મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ મારફત આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં રોકાણ

ભારતમાં હવે ફુટબૉલપ્રેમીઓનો વર્ગ વિસ્તરી રહ્યો છે. હાલના એક અહેવાલ મુજબ ફિફા વર્લ્ડ કપની મૅચ જોવા માટે સંખ્યાબંધ દેશોમાંથી લોકો ગયા હતા.

મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડનો ફન્ડા - અમિત ત્રિવેદી

એ બધામાં ભારતના લોકોનો ક્રમ દસમો હતો. ભારત તો વર્લ્ડ કપમાં રમવાનું પણ ન હતું છતાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો ત્યાં ગયા. આ તો થઈ સ્પોર્ટ્સની વાત. વિદેશમાં અભ્યાસ કરવા જનારા અનેક દેશોના લોકોમાં પણ ભારતીયો વધારે હોય છે. વળી, વિદેશમાં ફરવા જનારા પર્યટકોમાં પણ ભારતીયોની સંખ્યા ઘણી મોટી હોય છે.

ઉપરોક્ત મુદ્દાઓ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આપણે મોટા પ્રમાણમાં વિદેશી ચલણમાં ખર્ચ કરીએ છીએ. આવી સ્થિતિમાં ભારતીય રૂપિયાનું મૂલ્ય ઘટે ત્યારે વધારે રકમ ચૂકવવી પડે છે. દા.ત. થોડા સમય પહેલાં ગણેશ નામની વ્યક્તિએ અમેરિકા ફરવા જવાનો પ્લાન ઘડ્યો હતો. એ વખતે એક ડૉલરના ૬૫ રૂપિયાનો ભાવ ચાલતો હતો. હવે તેઓ અમેરિકા પહોંચી ગયા છે ત્યારે ભાવ ઘટીને ૬૯ રૂપિયાની આસપાસ છે. તેમનું બજેટ જો ૧,૦૦,૦૦૦ રૂપિયાનું હશે તો એ હવે ૧,૦૬,૦૦૦ રૂપિયા થઈ ગયું હશે. થોડા જ વખતમાં ખર્ચમાં ૬ ટકાનો વધારો થઈ ગયો છે.

હવે જોશી પરિવારનો દાખલો જોઈએ. જોશી દંપતી તેમની દીકરીને ત્રણ વર્ષ બાદ અનુસ્નાતક અભ્યાસ માટે વિદેશ મોકલવાનું આયોજન કરી રહ્યું હતું. તેમણે આખા કોર્સનો ખર્ચ ૫૦થી ૬૦ લાખ રૂપિયા થવાનો અંદાજ રાખ્યો હતો. જો રૂપિયાના મૂલ્યમાં ૧૫ ટકાનો ઘટાડો થાય તો તેમના બજેટમાં ૭.૫થી ૯ લાખ રૂપિયાનો વધારો થઈ જાય. આવી સ્થિતિમાં કાં તો દીકરીને વિદેશ મોકલવાનો વિચાર માંડી વાળવો પડે કે પછી પરિવારનાં બીજાં નાણાકીય લક્ષ્યોમાં ફેરફાર કરવો પડે.

આવી સ્થિતિમાં માણસ શું કરી શકે? ચલણના મૂલ્યમાં આવતા ઉતાર-ચડાવની સામે રક્ષણ મેળવવા માટેના કેટલાક ઉપાયો છે. એમાંથી એક વિકલ્પ આંતરરાષ્ટ્રીય ઇક્વિટીમાં મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ મારફતે રોકાણ કરવાનો છે.

આજની તારીખે ભારતીય માર્કેટમાં એવાં ફન્ડ્સ છે જે અમેરિકા, યુરોપ, ચીન, એશિયન દેશો, નવા ઊભરતા દેશોમાં રોકાણ કરે છે. આ પ્રકારનાં ફન્ડ્સના કેટલાક લાભ આ પ્રમાણે છે : આવા ફન્ડમાં રોકાણ કરીને રોકાણકારને જરૂર પડ્યે કરન્સીનું એક્સપોઝર મળી શકે છે.

આ રોકાણ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય ડાઇવર્સિફિકેશન થઈ શકે છે. કોઈ એક માર્કેટ કે કરન્સીમાં આવતા ઉતાર-ચડાવની પ્રતિકૂળ અસર ઘટાડવામાં એ મદદરૂપ થાય છે. જોકે વૈશ્વિક ઇક્વિટી માર્કેટનું જોખમ પોર્ટફોલિયોમાંથી સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકાતું નથી.

ખાસ કરીને ટેક્નૉલૉજી ક્ષેત્રે અથવા કેટલીક વૈશ્વિક મોટી કંપનીઓનો લાભ ભારતમાં ઉપલબ્ધ થતો નથી જે મેળવી શકાય છે.

બીજી બાજુ, એના આ પ્રમાણેના કેટલાક ગેરલાભ પણ છે :

આંતરરાષ્ટ્રીય ફન્ડમાં ઇક્વિટી સિવાયની કોઈ ઍસેટ ક્લાસ માટેની સ્કીમ્સ ઉપલબ્ધ નથી. આથી ટૂંકા ગાળા માટે કોઈ પણ કરન્સીનું એક્સપોઝર લઈ શકાતું નથી.

કરન્સીની ચડ-ઊતર વિશેની સમજ મેળવવાનું ઘણું અઘરું છે. આથી કરન્સીના અભ્યાસ વગર માણસ મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ દ્વારા કે અન્ય કોઈ રીતે એક્સપોઝર લઈ શકતો નથી.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્કીમ્સ આંતરરાષ્ટ્રીય ઇક્વિટી માર્કેટમાં રોકાણ કરતી હોવાથી તેમને ટૅક્સેશન માટે ઇક્વિટી સમકક્ષ ગણવામાં આવતી નથી. એનો અર્થ એવો થયો કે એમાં થતા લાભ પર વધુ કરવેરો ચૂકવવો પડે છે.

આમ, આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં રોકાણ માટેના વિકલ્પો હોવા છતાં રોકાણ કરવામાં ઘણી સાવચેતી રાખવી પડે છે. આ કામ વ્યવસાયીની મદદ લીધા વિના નહીં કરવામાં જ સાર છે.

(લેખક કર્મયોગ નૉલેજ ઍકૅડેમીના સ્થાપક છે. તેમણે અહીં પોતાનાં અંગત મંતવ્યો રજૂ કર્યાં છે.)

Comments (0)Add Comment

Write comment
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
smaller | bigger

security code
Write the displayed characters


busy
This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK