, થિયેટરની દરેક શૈલી, ડૉક્ટર પાસે જવા જેવી છે.

કિશોરાવસ્થામાં ફિલ્મો સાથે જોડાયા
21 માર્ચ, 1925 લંડનમાં જન્મેલા બ્રુકના પિતા એક કંપનીના નિદેશક હતા અને મા વિજ્ઞાની. માત્ર 16 વર્ષની ઉંમરે સ્કૂલ છોડીને તે ફિલ્મ સ્ટૂડિયો સાથે જોડાયા. ઑક્સફૉર્ડમાંથી અંગ્રેજી તેમજ વિદેશી ભાષાઓમાં સ્નાતક થયા.

04 July, 2022 01:11 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent

અન્ય લેખો

ઈન્ટરનેશનલ સમાચાર

આ કંપનીને જોઈએ છે સૌથી વધારે ઊંઘ લેનાર કર્મચારી, સાથે મળશે આ ખાસ સુવિધાઓ

કંપનીની જૉબ પોસ્ટિંગ પ્રમાણે, સારા ઉમેદવાર પાસે `અસામાન્ય ઊંઘની ક્ષમતા, જેટલું શક્ય હોય તેટલી ઊંઘ લેવાની ઇચ્છા અને કોઈપણ માધ્યમ દ્વારા ઊંઘવાની ક્ષમતા` હોવી જોઈએ. 

09 August, 2022 03:10 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ઈન્ટરનેશનલ સમાચાર

FBIએ ટ્રમ્પના માર-એ-લાગો ફ્લોરિડાવાળા નિવાસસ્થાને પાડ્યો દરોડા, તિજોરી તોડી

આ આપણા દેશ માટે ખરાબ સમય છે કારણકે ફ્લોરિડાના પામ બીચમાં માર-એ-લાગોના મારા સુંદર ઘરે એફબીઆઇ એજન્ટના એક મોટા સમૂહે ઘેરાબંધી કરી, દરોડા પાડ્યા અને તેને તાબે લીધો છે.

09 August, 2022 02:21 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
ઈન્ટરનેશનલ સમાચાર

પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવવધારાને લઈને બંગલાદેશીઓ ભડક્યા

બંગલાદેશ સ્વતંત્ર થયા બાદ ફ્યુઅલના ભાવમાં થયેલો આ સૌથી મોટો વધારો છે

09 August, 2022 09:48 IST | Dhaka | Gujarati Mid-day Correspondent

This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK