૧૯૫૮ અને ૧૯૫૯માં સચિનદાની એક દાયકાની સંગીતસફરની કદર થઈ

ફિલ્મ ‘સુજાતા’માં સચિનદાએ એક નવો પ્રયોગ કર્યો.

burman

વો જબ યાદ આએ - રજની મહેતા

‘જલતે હૈં જિસકે લિએ, તેરી આંખોં કે દિયે’ ગીતનું ફિલ્માંકન હીરો ટેલિફોન પર ગાતો હોય એ રીતે કરવાનું સૂચન તેમણે બિમલ રૉયને કર્યું. એ ઘટનાને યાદ કરતાં સચિનદા કહે છે, ‘શરૂઆતમાં બિમલદાએ શંકા વ્યક્ત કરી કે હીરો ટેલિફોન પર ગીત ગાતો હોય એ દૃશ્ય લોકોને કદાચ પસંદ ન આવે. એ છતાં તેમણે મારી વાત માની. જોકે પ્રેક્ષકોને આ ગીત ખૂબ જ પસંદ આવ્યું. ખાસ કરીને આવી રીતે હીરો ટેલિફોન પર ગીત ગાતો હોય એ દૃશ્ય આ પહેલાં તેમણે જોયું જ નહોતું. તલત મેહમૂદના સ્વરમાં આ ગીત આજ સુધી લોકપ્રિય છે.’

હકીકતમાં સચિનદાને આ વિચાર તેમના જીવનમાં બનેલી એક ઘટના પરથી આવ્યો હતો. ૧૯૩૭માં બંગાળી ફિલ્મ ‘રાજગી’ના ડિરેક્ટર સુકુમાર દાસગુપ્તા કલકત્તા હતા અને સચિનદા દાર્જીલિંગ ગયા હતા. એક દિવસ ટેલિફોન પર વાતચીત કરતાં સચિનદાએ તેમને એક ગીત સંભળાવ્યું, જે ડિરેક્ટરને ખૂબ જ ગમ્યું. ત્યાં સુધી કે તેમણે  ફોન પર વારંવાર એ ગીત સચિનદા પાસેથી સાંભળ્યું.

આવી જ એક ઘટના બની જ્યારે બેગમ અખ્તરની વિનંતીને માન આપીને સંગીતકાર મદનમોહને ફોન પર તેમને ફિલ્મ ‘ભાઈ ભાઈ’નું ગીત ‘કદર જાને ના, મોરા બાલમ બેદર્દી રે’ એકથી વધુ વાર સંભળાવ્યું હતું.

ફિલ્મ ‘સુજાતા’માં એક ગીત હતું ‘તુમ જિયો હઝારોં સાલ, સાલ કે દિન હોં પચાસ હઝાર’ જે આશા ભોસલેએ ગાયું હતું. પરંતુ ણ્પ્સ્એ ભૂલથી આ ગીતની ક્રેડિટ ગીતા દત્તને આપી. આશા ભોસલે આ બાબત ચૂપ રહ્યાં. વર્ષો બાદ રાહુલ દેવ બર્મને (જે એ સમયે સચિનદાના અસિસ્ટન્ટ હતા) ખુલાસો કર્યો કે શરૂઆતમાં આ ગીત ગીતા દત્તના અવાજમાં રેકૉર્ડ થયું હતું, પણ એ કૅન્સલ કરી આશા ભોસલેના અવાજમાં રેકૉર્ડ કરવામાં આવ્યું  હતું. ત્યાર બાદ ણ્પ્સ્એ પોતાની ભૂલનો સ્વીકાર કરી માફી માગી હતી.

સચિનદાના સંગીતની કદર સંગીતપ્રેમીઓની સાથે વિવેચકોને પણ થઈ અને ૧૯૫૮માં તેમને સંગીત નાટક અકાદમીનો અવૉર્ડ મળ્યો. ૧૯૫૯માં તેમને ‘પ્યાસા’ માટે એશિયન ફિલ્મ સોસાયટીનો અવૉર્ડ મળ્યો. આ રીતે હિન્દી ફિલ્મસંગીતની એક દાયકાની તેમની  સંગીત-સફરની સરાહના થઈ.

યાદ કરીએ ૧૯૫૯ની તેમની ફિલ્મોનાં યાદગાર ગીતોને.

‘ઇન્સાન જાગ ઉઠા’ (ગીતકાર--શૈલેન્દ્ર)

મેહનતકશ ઇન્સાન જાગ ઉઠા, લો ધરતી કે ભાગ જગે (મોહમ્મદ રફી--આશા ભોસલે --કોરસ)

જાનુ જાનુ રે, કાહે ખનકે રે તોરા કંગના (આશા ભોસલે--ગીતા દત્ત)

ચાંદ સા મુખડા ક્યૂં શરમાયા, આંખ મિલી ઔર દિલ ઘબરાયા (મોહમ્મદ રફી--આશા ભોસલે)

દેખો રે દેખો, લોગ અજૂબા યે બીસવીં સદી કા; ના યે ચંદા રૂસ કા, ના યે જપાન કા, ના યે અમરિકન પ્યારે યે તો હૈ હિન્દુસ્તાન કા (મોહમ્મદ રફી--કોરસ)

‘કાગઝ કે ફૂલ’ (ગીતકાર--કૈફી આઝમી)

વક્ત ને કિયા ક્યા હસીં સિતમ, તુમ રહે ના તુમ, હમ રહે ના હમ (ગીતા દત્ત)

દેખી ઝમાને કી યારી, બિછડે સભી બારી બારી (મોહમ્મદ રફી--કોરસ)

સન સન સન વો ચલી હવા (મોહમ્મદ રફી--આશા ભોસલે--કોરસ)

‘સુજાતા’ (ગીતકાર--મજરૂહ સુલતાનપુરી)

સુન મેરે બંધુ રે, સુન મેરે મિતવા, સુન મેરે સાથી રે (સચિન દેવ બર્મન)

જલતે હૈં જિસકે લિએ, તેરી આંખોં કે દિયે (તલત મેહમૂદ)

બચપન કે દિન ભી ક્યા દિન થે, ઉડતે ફિરતે તિતલી બનકે (આશા ભોસલે--ગીતા દત્ત)

કાલી ઘટા છાએ મોરા જિયા તરસાએ, ઐસે મેં કહીં કોઈ મિલ જાએ (આશા ભોસલે)

તુમ જિયો હઝારોં સાલ, સાલ કે દિન હોં પચાસ હઝાર (આશા ભોસલે--કોરસ)

નન્હી કલી સોને ચલી, હવા ધીરે આના (ગીતા દત્ત)

Comments (0)Add Comment

Write comment
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
smaller | bigger

security code
Write the displayed characters


busy
This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK