લાંબા ગાળાનું રોકાણ કરવું છે, પણ ઇક્વિટી માર્કેટમાં નહીં?

મારી જાણમાં એવા ઘણા રોકાણકારો આવ્યા છે જેઓ લાંબા ગાળા માટે રોકાણ કરવા ઇચ્છતા હોય છે, પરંતુ ઇક્વિટી માર્કેટમાં રોકાણ કરવાની તેમની તૈયારી નથી હોતી.

મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડનો ફન્ડા - અમિત ત્રિવેદી

આવા રોકાણકારો માટે કયા વિકલ્પો હોઈ શકે? તેઓ પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફન્ડ, નાની બચતયોજનાઓ, જીવન વીમાની એન્ડોવમેન્ટ પૉલિસી, લૉન્ગ ટર્મ ગવર્નમેન્ટ બૉન્ડ અને પ્રાઇવેટ ક્ષેત્રની કંપનીઓનાં ડિબેન્ચર્સમાં રોકાણ કરી શકે છે.

આ બધા વિકલ્પો સારા છે, પરંતુ દરેકની કોઈક ને કોઈક મર્યાદા હોય છે. ખાસ કરીને નિશ્ચિત મુદત અને લૉક-ઇનનો સમયગાળો એ બન્ને મુખ્ય મર્યાદા છે. દાખલા તરીકે એન્ડોવમેન્ટ પ્લાનમાં રોકાણ કર્યું હોય તો ઘણા લાંબા સમય સુધી પૈસા એમાં પડ્યા રહે. ગવર્નમેન્ટ બૉન્ડમાં અને કંપનીઓનાં ડિબેન્ચર્સમાં રોકાણ કર્યું હોય તો એમાં લે-વેચ કરવાની સુવિધા મળતી હોય છે, પરંતુ એમની મુદત નિશ્ચિત હોય છે. એ રોકાણ પાકે ત્યારે જો રોકાણકારને પૈસાની જરૂર ન હોય અથવા તો રોકાણકારને પૈસાની જરૂર હોય એ સમયે રોકાણ પાકવાને વાર હોય એવા સંજોગોમાં સમસ્યા સર્જા‍ઈ શકે છે. રોકાણ પાકે એ સમયે પૈસા જોઈતા ન હોય તો ફરી પાછું ક્યાંક રોકાણ કરવું પડે અથવા તો પૈસા એમ ને એમ રાખી મૂકવા પડે.

વળી રોકાણનો સમયગાળો જો દસથી ૨૦ વર્ષનો કે એનાથી વધારે હોય એવા સંજોગોમાં પૈસાની જરૂર ક્યારે પડશે એ ચોક્કસપણે કહી શકાતું નથી. પૈસાની જરૂર પડે એ ચોક્કસ તારીખ તો ઠીક, ચોક્કસ મહિનો કે વર્ષ પણ કહી શકાય નહીં. આવા કિસ્સામાં યોગ્ય રોકાણ પસંદ કરવાનું મુશ્કેલ હોય છે. આવી બધી અનિશ્ચિતતા સાથે જ રોકાણકારે પૈસાનું રોકાણ કરવું પડે.

મુદતમાં ગમે ત્યારે વધ-ઘટ થઈ શકે એટલે કે ગમે ત્યારે ઉપાડ થઈ શકે એવી ઇક્વિટી પ્લાન સિવાયની કોઈ સ્કીમ હોય છે ખરી? હા, ઓપન એન્ડેડ ડેટ ફન્ડ આ ગરજ સારે છે.

ઓપન એન્ડેડ ડેટ ફન્ડની કેટલીક ખાસિયતો આ પ્રમાણે છે:

૧. આ ફન્ડ ઇક્વિટી માર્કેટમાં રોકાણ નથી કરતું, કારણ કે એ ડેટ ફન્ડ છે.

૨. ઓપન એન્ડેડ હોવાથી લાંબા સમય સુધી એમાં રોકાણ કરી શકાય છે.

૩. ઓપન એન્ડેડ હોવાના નાતે એમાં નિશ્ચિત પાકતી મુદત નથી હોતી. એથી રોકાણકારને જ્યારે પણ જરૂર પડે ત્યારે પૈસાનો ઉપાડ થઈ શકે છે.

ચાલો, તો લાંબા ગાળા માટેના રોકાણ અર્થે ડેટ ફન્ડમાં ઉપલબ્ધ વિકલ્પોની વાત કરીએ. મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ્સના નવા વર્ગીકરણ મુજબ આ પ્રકારના ફન્ડમાં રોકાણ કરી શકાય છે:

૧. મીડિયમ ટુ લૉન્ગ ડ્યુરેશન ફન્ડ

૨. લૉન્ગ ડ્યુરેશન ફન્ડ

૩. ડાયનૅમિક બૉન્ડ ફન્ડ

૪. કૉર્પોરેટ બૉન્ડ ફન્ડ

૫. ક્રેડિટ રિસ્ક ફન્ડ

૬. બૅન્કિંગ ઍન્ડ PSU ફન્ડ

૭. ગિલ્ટ ફન્ડ અને

૮. ગિલ્ટ ફન્ડ વિથ ૧૦ યર કૉન્સ્ટન્ટ ડ્યુરેશન

આ બધા પ્રકારમાંના મુખ્ય તફાવતોને પણ સમજી લેવાની જરૂર છે. પ્રથમ ત્રણ ફન્ડ મુખ્યત્વે કૉર્પોરેટ ડિબેન્ચર્સ, બૅન્ક બૉન્ડ અને ગવર્નમેન્ટ બૉન્ડમાં રોકાણ કરશે. કૉર્પોરેટ બૉન્ડ ફન્ડ અને ક્રેડિટ રિસ્ક ફન્ડ કંપનીઓનાં ડિબેન્ચર્સમાં તથા બૅન્કિંગ અને PSU ફન્ડ બૅન્ક તથા સરકારી ક્ષેત્રની કંપનીઓમાં રોકાણ કરશે. છેલ્લી બે શ્રેણીઓ એટલે કે ગિલ્ટ ફન્ડ અને ગિલ્ટ ફન્ડ વિથ ૧૦ યર કૉન્સ્ટન્ટ ડ્યુરેશન ફક્ત સરકારી સિક્યૉરિટીઝમાં રોકાણ કરશે.

આપણે અગાઉ જોઈ ગયા છીએ કે કૉર્પોરેટ બૉન્ડમાં કરવામાં આવેલું રોકાણ ક્રેડિટ રિસ્કને આધીન હોય છે, જ્યારે સરકારી સિક્યૉરિટીઝમાં એ જોખમ નથી હોતું. બીજી બાજુ અર્થતંત્રમાં વ્યાજદરના ઉતાર-ચડાવને લીધે બજારમાં ડિબેન્ચર્સ અને બૉન્ડના બજારભાવમાં વધ-ઘટ થઈ શકે છે. આને ઇન્ટરેસ્ટ-રેટ રિસ્ક કહેવાય છે. મ્યુચ્યુઅલ ફન્ડ મારફત સરકારી બૉન્ડમાં કરવામાં આવેલા રોકાણને પણ આ જોખમ લાગુ પડે છે.

આમ ઉક્ત શ્રેણીઓમાં રોકાણ કરતી વખતે પણ એને લગતી બધી માહિતી જાણી લેવી અને સમજદારીપૂવર્કી રોકાણ કરવું.

(લેખક કર્મયોગ નૉલેજ ઍકૅડેમીના સ્થાપક છે. તેમણે અહીં પોતાનાં અંગત મંતવ્યો રજૂ કર્યાં છે.)

Comments (0)Add Comment

Write comment
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
smaller | bigger

security code
Write the displayed characters


busy
This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK