ધન માટે આપણે કે આપણા માટે ધન?

યજુર્વેદના ૨૬મા સ્કંધની ૨૫મી સંહિતાનો આ ભાવાર્થ છે.

લક્ષ્મી ચંચળ છે કે આપણે? - ગૌરવ મશરૂવાળા


જે વિદ્વાન મનુષ્યો સર્વ રોગનાશક, આનંદ પ્રદાન કરનાર ઔષધિરસનું પાન કરીને પોતાના શરીર અને આત્માને પવિત્ર કરે છે તેઓ ધનવાન બને છે.

રાજેશ ખન્ના અને અમિતાભ બચ્ચનની સુપ્રસિદ્ધ ફિલ્મ ‘આનંદ’ અવિસ્મરણીય છે. એમાં રમેશ દેવ ડો. પ્રકાશ કુલકર્ણીનું પાત્ર ભજવે છે. ફિલ્મમાં બે રસપ્રદ દૃશ્યો છે. એક દૃશ્યમાં ડૉ. કુલકર્ણી શ્રીમતી સાન્યાલનો રોલ કરનારાં લલિતાકુમારીને સલાહ આપે છે. અન્ય એક દૃશ્યમાં તેઓ શેઠ ચંદ્રનાથનો પાઠ ભજવી રહેલા આસિતકુમાર સેનને સલાહ આપતા નજરે પડે છે. આ બન્ને સીનમાં દરદીઓ પોતાની બીમારી વિશે ફરિયાદ કરે છે. આ બીમારીઓ સીધાસાદા વ્યાયામ કરીને તથા તંદુરસ્તીપૂર્ણ જીવનશૈલી અપનાવીને દૂર કરી શકાય છે. આમ છતાં બન્ને દરદીઓ દવા લેવા ઇચ્છતાં હોય છે.

ડૉ. કુલકર્ણી તેમને પરીક્ષણો કરાવવાનું કહે છે અને તેમની માનસિક સ્થિતિના ઇલાજ માટેની દવાઓ આપે છે.

આવા જ પ્રકારની ઉદ્યોગપતિ ઈશ્વર વીરાણીની વાર્તા અગ્રણી ગુજરાતી સાપ્તાહિક ‘ચિત્રલેખા’માં પ્રગટ થઈ હતી. હરકિસન મહેતાની ધારાવાહી નવલકથા ‘મુક્તિ-બંધન’ની આ વાત છે. ઈશ્વર વીરાણીને ડાયાબિટીઝ હતો. એક વખત લઘુશંકા કરવા માટે તેમણે ફાઇવસ્ટાર હોટેલમાં જવું પડે છે. તેઓ મોટા ઉદ્યોગપતિ હોવાના નાતે અન્ય કોઈ મહેમાન માટેના વૉશરૂમનો ઉપયોગ કરે એ યોગ્ય રુ ગણાય. એથી તેઓ ફક્ત લઘુશંકા કરવા માટે ઓરડો ભાડે રાખીને હોટેલનું બિલ ભરે છે.

ભૌતિક સુખનો ઉપભોગ કરવા માટે શારીરિક અને માનસિક આરોગ્ય અત્યંત જરૂરી હોય છે. મસમોટી બૅન્ક-બૅલૅન્સ હોય, બ્લુચિપ શૅરોનો પોર્ટફોલિયો હોય એમ છતાં રોજિંદાં કાર્યો કરવામાં પણ જો વૉર્ડબૉયની મદદ લેવી પડતી હોય તો એ સંપત્તિનો કોઈ અર્થ નથી રહેતો.

એક વખત દલાઈ લામાને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે તમને મનુષ્યજાત વિશે સૌથી વધુ નવાઈ કઈ વાતની લાગે છે. એના જવાબમાં તેમણે કહ્યું હતું કે મનુષ્યની નવાઈ છે, કારણ કે આ જીવ એવો છે જે પૈસા રળવા માટે પોતાના આરોગ્યનો ભોગ આપે છે અને પછી આરોગ્ય પાછું મેળવવા માટે પોતાના પૈસાનો ભોગ આપે છે. માણસ ભવિષ્ય માટે એટલે ચિંતાતુર હોય છે કે એ વર્તમાનનો આનંદ માણી નથી શકતો. પરિણામે એ ભવિષ્ય જોવા જીવતો નથી રહી શકતો. તે એવી રીતે જીવે છે જાણે તેને ક્યારેય મોત નથી આવવાનું અને પછી એવી રીતે મરી જાય છે જાણે તે ક્યારેય જીવ્યો જ નહોતો.

આપણે જોઈએ છીએ કે આટલાં વર્ષોમાં અનેક દેશોની સંપત્તિમાં ઉત્તરોત્તર વૃદ્ધિ થતી ગઈ છે. અગાઉની પેઢીઓ પાસે જેટલું ધન હતું એના કરતાં વધુ ધન આજની પેઢી પાસે છે. પહેલાંની પેઢીઓની તુલનાએ આપણે વધારે સંપત્તિ સર્જી‍ રહ્યા છીએ. સાથે-સાથે એ પણ જોવા મળે છે કે જીવનશૈલી એટલે કે રહેણીકરણીને લગતી બીમારીઓ વધવા માંડી છે.

બ્લડ-પ્રેશર, કૉલેસ્ટરોલ, ડાયાબિટીઝ, ડિપ્રેશન વગેરેના દરદીઓ સતત વધી રહ્યા છે. મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં શ્રીમંતોના પરિવારજનો આ માંદગીઓમાં સપડાય છે. તેમણે રહેણીકરણી સંબંધિત બીમારીઓના ઇલાજ પાછળ ભરપૂર ખર્ચ કરવો પડે છે. બીમારીઓના ઇલાજ અને સારવાર પાછળ લાખોમાં ખર્ચ થઈ જાય છે. કૅન્સર જેવી બીમારી આવે ત્યારે તો હાલત ઘણી જ ખરાબ થઈ જાય છે. અમારા એક પરિચિતના ભત્રીજાને બ્લડ-કૅન્સરની સારવાર માટે લંડન લઈ જવો પડ્યો હતો. ત્યાં તેની સારવારનો ખર્ચ ૧.૭૫ કરોડ રૂપિયા થયો. એ પરિવાર તો ખર્ચ કરી શક્યો, પરંતુ બીજાં એવાં કેટલાંય કુટુંબો હશે જેઓ આ માંદગીને લીધે સાવ ઘસાઈ જતાં હશે.

ફાઇનૅન્શિયલ પ્લાનર તરીકે મારી પાસે એવા પરિવારોના પણ ફોન આવે છે, જેમના ઘરમાં કોઈ વ્યક્તિ ગંભીર માંદગીથી પીડાતી હોય. તેમને પોતાની નાણાકીય સ્થિતિ સાચવી લેવા બાબતે સલાહની જરૂર હોય છે. ભગવાને ભલે તેમને પૂરતું ધન આપ્યું હોય, પણ એક સ્વજનની સારવાર પાછળ ધન ક્યારે ખૂટી જાય એ કહી નથી શકાતું.

ઉક્ત સંહિતા ધનવાન બનવા અને ધન ટકાવી રાખવા માટે શારીરિક સ્વાસ્થ્ય પર ખાસ ભાર મૂકે છે. તમે જો ડૉક્ટરની ફી, દવાઓ, પરીક્ષણો, વગેરે ખર્ચની ગણતરી માંડો તો અમુક વર્ષોમાં અનેક લાખ રૂપિયા ખર્ચાઈ ગયાનું તમને ધ્યાનમાં આવશે. એ ધન તમારી તિજોરીમાંથી ઓછું થયું ગણાય અને નાણાકીય ક્ષેત્રની વ્યક્તિ તરીકે હું એમ પણ કહી શકું કે જો એટલાં જ નાણાંનું યોગ્ય રોકાણ થયું હોત તો એ અનેક ગણું વધી ગયું હોત.

ખોવાયેલું સ્વાસ્થ્ય પાછું મેળવવા માટે કરવામાં આવતો ખર્ચ ફક્ત નાણાંનો વ્યય નથી. એ વ્યય તો છે આપણા પરિશ્રમનો, જે આપણે ધન કમાવા માટે કર્યો હોય છે.

(લેખક વિખ્યાત ફાઇનૅન્શિયલ પ્લાનર છે અને તેમણે ‘યોગિક વેલ્થ’ નામનું પુસ્તક પણ લખ્યું છે.)

Comments (0)Add Comment

Write comment
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
smaller | bigger

security code
Write the displayed characters


busy
This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK