ઍસેટની ફાળવણીને બરાબર સમજી લેવાથી મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડમાં રોકાણ કરવાનું આસાન

મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ્સની ચર્ચા કરતી વખતે અથવા મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ્સ વિશે વાંચતી વખતે ઘણી વખત ઍસેટની ફાળવણીનો ઉલ્લેખ આવે છે.


મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડનો ફન્ડા - અમિત ત્રિવેદી

 મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડની સ્કીમોનું મૂલ્યાંકન કરતી વખતે આ મુદ્દો અગત્યનો હોય છે. ઍસેટની ફાળવણી એટલે શું? એનાથી કયો હેતુ બર આવે છે? શા માટે કોઈને એમાં રસ હોવો જોઈએ? ઍસેટની ફાળવણી કેવી રીતે કરવી?

આ શબ્દસમૂહ ઍસેટ અને ફાળવણી બે શબ્દો ધરાવે છે એ એક રીતે સ્વયંસ્પષ્ટ છે. એ વિવિધ ઍસેટમાં પૈસા ફાળવવાની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયાનું મહત્વ સમજવા માટે આપણે કેટલા પ્રકારની ઍસેટ્સ હોય છે એ સમજવાનું જરૂરી છે.

પહેલો સવાલ છે : ઍસેટ ક્લાસ એટલે શું?

વ્યક્તિ કે કંપનીની માલિકીની સ્થાવર-જંગમ મિલકતને ઍસેટ કહેવાય છે. એનું મૂલ્ય હોય છે જેનાથી કરજ પૂરું કરી શકાય છે, જવાબદારીઓ નિભાવી શકાય છે અથવા એને વારસામાં મૂકીને જઈ શકાય છે.

અકાઉન્ટિંગના સંદર્ભમાં એની વ્યાખ્યા જરા અલગ હોય છે: વિકીપીડિયામાં જોઈએ તો અંગ્રેજીના ઍસેટ શબ્દની આ મતલબની વ્યાખ્યા કરવામાં આવી છે : નાણાકીય હિસાબપદ્ધતિમાં અસ્કયામત એટલે કે ઍસેટ એક આર્થિક સ્રોત છે. મૂલ્યનું સર્જન કરવા માટેની કોઈ પણ મૂર્ત કે અમૂર્ત વસ્તુ જેની માલિકી પ્રાપ્ત કરી શકાય અથવા જેને નિયંત્રણ હેઠળ રાખી શકાય. એ વસ્તુ આર્થિક મૂલ્ય સર્જવા માટે કંપનીની પાસે હોય.

ટૂંકમાં, ઍસેટ એટલે તમારી માલિકીની વસ્તુ.

સમાન લાક્ષણિકતા ધરાવતી વિવિધ ઍસેટ્સને એક સમૂહમાં રાખવામાં આવે ત્યારે તેને ઍસેટવર્ગ કહેવાય છે. એના ચાર મુખ્ય પ્રકાર આ પ્રમાણે છે:

૧. સ્ટૉક્સ

૨. બૉન્ડ્સ

૩. રિયલ એસ્ટેટ અને

૪. કૉમોડિટીઝ

શૅર, રિયલ એસ્ટેટ અને કૉમોડિટીઝ સામાન્ય રીતે માલિકી દર્શાવે છે; બૉન્ડ્સમાં રોકાણ કરનાર વ્યક્તિ ધિરાણકર્તા હોય છે. માલિકીની વસ્તુઓમાં વળતર નિશ્ચિત હોતું નથી, જ્યારે બૉન્ડ નિશ્ચિત આવકની સિક્યૉરિટી તરીકે પણ ઓળખાય છે. એમાં ધિરાણકર્તા અને ધિરાણ લેનાર વચ્ચેના કૉન્ટ્રૅક્ટ મુજબ વળતર નિશ્ચિત હોય છે. આમ બૉન્ડમાં વળતરની ખાતરી હોય છે, જ્યારે માલિકીની અસ્કયામતોમાં હોતી નથી.

સ્ટૉક્સ અને બૉન્ડ્સ હંમેશાં ફક્ત રોકાણની અસ્કયામતો હોય છે, જ્યારે રિયલ એસ્ટેટ અને કૉમોડિટીઝ રોકાણની અસ્કયામતો હોઈ શકે છે અથવા તો વપરાશમાં લઈ શકાય છે. આવા કિસ્સામાં એ વાતની ખાસ નોંધ લેવી જરૂરી છે કે વપરાશમાં લેવાતી અસ્કયામતોને રોકાણ ગણી શકાય નહીં. ઉદાહરણ તરીકે રહેવા માટેનું ઘર. એ વપરાશની વસ્તુ છે.

શૅર, બૉન્ડ્સ અને રિયલ એસ્ટેટમાંથી વર્તમાન સ્તરે આવક (ડિવિડન્ડ, વ્યાજ અથવા ભાડાના સ્વરૂપે) પ્રાપ્ત કરી શકાય છે, કૉમોડિટીઝમાં નહીં.

જેમ કોઈ જોઈ શકે છે, વિવિધ ઍસેટવર્ગોમાં વિવિધ લાક્ષણિકતાઓ છે. આવા તફાવતોના આધારે આ સંપત્તિ પણ ખૂબ જ અલગ વર્તે છે. એટલે જ ઍસેટ કૅટેગરીઝમાં વૈવિધ્યકરણથી રોકાણ પોર્ટફોલિયો સ્થિર થાય છે. એ જ સમયે રોકાણો એ ઍસેટની લાક્ષણિકતાઓ તેમ જ રોકાણકારની જરૂરિયાતોની સાથે પણ થઈ શકે છે.

ચાલો આ મુદ્દો ઉદાહરણ સાથે સમજીએ : ઇક્વિટીમાં ઊંચું વળતર મળી શકે છે, પરંતુ એ વળતર ટૂંકા ગાળામાં પ્રાપ્ત થાય એવી અપેક્ષા રાખવી એ એક જાતનો સટ્ટો કે અટકળ માત્ર છે. આ અપેક્ષા ઘણી જોખમી પુરવાર થઈ શકે છે. રોકાણકારો જો ઇક્વિટીના રોકાણમાંથી વળતર મેળવવા માટે પ્રતીક્ષા કરવા તૈયાર હોય તો તેમનામાંથી મોટા ભાગના લોકો એ પ્રાપ્ત કરી શકે છે. ટૂંકા ગાળામાં વળતર મેળવવાની અપેક્ષા રાખનાર રોકાણકાર ઇક્વિટીથી દૂર રહે એ જ સલાહભર્યું છે.

કોઈ વ્યક્તિ રોકડને પણ ઍસેટ ગણાવીને એને પાંચમી ઍસેટ કહી શકે છે. ઉક્ત ચાર ઍસેટ ક્લાસમાં પેટાવર્ગો પણ હોય છે : લાર્જ કૅપ સ્ટૉક્સ, મિડ કૅપ સ્ટૉક્સ, ભારતીય સ્ટૉક, અમેરિકન સ્ટૉક, સરકારી બૉન્ડ, કૉર્પોરેટ બૉન્ડ વગેરે. મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડની સ્કીમ્સમાં પેટાવર્ગોને આવરી લેતી સ્કીમ્સ રાખવામાં આવે છે. દાખલા તરીકે મિડ કૅપ ફન્ડ્સ (જે મિડ કૅપ સ્ટૉક્સમાં રોકાણ કરતાં હોય), G-સેક ફન્ડ્સ (જે સરકારી સિક્યૉરિટીઝમાં રોકાણ કરતાં હોય) વગેરે.

આપણે રોકાણ શા માટે કરીએ છીએ એ પહેલાં નક્કી કરી લીધા બાદ એના આધારે ઍસેટનો પ્રકાર નક્કી કરીને મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડમાં રોકાણ કરવું.

(લેખક કર્મયોગ નૉલેજ ઍકૅડેમીના સ્થાપક છે. તેમણે અહીં પોતાનાં અંગત મંતવ્યો રજૂ કર્યાં છે.)

Comments (0)Add Comment

Write comment
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
smaller | bigger

security code
Write the displayed characters


busy
This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK