° °

આજનું ઇ-પેપર
Friday, 09 December, 2022


અર્લી મેનોપૉઝની જેમ હાર્ટ-ડિસીઝ પણ વારસાગત આવશે?

13 September, 2022 02:30 PM IST | Mumbai
Dr. Bipeenchandra Bhamre | askgmd@mid-day.com

મારી મમ્મીને ૫૮ વર્ષની ઉંમરે હાર્ટ-અટૅક આવેલો અને હાર્ટ-ડિસીઝ સાથે તે ૬૫ વર્ષે મૃત્યુ પામી છે. શું હાર્ટ-ડિસીઝ પણ મને વારસાગત મળશે? જો મારે એનાથી બચવું હોય તો હું શું કરું? 

પ્રતીકાત્મક તસવીર સૌજન્ય : આઇસ્ટૉક ઓ.પી.ડી.

પ્રતીકાત્મક તસવીર સૌજન્ય : આઇસ્ટૉક

મારી ઉંમર ૪૨ વર્ષ છે અને મને મેનોપૉઝ શરૂ થઈ ગયો છે. પિરિયડ્સ આઠ વર્ષની ઉંમરથી ચાલુ થઈ ગયેલા. મારે બે બાળકો છે. મારાં મમ્મીને પણ ૪૭ વર્ષની ઉંમરે મેનોપૉઝ આવી ગયેલો. એટલે કદાચ વારસાગત રીતે મને પણ આવી ગયો છે એમ ડૉક્ટરો માને છે. જોકે મારી મમ્મીને ૫૮ વર્ષની ઉંમરે હાર્ટ-અટૅક આવેલો અને હાર્ટ-ડિસીઝ સાથે તે ૬૫ વર્ષે મૃત્યુ પામી છે. શું હાર્ટ-ડિસીઝ પણ મને વારસાગત મળશે? જો મારે એનાથી બચવું હોય તો હું શું કરું? 
 
વર્ષો સુધી મેડિકલ સાયન્સ એવું માનતું આવ્યું છે કે પ્રોજેસ્ટેરોન અને એસ્ટ્રોજન એ બંને હૉર્મોન્સ સ્ત્રીના હૃદયના રક્ષક છે. જ્યાં સુધી સ્ત્રીના શરીરમાં આ હૉર્મોન્સની પૂરતી માત્રા છે ત્યાં સુધી તેને હાર્ટ-ડિસીઝ અને ખાસ કરીને કૉરોનરી આર્ટરી ડિસીઝ થવાની શક્યતા ઘટી જાય છે. આમ સામાન્ય ભાષામાં કહીએ તો જ્યાં સુધી પિરિયડ્સ ચાલુ છે ત્યાં સુધી સ્ત્રીઓ પર હાર્ટ-પ્રૉબ્લેમનું રિસ્ક ઓછું રહે છે. પુરુષોમાં આવું કોઈ કવચ જોવા મળતું નથી. જોકે જેવો મેનોપૉઝનો સમય શરૂ થાય એટલે સ્ત્રી અને પુરુષ બંને પર આ રિસ્ક સમાન થઈ જાય છે. પુરુષ પર હાર્ટ-ડિસીઝનું રિસ્ક જેટલું રહે છે એટલું જ મેનોપૉઝ પછી સ્ત્રી પર રહે છે. 

અર્લી મેનોપૉઝને કારણે તમે અત્યારે નાની ઉંમરમાં જ પુરુષોની બરાબર આવી ગયાં છો. એટલે કે હવે તમારે વધુ સતર્ક રહેવાની જરૂર રહે છે. હાર્ટ-ડિસીઝ વારસાગત આવી શકે છે એમાં બે મત નથી; પરંતુ એને આવતાં રોકવો એ પણ આપણા જ હાથમાં છે, કારણ કે એ ટ્રિગર એમ ને એમ નથી થતું. લાઇફસ્ટાઇલ બાબતે કાળજી રાખવાથી એનાથી બચી શકાય છે. મમ્મીની જેમ તમને અર્લી મેનોપૉઝ થયો એટલે હાર્ટ-ડિસીઝ પણ આવશે જ એમ માની લેવાની જરૂર નથી. ઊલટું એ ન આવે એ માટે મેટાબૉલિક ડિસઑર્ડરથી દૂર રહેવાનું છે. વજન એકદમ માફકસર રાખવું. એ માટે ખાનપાન, રહેણીકરણી અને એક્સરસાઇઝ પર ફોકસ કરો. સ્ટ્રેસથી દૂર રહો અને સાત-આઠ કલાકની પૂરતી ઊંઘ લો. સમયાંતરે ફુલ બૉડી ચેક-અપ કરાવતા રહેવું. ખાસ કરીને લાઇફસ્ટાઇલ એવી રાખવી કે હાઈ બ્લડ-પ્રેશર કે કૉલેસ્ટરોલ કે ડાયાબિટીઝ જેવી તકલીફો તમને નડે નહીં. આ રોગને કારણે હાર્ટ-ડિસીઝનું રિસ્ક બેવડાય છે. સતર્કતા રાખશો તો હાર્ટ-ડિસીઝથી ચોક્કસ બચી શકશો. 

13 September, 2022 02:30 PM IST | Mumbai | Dr. Bipeenchandra Bhamre

અન્ય લેખો

હેલ્થ ટિપ્સ

બાળક ખૂબ ધમાલિયું છે તો શું કરું?

બને કે તમારા બાળકને અટેન્શન ડેફિસિટ હાઇપર ઍક્ટિવિટી ડિસઑર્ડર હોય, કારણ કે તમે સૂચવેલાં લક્ષણો આ રોગ તરફ જ ઇશારો કરે છે

09 December, 2022 03:43 IST | Mumbai | Dr. Pradnya Gadgil
હેલ્થ ટિપ્સ

શુગર-ફ્રી ચ્યવનપ્રાશ વધુ સારો?

ડાયાબિટીઝના દરદીઓ માટે આ બેસ્ટ છે પણ એમાં કયું ગળપણ વપરાય છે અને એ કેમ જરૂરી છે એ સમજ્યા વિના જ આ ચીજને શુગર-ફ્રી કરી દેવાથી એ ઔષધ નહીં, ઉપાધિજનક થઈ શકે છે

07 December, 2022 03:25 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent
હેલ્થ ટિપ્સ

ડેન્ચર સાચવવાની ૧૦ ટિપ્સ

મોટી ઉંમરે નકલી દાંતનું ચોકઠું પહેરવાનું આવે તો એની પણ કાળજી લેવી જરૂરી છે નહીંતર મોઢાના ઇન્ફેક્શનથી લઈને પોષક તત્ત્વોની કમી સુધીની ઘણી તકલીફો આવી શકે છે. ચાલો, જાણીએ ચોકઠું લાંબું ચાલે અને કનડે નહીં એ માટે કેવી કાળજી રાખવી જરૂરી છે એ

07 December, 2022 03:17 IST | Mumbai | Jigisha Jain

This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK