કથા-સપ્તાહ - જાસૂસજોડી (ભેદની ભીતર - 3)

‘ભદ્રગઢની રિયાસત આપણા જેવડી તો નહીં, પણ રાજવી કુળની ખાનદાની મુલકભરમાં પંકાય. વડવાઓની શાખ મહારાજા વીરસિંહે નિભાવી જાણી. તેમને બે દીકરા, તે પણ જોડિયા!’


અન્ય ભાગ વાંચો

1  |  2  |  3  |  4  |


તર્જની કથામાં જકડાતી ગઈ.

‘એક મિનિટ વહેલો જન્મેલો મોટો દીકરો જયસિંહ અને તેના જેવાં રૂપરંગ ધરાવતો નાનો વિજયસિંહ!’ રાજમાતા કહેતાં રહ્યાં. ‘બે દીકરાને જન્મ આપીને મહારાણી સુચિત્રાદેવી તો ઝાઝું જીવ્યા નહીં અને સંતાનોને સાવકી માના દુ:ખથી દૂર રાખવા મહારાજ ફરી પરણ્યા નહીં. તેમનાં લાડપ્યારે એકસરખા દેખાતા બે દીકરાઓમાં પાયાના ભેદ સરજ્યા. જ્યાં મોટો જયસિંહ પિતાના સ્નેહભાવથી સંસ્કારનું સિંચન પામ્યો ત્યાં વિજયસિંહ એને વટાલાવીને કુટેવે ચડતો ગયો. મહારાજાને ભનક થઈ ત્યાં સુધીમાં વિજયસિંહ શરાબી, ઐયાશ બની ચૂકેલો. રજવાડામાં કાનાફૂસી થવા લાગી કે ભદ્રગઢના નરેશને ત્યાં રામ સાથે રાવણ પાક્યો! અંત સમયે આનો બહુ વસવસો રહ્યો વીરસિંહને.’

થોડું અટકીને રાજમાતાએ કથન સાધ્યું, ‘પિતાના દેહાંત સમયે બેઉ કુંવર ૧૮-૧૯ના થઈ ચૂકેલા. આદર્શવાદી જયસિંહે આઘાત સમેટીને જાગીરનાં કામ જોવા માંડ્યાં, જ્યારે વિજયસિંહને છૂટો દોર મળ્યો. જયસિંહ રોકતો, વારતો તો તે મોટા ભાઈને ઊલટા જવાબ વાળતો. પિતાની પ્રથમ વરસીએ જયસિંહે ખાસ મને નિમંત્રી એની પાછળ ભાઈને સુધારવાની જ ગણતરી હતી : રાજમાતા, હવે આપ જ કંઈક કરો...’

તર્જની સાંભળી રહી.

‘મારે ભદ્રગઢ જવાનું પ્રમાણમાં ઓછું થતું. બાકી તેમનો મહેલ બહુ રમણીય જગ્યાએ છે. પૅલેસના પાછલા ભાગમાં ડુંગરાઓની હારમાળા છે. એમાં ચારસોએક પગથિયાંવાળા કાળિયા ડુંગરના મથાળે રાજવીનાં કુળદેવીનું મંદિર છે ત્યાં રાજવી પરિવાર સિવાય કોઈ જઈ નથી શકતું. પૂજા પણ રાજાએ જ કરવાનો નિયમ છે. રાજપૂત પરંપરા એ અર્થમાં અનેરી રહી છે.’

રાજમાતાએ ઉમેર્યું, ‘હં. તો વીરસિંહજીની પ્રથમ વરસી નિમિત્તે હું ભદ્રગઢ પહોંચી. આજથી દાયકા અગાઉની વાત. વરસાદના દિવસો હતા. મને યાદ છે કે પૂજામાં પણ વિજયસિંહ સામેલ થયો નહોતો. દાસી તેડવા ગઈ તો તેનું મોં તોડી લીધું : મરનારની પાછળ મારો મદિરાપાનનો સમય વેડફવામાં હું માનતો નથી!’

કેટલી ધૃષ્ટતા.

‘જયસિંહનો પિત્તો ત્યારનો હટ્યો હતો. તેણે પિતાજીની વરસીનીયે પરવા ન કરી? રાજમાતા, મને તો લાગે છે કે હવે તેને હન્ટરના રસ્તે જ સીધોદોર કરવો પડશે.’

મીનળદેવી શ્વાસ લેવા પૂરતાં રોકાયાં, ‘તાત્પૂરતો મેં તેને વાર્યો. પૂજા સંપન્ન થયા પછી વિજયને સમજાવવા ત્રીજા માળના તેના કક્ષમાં જવા હું પૅલેસની લિફ્ટમાં દાખલ થઈ.’

તર્જની સમક્ષ દૃશ્ય ઊપસતું હતું.

‘બપોરની વેળા આભમાં રાત જેવું વાતાવરણ હતું. દેમાર વરસાદ વરસતો હતો. ત્રીજા માળે હજી તો હું લિફ્ટનો દરવાજો ખોલું છું ત્યાં કૉરિડોરના સામે છેડેથી દાસીની ચીસ ગૂંજી : નહીં, વચન દીધા પ્રમાણે તમારે મારી સાથે પરણવું પડશે વિજયસિંહ. તમારું બીજ મારી કૂખમાં ફળી ચૂક્યું છે.’

‘આવી તો કંઈક બાઈઓનો મેં ઉદ્ધર કર્યો છે...’ નશાથી ડોલતા વિજયસિંહ દાસીને ધક્કો મારે છે, ‘એથી બધીઓને રાણી બનાવતો ફરું તો મહેલમાં મારા માટે જગ્યા ન રહે!’

‘મને નહીં પરણો તો તમારા માટે આ પૃથ્વી પર જગ્યા નહીં રહે...’ કહેતાં દાસીએ કમરે ખોસેલી

કટારી કાઢી...

તર્જનીએ એની તાણ અત્યારે પણ અનુભવી.

‘દાસીનાં પગલાંએ વિજયસિંહના ગુમાનને ઝાટકો લાગ્યો. મામૂલી દાસી મને મારવાની ધમકી આપે? નશાને કારણે માણસમાં પાશવી જોર પણ ક્યારેક આવી જતું હોય છે... તેણે દાસીનો હાથ પકડ્યો, મરડ્યો ને બેઉને વારવા દોટ નાખતી હું તેમના સુધી પહોંચું એ પહેલાં તો વિજયસિંહે દાસીને ઉપાડીને કૉરિડોરમાંથી નીચે પટકી. ત્રીજા માળેથી ભોંયતળિયે પટકાતી દાસીને મેં મારી નજર સામે જોઈ.’

રાજમાતા હાંફી ગયાં.

‘દાસીના પ્રાણ તત્કાળ ઊડી ગયા. એકલપટ્ટી દાસી પાછળ રોનારું કોઈ નહોતું, પણ એથી ગુનેગારને છટકવા કેમ દેવાય? હતપ્રભ બનેલા વિજયસિંહને બે લાફા વીંઝીને હું નજીકના ફોન તરફ વળી. પોલીસ-સ્ટેશનનો નંબર ઘુમાવ્યો કે જયસિંહે આવીને કનેક્શન કટ કર્યું : પહેલાં મને મારા ભાઈ સાથે હિસાબ સમજી લેવા દો.

રાજમાતાના કપાળે પ્રસ્વેદ ફૂટ્યો, ‘જયના હાથમાં હન્ટર હતું તર્જની. પિતાની વરસીના દિને મહેલને ખૂનથી રંગનાર ભાઈ પ્રત્યે તેનો ગુસ્સો એવો ફાટ્યો કે વિજયસિંહને હન્ટરે-હન્ટરે ફટકારતો તે નીચે લાવ્યો, પાછલા ભાગમાં ખેંચી લઈ જઈને ડુંગરનાં પગથિયાં ચડવા માંડ્યો : પહેલાં કુળદેવીની માફી માગ કપાતર, પછી તને પોલીસમાં સોંપું છું.’

તર્જનીનાં કલ્પનાચક્ષુ સમક્ષ વરસાદી વાતાવરણમાં નાના ભાઈને ઘસડીને ડુંગર પર લઈ જતા મોટા ભાઈનું ચિત્ર ઊપસતું હતું.

‘ડુંગર પર જવાનો નિષેધ હતો. અમે કલાક રાહ જોઈ. પછી મારાથી ન રહેવાયું. પરંપરા બાજુએ મૂકીને હું એક પહેરેદારને લઈને પગથિયાં ચડવા લાગી. સોએક દાદર ચડ્યા કે જયસિંહ સામે મળ્યો. મને જોઈને ઘૂંટણિયે પડ્યો : રાજમાતા, વિ...જય... ડુંગર પરથી નીચે પડ્યો..’

હેં!

‘જય પરંપરામાં અપવાદ સર્જી‍ને અમને ઉપર લઈ ગયો. જુઓ, માનાં ચરણોમાં મેં વિજયને નાખ્યો. માની માફી માગીને હું પેલી કોર શ્વાસ ખાવા ઊભો રહ્યો... પણ વિજય જેનું નામ. તેનામાં પસ્તાવો ક્યાં હતો? ‘તેં આજે મારી બહુ નાલેશી કરી.’ ક્રોધના આવેશથી તે લાલ કપડું જોઈને ભડકતા પાડાની જેમ મારી તરફ ધસ્યો. જોખમનો અણસાર આવતાં હું ખસી ગયો ને તે અસાવધતામાં સીધો ની...ચે.... ખીણમાં પટકાયો. ’

અરેરેરે.

‘મારે તો બીજા કામે હિંમતગઢ આવીને રહેવું પડ્યું. પછી જાણ્યું કે તે ક્યાં પડ્યો છે એ દેખાય એમ નહોતું...’ રાજમાતાએ નિ:શ્વાસ નાખ્યો, ‘ત્રણ-ચાર દિવસે તેની લાશ મળી હતી. ઉંદરડા અને પથ્થરના મારને કારણે બિચારાનો ચહેરો પણ ઓળખાય એવો રહ્યો નહોતો. મોં બતાવવા જેવાં કામ તેણે કર્યા નહીં તો જ આવું મોત મળેને!’ 

તેમણે સમાપન કર્યું.

‘જોકે ભાઈના અંજામ બદલ જયસિંહ પોતાને ક્ષમા કરી શક્યો નહીં. પછીથી હું ખરખરે ગઈ ત્યારે ખૂબ રડેલા : હું તેને આવેશમાં ડુંગર પર ન લઈ ગયો હોત તો વિજય જીવતો તો હોત... કાયદાની સજાથી સુધરી પણ શક્યો હોત!’ રાજમાતાએ ખભા ઉલાળ્યા, ‘ખેર, છેવટે તો જે નિમિત્ત હોય એ જ બને છે. જયસિંહ લોકપ્રિય રાજા છે, પ્રજામાં તેનું માન છે. હજી અપરિણીત રાજવીને તેમના જેવી જ આદર્શવાદી કન્યાની તલાશ છે.’

તર્જનીના દિમાગમાં જુદી જ ગણતરી ચાલી, ‘રાજમાતા, તમે કહ્યું, વિજયનો ચહેરો ઓળખાય એવો નહોતો... તો શું માત્ર વસ્ત્રો પરથી તેમને વિજયસિંહ ધારી લેવાયા કે DNA ટેસ્ટ થઈ હતી?’

‘DNA ટેસ્ટની જરૂર શું કામ પડે તર્જની? પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં

જય-વિજય સિવાય ત્રીજા કોઈના જવાનો સંભવ નહોતો. પછી ત્યાંથી પડનાર વિજય સિવાય કોણ હોય?’

એ પણ સાચું. તર્જનીએ મન મનાવ્યું, પણ દાયકા જૂનો કેસ રી-ઓપન કરવાનો ઘાટ કુદરતે ઘડી રાખ્યો છે એની ત્યારે ક્યાં જાણ હતી?

€ € €

‘અભિનંદન રાજમાતા. આપની યશકલગીમાં વધુ એક પીંછું ઉમેરાઈ ગયું.’ ઉદ્ઘાટનની વિધિ પતાવી ગુરુજીએ મીનળદેવીને શુભેચ્છા પાઠવી, ‘લોકકલ્યાણનાં આવાં કાર્યો સદા કરતાં રહો.’

કેતુ-તર્જનીએ આની પ્રસન્નતા અનુભવી.

રાજમાતા સમક્ષ કેતુ-તર્જનીએ ફંક્શનની કામગીરી માટે જીદ ધરતાં તેમણે કહેવું પડેલું : ઠીક, તો કેતુ તું વૉટરવક્ર્સના ઇન્ચાર્જ આત્મન જોડે વ્યવસ્થા સંભાળી લેજે અને તર્જની તારે મારી વહુઓ જોડે મહેમાનોની સરભરામાં રહેવાનું.

એ હિસાબે આજની સવારે પૅલેસથી વહેલો નીકળેલો કેતુ દેવરા પહોંચ્યો ત્યારે અહીંની તૈયારીઓ પુરજોશમાં હતી. શામિયાણો તૈયાર હતો. ફૂલો અને ધજાપતાકાના શણગારથી કૅમ્પસ સજાવાયું હતું. ખડા પગે હાજર રહીને માણસો પાસે કામ લેતો આત્મન ઉત્સાહી જુવાન લાગ્યો હતો.

‘હું અનિકેત. રાજમાતાનો રિલેટિવ.’ કેતુ-તર્જની જ્યાં-ત્યાં જાસૂસ તરીકેની ઓળખ આપવાનું ટાળતાં. જોકે રાજમાતાનો ઉલ્લેખ પૂરતો હતો. આત્મન અદબમાં આવી ગયેલો.

‘અરે તારિકા...’

તેના સાદની જ રાહ જોતી હોય એમ એક કન્યા હાજર થઈ, ‘જી આત્મન...બાબુ...’ ત્રીજા માણસની હાજરીનો ખ્યાલ આવ્યો હોય એમ તેણે સહેજ અટકીને બાબુનું પૂંછડું ઉમેર્યું.

કેતુએ તરત નોંધ્યું કે બધા જ્યાં આત્મનની હાજરીના ધાકમાં હતા ત્યાં તારિકાને તેને નામથી બોલાવવાનો પણ સંકોચ નહોતો... પોશાક પરથી તો તે માલણ લાગે છે. મૅનેજર સાથેની તેની આટલી ઘનિષ્ટતા સૂચક

કહેવાય! હશે. કોઈના અંગતમાં આપણે શું કામ પડવું?

‘સાહેબ માટે ફર્સ્ટ ક્લાસ ચા લઈ આવ. અનિકેતભાઈ રાજમાતાના

સગા છે.’

‘ખમા ઘણી...’ ઝૂકીને સલામ કરી તારિકા કૅન્ટીન તરફ દોડી ગયેલી...

ચા પીને વૉટરવક્ર્સનો રાઉન્ડ લેતા કેતુને ખરો ગર્વ રાજમાતા માટે થયો : કેવું ર્દીઘદૃષ્ટિભર્યું તેમનું આયોજન છે!

‘એ જ તો રાજમાતાની ખાસિયત છે.’ ફંક્શન શરૂ થવાના કલાક અગાઉ મીનળદેવીની ફૅમિલી સાથે આવેલી તર્જનીને કેતુએ પ્લાન્ટ દેખાડતાં તે પણ પ્રભાવિત બની, ‘જનકલ્યાણના કામ માટે આવી ઇચ્છાશક્તિ જોઈએ...’

મહેમાનોને આવકારવામાં તર્જની અગ્રેસર રહી. ખાસ તો ગઈ રાત્રે રાજમાતા પાસેથી જેમની ગાથા સાંભળી તે ભદ્રગઢના હાઇનેસ જયસિંહજીને જોવા-મળવાની તમન્ના હતી.

અને તે દેખાયા.

ઉદ્ધાટનની થોડી મિનિટો પહેલાં ભદ્રગઢનું રાજચિહ્ન ધરાવતી રોલ્સ રૉયસમાં આવી પહોંચેલા રાજવીએ રાજમાતાને ભાવપૂવર્કડ નમન કર્યા અને બહુ પ્રેમથી પરિવારના સભ્યોને મળ્યા. કેતુ-તર્જનીનો પણ સત્કાર કર્યો.

‘કેટલા ઉમદા, કેવા વિવેકી.’ કેતુને તેમની કથા કહીને તર્જનીએ ઉમેરેલું, ‘ગુણવાન રાજવીનો ટ્વિન બ્રધ૨ શયતાન હતો એ કેવો વિરોધાભાસ!’

તર્જનીના સમાપન સાથે સ્વામીજીની પધરામણી થઈ હતી. તેમના વિશે કેતુ-તર્જનીએ સાંભળેલું એમ જોતાં જ વંદન થઈ ગયા.

‘ગુરુજી, આપને ત્યાંથી પેલો સંઘ આવવાનો હતો...’ રાજમાતાને યાદ હતું.

‘હજી તેઓ પહોંચ્યા નથી. નિજાનંદને આશ્રમે એટલા માટે જ રોક્યો છે કે તેમના આવતા અહીં પધરામણી કરે.’ કહીને ગુરુજીએ સમયનો મહિમા સમજાવેલો, ‘જોકે આપણે રાહ જોવાની જરૂર નથી. શુભ કાર્ય શુભ મુરતમાં થઈ જવું ઘટે.’

તેમના આદેશે સૌ પ્લાન્ટ તરફ વળ્યા. સદાશિવભાઈએ રૂપરેખા સમજાવી, આત્મને કૅમ્પસની ગાઇડ-ટૂર કરાવી. છેવટે સૌ પમ્પરૂમ આગળ પહોંચ્યા. ગુરુજીએ શ્લોક બોલી, શ્રીફળ વધેરીને સ્વિચ દબાવતાં

પમ્પ દ્વારા નદીમાંથી પાણીનો ખળખળ પ્રવાહ ઉલેચાઈને ટાંકીમાં ભરાવા લાગ્યો. રાજમાતાએ કૃતાર્થતા અનુભવી.

જોકે અત્યારે ગુરુજીએ આપેલો યશ વિનમ્રભાવે તેમણે સ્વીકાર્યો નહીં, ‘હું તો નિમિત્ત માત્ર છું ગુરુજી. ખરો પરિશ્રમ સદાશિવભાઈ અને તેમની ટીમનો છે. તેમને અભિનંદન.

આજની સુંદર વ્યવસ્થા બદલ આત્મનને પણ ધન્યવાદ.’

જનમેદનીમાં ઊભેલી તારિકા તાળી પાડી ઊઠી ત્યારે સૌને ક્લૅપ કરવાનું સૂઝ્યું. દકિરીની બાજુમાં ઊભી વૃંદાનો જીવ કોચવાયો : તારિકા મૅનેજર જોડે ઘણી આગળ વધી ગઈ લાગે છે. તે મારું તો માનતી નથી. હિંમતગઢનાં રાજમાતા સમક્ષ તો મારી જીભ નહીં ઊપડે, પણ અમારા રાજાજી જયસિંહને જ વિનવી જોઉં. તે જરૂર કોઈ માર્ગ કાઢીને મારી દીકરીને બચાવી લેશે.

વૃંદા જયસિંહ તરફ વળી ત્યારે કેતુ-તર્જની તેમની આજુબાજુમાં જ હતાં.

 (ક્રમશ:)

Comments (0)Add Comment

Write comment
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
smaller | bigger

security code
Write the displayed characters


busy