° °

આજનું ઇ-પેપર
Wednesday, 01 February, 2023


જીવ જશે ત્યારે પંચમહાભૂત પોતપોતાનો હિસ્સો લઈ જ લેશે

01 December, 2022 04:45 PM IST | Mumbai
Morari Bapu

પંચમહાભૂત એટલે કે પૃથ્વી, આકાશ, વાયુ, અગ્નિ અને પાણી

પ્રતીકાત્મક તસવીર (સૌજન્ય : આઇસ્ટૉક) માનસ ધર્મ

પ્રતીકાત્મક તસવીર (સૌજન્ય : આઇસ્ટૉક)

આપણું આ શરીર પંચમહાભૂતથી બનેલું છે. આ જીવ જ્યારે જશે, આ જીવ જ્યારે શરીર છોડશે ત્યારે પંચમહાભૂત એટલે કે પૃથ્વી, આકાશ, વાયુ, અગ્નિ અને પાણી પોતપોતાનો હિસ્સો પાછો લઈ લેવાના છે. જો આપણી પાસે પંચમહાભૂતના ખોળિયામાં આપણું કંઈ જ નથી તો પછી ચપટી વગાડીને મોજ કરી લેવામાં, જીવનને ખુશી-ખુશી જીવવામાં જ શાણપણ છે. ગઈ કાલે પેલા રાજા અને પુરુષની જે વાત કરી કે જ્ઞાતિજમણ દરમ્યાન પેલો માણસ પ્રેમથી ચપટી વગાડતો બધા વચ્ચે ફરતો હતો અને જ્ઞાતિના વડીલોએ એવા વર્તન માટે તેને ટકોર કરી ત્યારે તેણે આ જ જવાબ આપ્યો હતો.

‘મુગટથી લઈને મોજડી સુધી કશું જ મારું નથી. આ નાતજમણના રૂપિયા પણ મારા નથી. મારી માત્ર એક ચપટી છે જે વગાડીને આનંદ કરું છું.’

આ બોધ જેને યાદ રહે તે બીજાના દુખે દુખી તો થઈ શકશે અને સાથોસાથ તે બીજાના સુખે સુખી પણ થઈ શકશે અને બીજાના સુખમાં સહભાગી બનીને તેના સુખમાં વધારો પણ કરી શકે. આવી વ્યક્તિ પોતાના દુઃખની કસોટીમાં તો ઉત્તિર્ણ થશે, પણ સાથોસાથ સુખની કસોટીમાં પણ એટલી જ સારી રીતે ઉત્તિર્ણ થઈ અન્યના ચહેરા પર સ્મિત લાવવાનું કામ કરે છે.

હવે વાત આવે છે ભક્તના ત્રીજા લક્ષણની. જે પોતાના ગુણને પ્રભુના ગુણ ગણે અને અવગુણ પોતાના અંગત માને.

બહુ સરસ વાત છે. આ વાતને ખાસ સમજજો. સારું એ બધું તારું, ખરાબ એ બધું મારું. આવું માનવા માટે બહુ મોટું મન જોઈએ અને એ મન બિલકુલ ભારરહિત હોય. ભગવાન શંકરાચાર્ય વિવેક ચુડામણિમાં કહે છે કે જગતમાં ત્રણ વાત ખૂબ કઠિન છે. આ ત્રણ વાત કઈ એ જાણવું જોઈએ. પહેલી છે, મનુષ્યનો અવતાર. બીજી છે, મનમાં મુક્તિની ચાહના જાગવી અને ત્રીજી અગત્યની વાત છે, મહાપુરુષનો સંગ. 

જે જીવને મનુષ્યનો અવતાર મળે અને મહાપુરુષનો સંગ થાય તો મુક્તિની ચાહના એટલે મુમુક્ષા જાગે અને જે માણસમાં મુક્તિની ઝંખના જાગે તે પોતાના તમામ સદ્ગુણોને ઈશ્વરના સદ્ગુણ અને પોતાના કોઈ અવગુણ હશે તો એમાં અન્યનો દોષ કાઢવાને બદલે તે પોતાનો દોષ છે એમ માનશે અને આ પ્રકારની માન્યતા ધરાવનારના હૃદયમાં ઈશ્વરને નિવાસ કરવાની વાત વાલ્મીકિ કહે છે. આ ત્રણ વાત અને ત્રણેય વાતનો જીવનમાં સમયસર અમલ થવો એ પણ ઈશ્વર કૃપાથી સહેજ પણ ઊતરતી વાત નથી.

(આ લેખોમાં રજૂ થયેલાં મંતવ્યો લેખકનાં અંગત છે, ન્યુઝપેપરનાં નહીં.)

01 December, 2022 04:45 PM IST | Mumbai | Morari Bapu

અન્ય લેખો

એસ્ટ્રોલૉજી

પંચતત્ત્વમાં પાંચ તત્ત્વો ભળે તો પવનપુત્રનો સાક્ષાત્કાર થાય

પશુની સેવા, પક્ષીની સેવા, વૃક્ષોની સેવા અને હું તો ત્યાં સુધી કહીશ કે માત્ર સજીવ નહીં, પરંતુ નિર્જીવની પણ સેવા થવી જોઈએ.

01 February, 2023 05:02 IST | Mumbai | Morari Bapu
એસ્ટ્રોલૉજી

Jaya Ekadashi : આજના દિવસે કરશો આ કામ તો પરિવાર પર થશે લક્ષ્મીનો વરસાદ

આજે ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની પૂજા કરવાથી થશે લાભ

01 February, 2023 12:56 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
એસ્ટ્રોલૉજી

સમૃદ્ધિ જોઈતી હોય તો કડવાં પગલાંની તૈયારી રાખવી પડે

બીજા દેશોની તુલનામાં આપણી પાસે નિવૃત્ત પશુઓની ઘણી મોટી સંખ્યા છે અને ઉત્પાદક પશુઓની ઉત્પાદકતા ઘણી ઓછી છે.

31 January, 2023 05:40 IST | Mumbai | Swami Satchidananda

This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK