કમર્શિયલ રિયલ્ટીની ચડતી

મુંબઈમાં રેસિડેન્શિયલ પ્રૉપર્ટીના ભાવ લગભગ ત્રીસ ટકા અને કમર્શિયલ પ્રૉપર્ટીના ભાવ આશરે દસથી પંદર ટકા જેટલા વધ્યા છે. શહેરની દક્ષિણ તરફના કફ પરેડથી લઈને ઉત્તર તરફ ગોરેગામ-મલાડનાં ઑફિસ-કૉમ્પ્લેક્સિસ સુધી આખા શહેરમાં વિસ્તાર કોઈ પણ હોય, ભાવવધારો ચોખ્ખો દેખાઈ રહ્યો છે ત્યારે આ ટ્રેન્ડ પર એક નજર

comercialખાસ વિસ્તારની જરૂર

ટાપુઓ ધરાવતું આ શહેર વેપારી સેક્ટરમાં થયેલા ધારદાર વધારાનું સાક્ષી છે. દક્ષિણ મુંબઈનો એક બ્રોકર પોતાનું નામ ન આપવાની શરતે કહે છે, ‘પ્રીમિયમ એટલે કે સારામાં સારી ઑફિસની જગ્યાઓનો દર સરેરાશ ૨૦,૦૦૦થી ૨૫,૦૦૦ રૂપિયા સ્ક્વેરફૂટદીઠ થવા લાગ્યો છે. નરીમાન પૉઇન્ટથી વરલી સુધીના આખા વિસ્તારમાં લગભગ આ જ દર ચાલી રહ્યો છે. જોકે તાડદેવ, મુંબઈ સેન્ટ્રલ, ગ્રાન્ટ રોડ અને લોઅર પરેલના અમુક હિસ્સામાંના ખાસ અવિકસિત વિસ્તાર એના કરતાં લગભગ પચીસ ટકા ઓછો ભાવ ધરાવે છે; પણ છેવટનો ભાવ તો બિલ્ડિંગ કેવું છે અને એ કયા વિસ્તારમાં આવેલું છે એ પ્રમાણે જ હોય છે. કફ પરેડથી વરલી સુધીનો આખો પટ શહેરનું આર્થિક કેન્દ્ર અને કમર્શિયલ હબ થઈ ગયાં છે અને એ આખો વિસ્તાર કૉર્પોરેટ હાઉસનો મુખ્ય મથક બની ગયો છે.’

કમર્શિયલ હૉટ-સ્પૉટ્સ

આ બાજુ નરીમાન પૉઇન્ટ અને ચર્ચગેટ વિદેશી ઑફિસો તેમ જ કન્સલ્ટન્સી માટેના ખાસ પસંદગીના વિસ્તાર ગણાય છે; પણ ઓફિસ માટે જેમને મોટી જગ્યા જોઈતી હોય તેઓ પરેલ, એલ્ફિન્સ્ટન રોડ અને લોઅર પરેલ જેવા વિસ્તારોમાં જ્યાં મિલની જગ્યા પર ઑફિસો બની રહી છે ત્યાં મોટી-મોટી જગ્યાઓ શોધી ઑફિસ બનાવવાનું પસંદ કરે છે.

રિયલ્ટી કન્સલ્ટન્ટ પ્રતીક મહેતા કહે છે, ‘જ્યાં નવું કામકાજ કરી વિકાસ થઈ રહ્યો છે ત્યાં દાખલા તરીકે સેન્ટ્રલ મુંબઈમાં કૉર્પોરેટ્સ પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે ઑફિસ બનાવી શકે છે. હાલના દક્ષિણ મુંબઈના વિસ્તારમાં પહેલેથી ઊભી થયેલી ઑફિસોમાં આ બાબત શક્ય નથી બનતી. બીજી બાજુ દક્ષિણ મુંબઈની ઑફિસો પાસે સરકારી ઑફિસો, ર્કોટ અને આર્થિક કેન્દ્રો છે એટલે ત્યાં સૌથી વધુ કન્સલ્ટન્સી અને કાયદાને લગતો વ્યવસાય આકર્ષિત થાય છે અને એનો સારોએવો લાભ મળે છે.’

દક્ષિણ મુંબઈની કમર્શિયલ ઇમારતોની ઉપનગરનાં નવાં કમર્શિયલ બિલ્ડિંગો સાથે સરખામણી કરીએ તો ઉપનગરની આ ઇમારતો વધુ ટેક્નૉલૉજીની સાથે વધુ સગવડ ધરાવનારી હોય છે.

રીટેલ ડ્રાઇવર

ફક્ત મોટી-મોટી ઑફિસનાં જ ભાડાં નહીં, છૂટક વેપાર કરતી કમર્શિયલ જગ્યાઓના ભાવ પણ વધ્યા છે. રિયલ્ટી કન્સલ્ટન્ટ મૃગાંક શર્મા કહે છે, ‘શહેરમાં ઑર્ગેનાઇઝ્ડ રીટેલ વ્યવસાય ખૂબ જ વધુપડતો ફેલાઈ રહ્યો છે એટલે કિંમત અને એનો ફેલાવો એમ બન્ને રીતે રીટેલ ચેઇન કમર્શિયલ જગ્યાઓની ડિમાન્ડ વધારે છે.’

મુંબઈ ટોચ પર

જોન્સ લૅન્ગ લસાલ (ઇન્ડિયા)ના પિમ વિસ્તારના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર રમેશ નાયર કહે છે, ‘રોકાણ માટે હજી પણ મુંબઈ પહેલું સ્થાન ધરાવે છે. અહીં વિદેશી કંપનીઓ પણ કોઈ પણ જાતના ખચકાટ વગર ઑફિસની જગ્યાઓમાં પૈસા રોકે છે. આજે મુંબઈ શહેરના ઘણા અમુક નાના-નાના વિસ્તારોમાં સારાએવા પ્રમાણમાં ઑફિસોની જગ્યાઓ ખાલી પડી છે. હવે પછીના બાર મહિનાઓમાં એ જગ્યાઓનાં ભાડાંમાં થોડો ઘટાડો થશે. આ માર્કેટ હવે પછીના એક વર્ષમાં અમુક હદ સુધી નીચે આવવાની ધારણા છે અને પછી ધીમે-ધીમે ફરી ઉપર તરફ જશે. આ વિસ્તારોમાં લાંબા ગાળે નોંધનીય વધારો થશે એવી શક્યતા છે એટલે જાણીતા રોકાણકારો આ વિસ્તારો પર નજર તાકીને બેઠા છે.’

ઘણા કૉર્પોરેટ્સ આજે ટ્રેડિશનલ સીબીડી (સેન્ટ્રલ બિઝનેસ ડિસ્ટ્રિક્ટ)થી બીકેસી (બાંદરા-કુર્લા કૉમ્પ્લેક્સ) અને લોઅર પરેલ તરફ સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે. આ સ્થળાંતર પાછળનો હેતુ એ જ છે કે સીબીડી વિસ્તારનાં બિલ્ડિંગોના ભાવ વધી ગયા છે અને જાળવણી કરવી પડતી આ જગ્યાઓ નાની-નાની છે. આ ઉપરાંત સગવડો ઓછી અને કારપાકિંર઼્ગની વ્યવસ્થા મર્યાદિત હોવાની સાથે સુરક્ષા પણ ઓછી છે.

Comments (0)Add Comment

Write comment
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
smaller | bigger

security code
Write the displayed characters


busy
This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK